De Controversiis, Secunda Controversia Generalis: De Christo

Prima sententia est, quod descendere ad inferos sit penitus interire et extingui. Brentius in Catech. anni 1551 dicit, descendere ad inferos, esse penitus interire. Et in Act. introducit Christum sic loquentem: «Descendam in infernum, sentiam dolores inferni, et plane periisse videbor.»

Item Calvinus in Psychopannychia, volens probare animas justorum post discessum a corpore non dormire, id est, non extingui, ut quidam Anabaptistae aiunt, quos in toto libro refellit; probat ex anima Christi, quae post separationem a corpore, non est extincta, nec absorpta a morte, sed immortalis mansit: et hoc dicit significari illis verbis Act. II: Non derelinques animam in inferno.¹ «Haec nobis, inquit, certissimam fidem faciunt, Christum extingui morte non potuisse, etiam secundum hominem. Vera mors fuit corporis et animae solutio; caeterum anima vitam suam numquam perdidit, quae Patri commendata, non poterat non salva esse. Id volunt verba ex concione Petri, quibus affirmat, impossibile fuisse teneri ipsum a morte, ut Scriptura impleatur, Quoniam non derelinques animam meam in inferno. Nam anima ejus divina virtute suffulta est, ne in perditionem rueret, et corpus ejus in sepulcro servatum ad resurrectionem etc.»

Videtur certe hoc loco Calvinus, per infernum intelligere perfectam extinctionem animae: probat enim, animam Christi in morte corporis non fuisse extinctam, quia anima ejus non fuit absorpta ab inferno. Quid igitur est Calvino, absorberi ab inferno, nisi animam penitus extingui? Sed paulo post id ipsum clarius declarat; sic enim ait: «Praebet et nobis aliud argumentum immortalitatis animae suae, cum Jonam triduo immersum in ventre coeti, mortis suae typum constituit. Venter ille mors est, animam igitur salvam in morte habuit.» Et infra probat ex sacrificio Isaac: «Quid est, inquit, quod Isaac non moritur, nisi quia quod proprium est homini, immortale Christus praestitit, hoc est, animam? Aries vero animal irrationale, qui in ejus locum ad mortem substituitur, corpus est.»

Haec sententia non eget refutatione: nam est fundamentum Atheismi. Si enim Christus, quia Divinitate suffultus erat, animam immortalem retinuit in morte corporis; ergo caeteri homines, qui non sunt suffulti Divinitate, in morte penitus extinguuntur; non igitur anima humana est immortalis.

Dicent fortasse: pios non extingui morte, quia pro se et pro suis Christus mortem vicit. Ergo saltem omnes impii extinguuntur penitus; et hoc est descendere in infernum. Negat id in fine libri Calvinus, ubi asserit, etiam impios vivere post mortem, licet in poenis. At hoc non bene cohaeret cum superioribus: aut enim ipse non bene probat, Christi animam mansisse immortalem ex eo, quod divinitati conjuncta non est permissa ruere in infernum: aut certe sequitur, animas impiorum quae in infernum ruunt plane extingui. Praeterea, S. Petrus, Act. II, non dixit, Christi animam non fuisse in inferno, sed non ibi longo tempore relictam. Et in Symbolo nonne legimus Descendit ad inferos? ergo si descendere ad inferos est interire, etiam Christi anima interit, licet postea fuerit excitata: at hoc ipsum est, quod volunt Anabaptistae; igitur Calvini sententia, et seipsam destruit, et Atheismo viam aperit.