De Auctoritate Summi Pontificis et Generalis Concilii
Denis the Carthusian (1402–1471)
Treatise on the authority of the pope and the general council. Divided into three books, it examines the scriptural, patristic, and canonical foundations of papal primacy, defends the universal jurisdiction of the Roman Pontiff, and addresses conciliarist arguments concerning the relationship between papal and conciliar authority.
✦ This work is being completed — add a section.
Epistola nuncupatoria
Liber Primus
Prooemium
Articulus I: De motivo editionis huius tractatus
Articulus II: De universali auctoritate ac praesidentia papae super totam Ecclesiam, seu universos fideles simul acceptos, secundum sanctos catholicosque doctores, tam Graecos quam Latinos
Articulus III: De mirabili excellentia et plenitudine potestatis domini papae, ex verbis s. Bernardi ad Eugenium papam, ex quibus praehabita confirmantur
Articulus IV: De potestate, dignitate ac praesidentia papae, secundum Thomam in Summa contra gentiles et super secundum Sententiarum
Articulus V: De dispositione ecclesiasticae hierarchiae instar hierarchiae angelicae, secundum divum Dionysium, s. Bernardum, b. Thomam et Hugonem de S. Victore: ex quibus probatur quod in tota Ecclesia unus summus praesideat pontifex
Articulus VI: De potestate et excellentia papae, atque de casibus ad ipsum specialiter pertinentibus, ex Raimundo et ex Summa Pisana, item ex Summa confessorum
Articulus VII: De excellentia, potestate ac praesidentia papae, secundum Bonaventuram et Durandum de S. Portiano itemque secundum Durandum qui fuit Ordinis s. Francisci
Articulus VIII: De subordinatione, limitatione et subiectione potestatis seu auctoritatis papalis sub voluntate, lege atque imperio Christi
Articulus IX: Qualiter liceat summo pontifici dispensare
Articulus X: De praecipua difficultate in negotio Ecclesiae iam versante, videlicet an papa sit super generale concilium, vel econtra, hoc est an maior sit potestas concilii quam papae, an vice versa
Articulus XI: Probatio per Scripturam canonicam qua aliqui probant quod concilium generale sit supra papam
Articulus XII: Quid obiici possit contra praedicta in articulo proximo
Articulus XIII: Probatio qua aliqui probant concilium esse super papam, ex verbis sanctorum patrum atque doctorum
Articulus XIV: De auctoritate generalium conciliorum, ex dictis summorum pontificum
Articulus XV: De auctoritate conciliorum generalium, ex his quae in gestis conciliorum leguntur
Articulus XVI: Introductio obiectionum contra praedicta, ex quibus apparet quod papa a concilio non possit iudicari neque deponi
Articulus XVII: Solutio obiectionum istarum
Articulus XVIII: An omnis seu tota potestas et auctoritas generalis concilii sive Ecclesiae sit a papa
Articulus XIX: Solutio quaestionis istius et de sex potestatibus ecclesiasticis
Articulus XX: De rationibus propter quas quidam iam temporis asserunt concilium esse super papam et de modo loquendi aliquorum in ista materia
Articulus XXI: Solutio sive discussio rationum istarum
Articulus XXII: Quomodo summus pontifex dicatur filius et minister Ecclesiae et ipsa Ecclesia mater ac domina eius
Articulus XXIII: Quomodo competat Christo esse caput Ecclesiae
Articulus XXIV: An papa sit caput totius militantis Ecclesiae et qualiter
Articulus XXV: De modo loquendi quorumdam circa materiam istam
Articulus XXVI: Determinatio difficultatis praecipuae, an scilicet papa sit super concilium, an econtra
Articulus XXVII: Declaratio exemplaris eorum quae in praecedenti articulo sunt inducta
Articulus XXVIII: Quod universae potestates et dignitates ecclesiasticae virtualiter concurrunt et simul exsistunt in summo pontifice, etiam perfectiori sublimiorique modo quam in ceteris praelatis atque principibus
Articulus XXIX: Quae sunt illa in quibus potestas atque auctoritas concilii generalis dicitur esse super potestatem et auctoritatem papalem
Concilium generale non nisi propter causas singulariter magnas et arduas, utputa quae aliter congrue expediri non queunt, congregandum celebrandumque esse omnes fatentur. Porro hae causae sunt: exstirpatio haereticae pravitatis ac schismatis, declaratio fidei atque editio Symboli eius, universalis reformatio Ecclesiae in capite et in membris ipsius. Itaque, in expeditione istorum maior dicitur potestas concilii generalis quam papae, quoniam Christus promisit Ecclesiae seu concilio ipsam repraesentanti, infallibilem directionem et gloriosam adsistentiam incessantem: ita quod errare non potest in fide, neque in his quae ad bonos pertinent mores, eo quod in talium determinatione regatur immediate a Spiritu Sancto. Unde et papa in talibus tenetur stare determinationi Ecclesiae, seu statutis concilii, tanquam ordinationi ac sententiae Spiritus Sancti. Quumque papa possit errare in fide et moribus, ac ceteris quae sunt de necessitate salutis, eius iudicio non videtur ultimate ac certitudinaliter standum in istis, cum non sit infallibilis regula, neque indeviabile fundamentum.
Verumtamen, sicut praehabitum est,1 infallibilis ista directio a Spiritu Sancto, non videtur pertinere ad maioritatem potestatis ac iurisdictionis praesidentialis, sed potius est supernaturale donum Spiritus Sancti, actuale magis quam habituale. Idcirco ex hoc non satis probatur potestas Ecclesiae esse super potestatem papae, sic quod maior sit gratia atque perfectio universalis Ecclesiae. Unde b. Petro defuncto et S. Clemente seu Lino Sedem papalem tenente, vivente adhuc beatissimo evangelista Ioanne, qui confirmatus fuit in gratia, certum est Clementem seu Linum maiorem fuisse Ioanne potestate ac iurisdictione praelationisque dignitate, sicut et Petrus maior fuit Ioanne: quamvis Ioannes fuerat maior Clemente ac Lino infallibili directione Spiritus Sancti, seu indeviabili confirmatione in caritate et gratia.
Praeterea, cum papa constitutus sit totius Ecclesiae summus generalisque custos, pastor et pontifex fideique defensor ac praecipuarum difficultatum Ecclesiae determinator, non sic ad generale concilium pertinet haereses et schismata exstirpare, totius Ecclesiae reformationi intendere, fidem declarare ac fidei Symbolum edere, quin etiam haec ipsa ad papam ratione sui officii directe pertineant. Ideo neque ex his satis ostenditur quod potestas concilii sit (absolute loquendo) maior potestate papali, sed quantum ad aliquid: quoniam haec certius seu expeditius fiunt per generale concilium quam per papam dumtaxat, eo quod maioris gratiae atque subsidii promissio sit facta Ecclesiae quam papae. Quomodo autem haec ita se habeant, in sequentibus patebit articulis.