De arte praedicatoria

Ad sacerdotes ait Dominus: Vos estis sal terrae, quod si sal infatuatum fuerit, in quo salietur?¹ Sal quatuor facit; terram sterilem reddit, cibos condit, carnem a putredine custodit, vermes ab ipsa carne excludit. Haec quatuor spirituali sali, id est sacerdoti, conveniunt, qui terram subditorum, id est eorum cogitationes terrenas vomere praedicationis exarare debet, ne pullulent in spinas et tribulos vitiorum, et ita sterilem a pravis operibus debet reddere; a terra etiam propria, id est a carne sua tenetur vitiorum fertilitatem excludere, ipsamque carnem a putredine, id est a luxuria et gula immunem servare. Eleganter autem luxuria putredini comparatur, quia sicut putredo carnem corrumpit, et fetere facit, sic luxuria hominem fetere facit per infamiam, carnem per immunditiam, hominem per pravam conscientiam. Crapula etiam comparatur putredini, quia per crapulam, homo in corpore corrumpitur, fetore inficitur, citius tendit ad non esse.

A vermibus debet custodire carnem suam, ne caro pravas gignat cogitationes, ne in appetitus inordinatos evadat. Cibum quoque sacrae Scripturae debet condire diligenti inquisitione, quia sacra Scriptura in quibusdam locis videtur insipida, nisi diligenti inquisitione perquiratur. Condire debet cibum Eucharistiae, bona operatione, quia nisi digne sumatur cibus qui in se dulcis est, amaricatur, et quod justis est electuarium, injustis est absynthium. Condire debet cibum doctrinae exemplo vitae bonae, ne si ejus vita despicitur, ejus, jure, praedicatio contemnatur. Sed, si sal illud infatuatum fuerit, in quo salietur? Infatuatur sal istud tripliciter: per ignorantiam, per negligentiam, per avaritiam, quia sacerdotes nostri temporis sunt senes elementarii, centum annorum pueri, de quibus ait Dominus per prophetam: Tenentes legem nescierunt me.² Tales quomodo alios condire poterunt? qui nec se ipsos, nec alios instruere sciunt? Quia saepe contingit, cum sacerdotes lumen scientiae, sua culpa, non habeant, ut per eorum ignorantiam hi etiam qui sequuntur offendant.

Unde Dominus: Si caecus caecum ducat, ambo in foveam cadunt.³ Tales si sint infatuati errore ignorantiae, quis condiet illos sale sapientiae, cum docere debeant, non doceri? instruere, non instrui? cum supra se majores non habeant qui corrigant, nec prudentiores habere debeant qui eos instruant? Infatuantur autem per negligentiam, quia in omnibus eorum operibus, negligentia torporem ingerit, fructum operum perdit.

In Psalmis est nulla devotio, in lectione nulla sollicitudo, in injunctione poenitentiae, nulla diligentia, in missae celebratione nulla cautela, in subditorum regimine nulla discretio, in bonis operibus nulla exercitatio.

Sed si infatuati sunt, a quo ipsi salientur? quis enim poterit eos a tanto negligentiarum praecipitio liberare? quis eos poterit sapore diligentiae condire? Infatuati quoque sunt per avaritiam, quia ipsum Christum pro pecunia vendunt, sicque locum Judae proditoris obtinent: baptismum emptioni exponunt, sepulturas ad vendendum prostituunt; subditorum vitia palpant, ut emungant pecuniam; adulantur vitiis, ut impleant bursam. Tale sal in sacrificium Domini non offertur, sed foras ejicitur, pedibus conculcatur, et in sterquilinium redigitur; quia tales sacerdotes non digne se Deo in sacrificio offerunt, nec sacrificia sua sale sapientiae condiunt, indigne sacramenta pertractant, indigne consecrant, sicque sal hostiae subtrahitur, cum tamen a Domino hostia sine sale offerri prohibeatur; et sic, sal foris ejicitur; quia tales sacerdotes et si sint de ecclesia nomine et numero, non tamen sunt numine, et merito, sed digni qui pedibus conculcentur. Pedes sunt subditi, quibus providere tenentur sacerdotes ecclesiastici, ne in via hujus vitae offendantur ad scandalum culpae. His pedibus conculcantur pravi sacerdotes, quia cum subditi eos vident obtenebratos ignorantia, dejectos ignavia, quos debebant habere in forma boni, habent in exemplum mali, et qui debebant esse gregis forma, sunt populi fabula, et ita vertitur sal in sterquilinium, nam fetent tales sacerdotes odore infamiae, putrescunt corruptione culpae, computrescunt in stercore consuetudinis pravae. Sit ergo sal in sacerdotibus, et pacem habeant inter se.