De docta ignorantia

Amplius non satiabilis noster intellectus cum maxima suavitate, vigilanter per praemissa incitatus, inquirit quomodo hanc participationem unius maximi possit clarius intueri et iterum exemplo infinitae rectitudinis linealis se iuvans ait: Non est possibile curvum, quod recipit magis et minus, esse maximum aut minimum, neque curvum ut curvum est aliquid, quoniam casus a recto. Esse igitur, quod in curvo est, est ex participatione rectitudinis, eum maxime et minime curvum non sit nisi rectum. Quare quanto curvum est minus curvum, ut est circumferentia maioris circuli, tanto plus participat de rectitudine, non quod partem capiat, quia rectitudo infinita est impartibilis, sed linea recta finita quanto maior, tanto videtur plus participare de infinitae lineae infinitae maximae. Et sicut finita recta, in hoc quod recta, in quod quidem rectum curvitas minima resolvitur, secundum simpliciorem participationem participat infinitam, et curvum non ita simplicem et immediatam, sed potius mediatam et distantem, quoniam per medium rectitudinis quam participat, ita aliqua sunt entia immediatius entitatem maximam in seipsa subsistentem participantia, ut sunt simplices finitae substantiae; et sunt alia entia non per se, sed per medium substantiarum entitatem participantia, ut accidentia, unde illa diversa participatione non obstante adhuc, ut ait Aristoteles, rectum est sui et obliqui mensura, sicut infinita linea lineae rectae et curvae ita maximum omnium qualitercunque diversimode participantium. Et in hoc aperitur intellectus illius, quod dicitur, substantiam non capere magis nec minus, Nam hoc ita verum, sicut linea recta finita, in eo quod recta, non suscipit magis et minus, sed quia finita, tunc per diversam participationem infinitae, una respectu alterius maior aut minor est, nec unquam duae reperiuntur aequales. Curvum vero, quo ad participationem rectitudinis, recipit magis et minus et consequenter per ipsam participatam rectitudinem, sic rectum recipit magis et minus. Et hinc est quod accidentia, quanto magis participant substantiam, nobiliorem, tanto adhuc nobiliora. Et in hoc videtur, quomodo non possunt esse nisi entia aut per se aut per alia entitatem primi participantia, sicut non inveniuntur nisi lineae aut rectae aut curvae. Et propterea recte divisit Aristoteles omnia quae in mundo sunt in substantiam et accidentia. Substantia igitur et accidentis una est adaequatissima mensura, quae est ipsum maximum simplicissimum, quod licet neque sit substantia, neque accidens, tamen ex praemissis manifeste patet ipsum potius sortiri nomen immediate ipsum participantium, scilicet substantiarum, quam accidentium. Unde Dionysius maximus ipsum plus quam substantiam sive supersubstantialem vocat, potius quam superaccidentalem, quoniam multo magis est aliquid dicere supersubstantiale esse, quam superaccidentale; propterea illud maximo convenientius attribuitur. Dicitur autem supersubstantiale, hoc est scilicet non substantiale, quia hoc inferius eo, sed supra substantiam, et ita est negativum verius maximo conveniens, ut infra de nominibus Dei dicemus. Posset quis ex superioribus multa circa accidentium et substantiarum diversitatem et nobilitatem inquirere, de quibus hic locus tractandi non existit.