De docta ignorantia

Maiores nostri omnes concorditer asserunt fidem initium esse intellectus. In omni enim facultate quaedam praesupponuntur ut principia prima, quae sola fide apprehenduntur, ex quibus intelligentia tractandorum elicitur. Omnem enim ascendentem volentem ad doctrinam credere necesse est iis, sine quibus ascendere nequit. Ait enim Isaias: Nisi credideritis, non intelligetis. Fides igitur est in se complicans omne intelligibile. Intellectus autem est fidei explicatio. Dirigitur igitur intellectus per fidem, et fides per intellectum extenditur. Ubi igitur non est sana fides, nullus est verus intellectus. Error principiorum et fundamenti debilitas, qualem conclusionem subinferant, manifestum est. Nulla autem perfectior fides, quam ipsamet veritas, quae Iesus est. Quis non intelligit excellentissimum Dei donum esse rectam fidem? Ioannes Apostolus ait fidem incarnationis Verbi Dei nos in veritatem ducere, ut Dei filii efficiamur, et hanc in primordio simpliciter aperit, deinde multa Christi opera enarrat. secundum ipsam fidem, ut intellectus illuminetur in fide. Quapropter hanc finaliter conclusionem subinfert dicens: Haec quidem scripta sunt, ut credatis, quoniam Iesus est filius Dei. Potest autem Christi suavissima fides in simplicitate constanter firmata, gradibus ascensionum extendi et explicari secundum datam ignorantiae doctrinam. Maxima enim et profundissima Dei mysteria in mundo ambulantibus, quamquam sapientibus abscondita, parvulis et humilibus in fide Iesu revelantur, quoniam Iesus est, in quo omnes thesauri sapientiae et scientiarum absconditi sunt, sine quo nemo quicquam facere potest. Nam est Verbum et potentia, per quam Deus fecit et saecula, super omnia, quae in coelo et in terra sunt, potestatem habens solus altissimus. Qui, cum in hoc mundo non sit cognoscibilis, ubi ratione et opinione aut doctrina ducimur in symbolis per notiora ad incognitum, ibi tantum apprehenditur, ubi cessant persuasiones et accedit fides; per quam in simplicitatem rapimur, ut supra omnem rationem et intelligentiam in tertio coelo simplicissimae intellectualitatis ipsum in corpore incorporeiter, quia in spiritu, et in mundo non mundialiter, sed coelestialiter contemplemur incomprehensibiliter, ut et hoc videatur ipsum scilicet comprehendi non posse propter excellentiae suae immensitatem. Et haec est illa docta ignorantia, per quam ipse beatissimus Paulus ascendens vidit se Christum, quem aliquando solum scivit, tunc ignorare, quando ad ipsum altius elevabatur. Ducimur igitur nos Christi fideles in docta ignorantia ad montem, qui Christus est, quem tangere cum natura animalitatis nostrae prohibiti sumus; et oculo intellectuali dum inspicere ipsum conamur, in caliginem incidimus, scientes intra ipsum caliginem montem esse, in quo solum beneplacitum est habitare omnibus intellectu vigentibus. Quem si cum maiori fidei constantia accesserimus, rapiemur ab oculis sensualiter ambulantium, ut auditu interiori voces et tonitrua et terribilia signa maiestatis eius percipiamus, de facili percipientes ipsum solum Dominum, cui oboediunt universa, pervenientes gradatim ad quaedam incorruptibilia vestigia pedum eius, quasi ad quosdam divinissimos characteres, ubi vocem non creaturarum mortalium, sed ipsius Dei in sanctis organis et signis prophetarum et sanctorum audientes clarius ipsum quasi per nubem rationem intuemur. Deinde ardentiori desiderio fideles continuo ascendentes ad intellectualitatem simplicem rapiuntur, omnia sensibilia transilientes, quasi de somno ad vigiliam, de auditu ad visum pergentes, ubi ea videntur, quae revelari non possunt, quoniam supra omnem auditum sunt et vocis doctrinam. Nam si dici deberent ibi revelata, tunc non dicibilia dicerentur, non audibilia audirentur, sicut invisibile ibi videtur. Iesus enim in saecula benedictus, finis omnis intellectionis, quia veritas, et omnis sensus, quia vita; omnis denique esse finis, quia entitas; ac omnis creaturae perfectio, quia Deus et homo, ibi ut terminus omnis vocis incomprehensibiliter auditur. De ipso enim omnis vox prodit, et ad ipsum terminatur; quidquid veri in voce est, ab ipso est. Omnis vox ad doctrinam est; ad ipsum est igitur, qui ipsa sapientia est. Omnia quaecumque scripta sunt, ad nostram doctrinam scripta sunt. Voces in scripturis figurantur, verbo Domini coeli firmati sunt. Omnia igitur creata signa sunt verbi Dei. Omnis vox corporalis verbi mentalis signum. Omnis mentalis verbi corruptibilis causa est verbum incorruptibile, quod est ratio. Christus est ipsa incarnata ratio omnium rationum, quia verbum caro factum est. Iesus igitur finis est omnium. Talia quidem ascendenti ad Christum per fidem manifestantur gradatim. Cuius fidei divina efficacia inexplicabilis est; nam unit credentem cum Iesu, si magna fuerit, ut supra omnia sit, quae in unitate cum ipso Iesu non sunt. Hic enim, si integra est fides in virtute Iesu, cui unitur, supra naturam et motum potestatem habens, etiam spiritibus malignis imperat, et mirabilia non ipse, sed in ipso et per ipsum Iesus operatur, ut sanctorum gesta exempla tradunt. Oportet autem perfectam Christi fidem esse purissimam, maximam, formatam charitate, quanto hoc potest fieri efficacius. Non enim patitur quidquam sibi commisceri, quoniam est fides purissimae veritatis potentis ad omnia. Saepissime in antehabitis replicatum reperitur minimum maximo coincidere; ita quidem in fide, quae simpliciter maxima in esse et posse non potest in viatore esse, qui non sit et comprehensor simul, qualis Iesus fuit. Viatorem autem tantum etiam, quoad actu maximam Christi fidem habere volentem, necesse est ut fides ad ipsum ad tantum latitudinis indubitabilis gradum elevata sit, ut etiam minime sit fides, sed summa certitudo absque haesitatione in aliquo quoque. Haec est potens fides, quae ita est maxima et minima, ut omnia complectatur credibilia in eo, qui est veritas. Et si forte fides unius hominis ad gradum alterius non attingit propter impossibilitatem aequalitatis, sicut unum visibile in aequali gradu a pluribus videri nequit, hoc tamen necesse est, ut quisque, quantum in se est, actu maxime credat. Et tunc is qui in comparatione aliorum vix ut granum sinapis fidem sortiretur, ad hanc immensae virtutis illius fides est, ut etiam in montibus obedientiam reperiret, cum idem in virtute Verbi Dei, cum quo, quantum in se est, maxime per fidem unitur, imperet, cui nihil resistere potest. Vide quanta est potentia tui intellectualis spiritus in virtute Christi Iesu, si illi super omnia adhaereat, ita ut per ipsam vegetetur, quasi in ipso per unionem salvo numero suo ut in vita sua suppositatus. Hoc autem cum non fiat nisi per conversionem intellectus, cui sensus oboediat, ad ipsum per fidem maximam, tunc hanc necesse est esse formatam per unientem charitatem; non enim maxima potest esse fides sine charitate. Nam si omnis vivens diligit vivere, et omnis intelligens intelligere, quomodo potest Iesus vita ipsa immortalis credi ac veritas infinita, si non summe amatur? Per se enim vita amabilis est; et si maxime creditur Iesus esse vita aeterna, non potest non amari; non est enim viva fides, sed mortua, et penitus non fides absque charitate. Charitas autem forma est fidei, ei dans esse verum; immo est signum constantissimae fidei. Si igitur propter Christum omnia postponuntur, corpus et anima eius comparatione pro nihilo habentur, signum est maximae fidei. Nec potest fides magna esse sine spe sancta fruitionis ipsius Iesu. Quomodo enim quis fidem certam haberet, si promissa sibi a Christo non speraret? Si non crederet se habiturum aeternam vitam a Christo fidelibus promissam, quomodo credit Christo? Aut quomodo ipsum veritatem esse credit? Si in promissis spem indubiam non habet, quomodo eligeret pro Christo mortem, qui immortalitatem non speraret? Et quia credit, quod sperantes in eum non deserit, sed sempiternam eis beatitudinem praestat, hinc pro Christo omnia pati ob tantam mercedem retributionis pro modico fidelis habet. Magna est profecto fidei vis, quae hominem Christiformem efficit, ut linquat sensibilia, expoliet se contagiis carnis, ambulet in viis Dei cum timore, sequatur vestigia Christi cum laetitia, et crucem voluntarie acceptet cum exultatione, ut sit in carne quasi spiritus, cui hic mundus propter Christum mors est, et ab eo tolli, ut sit cum Christo, vita est. Quis, putas, hic spiritus est, in quo habitat Christus per fidem? Quale est hoc admirandum Dei donum, ut in hac peregrinatione constituti, in carne fragili, ad aliam potestatem in virtute fidei elevari valeamus supra omnia, quae Christus per unionem non sunt? Age ut successive mortificata carne, sensim per fidem, gradatim ad unitatem cum Christo unusquisque ascendat, ut in ipsum profunda unione, quantum hoc in vita possibile est, absorbeatur. Omnia hic visibilia quae in mundo sunt, transiliens perfectionem completam naturae assequitur. Et haec est ipsa natura completa, quam in Christo mortificata carne et peccato transformatam in eius imagine consequi poterimus; et non illa phantastica magorum, qui hominem ad quandam naturam spirituum influentialium sibi coniecturalium quibusdam operationibus mediante fide ascendere dicunt, ut in virtute spirituum talium, quibus per fidem uniuntur, plura et singularia mirabilia aut in igne aut in aqua aut scientiis harmonicis apparentiis transmutationum, manifestatione occultorum et similibus efficiant. Manifestum est enim in his omnibus seductionem esse et recessum a vita et veritate. Propter quod tales homines ad foedera et pacta unitatis cum malignis spiritibus taliter astringuntur, ut id, quod credunt, opere ostendant in purificationibus et adorationibus Deo tantum debitis, quae spiritibus, quasi potentibus implere petita, et devocabilibus istis mediantibus, magna cum observantia et veneratione impendunt.

Consequuntur aliquando per fidem ipsa caduca petita, uniti sic spiritui, cui etiam a Christo aeternaliter divisi in suppliciis adhaerebunt. Benedictus Deus, qui per Filium suum de tenebris tantae ignorantiae nos redemit, ut sciamus omnia falsa et deceptoria, quae alio mediatore quam Christus, qui veritas est, et alia fide quam Iesu, qualitercumque perficiuntur! Quoniam non est nisi unus Dominus Iesus potens super omnia, nos omni benedictione adimplens, omnes nostros defectus solus abundare faciens atque supplens.