De Auctoritate Summi Pontificis et Generalis Concilii

Denis the Carthusian

De Auctoritate Summi Pontificis et Generalis Concilii

Denis the Carthusian (1402–1471)

Treatise on the authority of the pope and the general council. Divided into three books, it examines the scriptural, patristic, and canonical foundations of papal primacy, defends the universal jurisdiction of the Roman Pontiff, and addresses conciliarist arguments concerning the relationship between papal and conciliar authority.

This work is being completed — add a section.


Epistola nuncupatoria

Liber Primus

Prooemium

Articulus I: De motivo editionis huius tractatus

Articulus II: De universali auctoritate ac praesidentia papae super totam Ecclesiam, seu universos fideles simul acceptos, secundum sanctos catholicosque doctores, tam Graecos quam Latinos

Articulus III: De mirabili excellentia et plenitudine potestatis domini papae, ex verbis s. Bernardi ad Eugenium papam, ex quibus praehabita confirmantur

Articulus IV: De potestate, dignitate ac praesidentia papae, secundum Thomam in Summa contra gentiles et super secundum Sententiarum

Articulus V: De dispositione ecclesiasticae hierarchiae instar hierarchiae angelicae, secundum divum Dionysium, s. Bernardum, b. Thomam et Hugonem de S. Victore: ex quibus probatur quod in tota Ecclesia unus summus praesideat pontifex

Articulus VI: De potestate et excellentia papae, atque de casibus ad ipsum specialiter pertinentibus, ex Raimundo et ex Summa Pisana, item ex Summa confessorum

Articulus VII: De excellentia, potestate ac praesidentia papae, secundum Bonaventuram et Durandum de S. Portiano itemque secundum Durandum qui fuit Ordinis s. Francisci

Articulus VIII: De subordinatione, limitatione et subiectione potestatis seu auctoritatis papalis sub voluntate, lege atque imperio Christi

Articulus IX: Qualiter liceat summo pontifici dispensare

Articulus X: De praecipua difficultate in negotio Ecclesiae iam versante, videlicet an papa sit super generale concilium, vel econtra, hoc est an maior sit potestas concilii quam papae, an vice versa

Articulus XI: Probatio per Scripturam canonicam qua aliqui probant quod concilium generale sit supra papam

Articulus XII: Quid obiici possit contra praedicta in articulo proximo

Articulus XIII: Probatio qua aliqui probant concilium esse super papam, ex verbis sanctorum patrum atque doctorum

Articulus XIV: De auctoritate generalium conciliorum, ex dictis summorum pontificum

Quoniam generalium auctoritas conciliorum libertati papae videtur quodammodo obviare, ipsum summum pontificem legibus limitando illumque sibi subdendo, parvi pendendum non est, si ipsi summi pontifices inveniantur pro auctoritate conciliorum generalium quid locuti. Porro, in his quae allegabo, loca allegationum omitto, cum certum sit ea in Decretis contineri; et roborare allegationes, his qui in iure triti non sunt, obscuritatem in legendo magis quam declarationem in intelligendo adducit.

Itaque in primis occurrit quod ait Gelasius papa: Confidimus quod nullus iam veraciter Christianus ignoret, uniuscuiusque synodi constitutum quod universaliter Ecclesiae probavit assensus, nullam magis exsequi sedem prae ceteris oportere quam primam, puta Romanam, id est summum pontificem, qui ceteris debet esse totius aequitatis exemplar. Quo verbo ostenditur papam debere generali obedire concilio ceterisque in hoc praebere exemplum. Denique Zozimus papa testatur: Contra statuta patrum condere aliquid vel mutare, nec huius quidem (id est Romanae) Sedis potest auctoritas. Patrum autem statuta appellat generalium conciliorum decreta.

Insuper Damasus papa ad Aurelium archiepiscopum, sicut in libro Conciliorum refert Isidorus, ait: Blasphemare Spiritum Sanctum non incongrue videntur qui contra sanctos canones, non necessitate compulsi, sed libenter, ut praefixum est, aliquid aut proterve agunt, aut loqui praesumunt, aut facere volentibus sponte consentiunt. Rursusque asserit: Idcirco norma sanctorum canonum, qui sunt Spiritu Dei et totius mundi reverentia consecrati, fideliter est a nobis scienda et diligenter pertractanda, ne quo modo sanctorum statuta absque inevitabili necessitate (quod absit) transgrediamur.

Praeterea Leo papa ad Anatolium Constantinopolitanum testatus est: Illa Nicaenorum canonum ordinata conditio, nulla est usquam ex parte solubilis. Coelestinus quoque papa ad Ephesinam synodum scribit: Spiritus Sancti praesentiam indicat congregatio sacerdotum; nec ibi putanda est Trinitatis divinitas deesse, quae sanctificat concilium. Item Isidorus in libro Conciliorum verba Coelestini sic recitat: Valde necessarium esse perspexi vestram in unum convenisse multitudinem, habens sententiae divinae fidem, quae dicit: Ubi duo vel tres congregati fuerint in nomine meo, etc. Credo enim beatam sanctae Trinitatis divinitatem huic sacro interesse concilio, et ideo ante conspectum Dei in medio vestrum meam pertuli fidem.

Amplius, sanctus et magnus ille Gregorius papa in Regesto testatus est: Sicut sancti Evangelii quatuor libros, sic quatuor concilia suscipere et venerari me fateor; haec tota devotione complector atque integerrima fide custodio. Cunctas vero quas praefata veneranda concilia personas respuunt, respuo; quas venerantur, amplector: quia dum universali sunt consensu instituta, se ipsum et non illa destruit, quisquis praesumit absolvere quos ligant, aut ligare quos absolvunt. Et certum videtur quod omnium generalium conciliorum rite celebratorum una sit ratio. Rursus b. Gregorius, cum Constantinopolitanum episcopum saepe admonuisset ne se universalem diceret nec praeficeret, sic in Regesto est locutus: Si in mea correptione despicior, restat ut Ecclesiam debeam adhibere. Sic itaque pluris fatetur auctoritatem Ecclesiae quam suam. Similiter Nicolaus papa Lotharium regem increpans: Si id (inquit) non egeris, praecave ne hoc Ecclesiae sanctae dicamus. In quorum pontificum verbis per Ecclesiam nil aptius quam generale concilium videtur signari.

Denique his addi possunt plurima argumenta in textibus et glossis contenta et ex dictis sanctorum patrum accepta: sicut est illud ex verbis Hieronymi sumptum, Maior est auctoritas orbis quam Urbis; et quod iterum dicitur, Maioris auctoritatis est constitutio concilii quam papae. Raimundus quoque, Ostiensis et ceteri pene omnes concorditer dicunt quod papa propter haeresim sit a concilio deponendus. Martinus demum in Chronicis describit quemadmodum Marcellinus papa in idololatriam lapsus, ad poenitentiam reductus obtulit se synodo corripiendum, iudicandum, ac puniendum seu deponendum. Quae omnia stare non possent, si concilium supra papam potestatem et iurisdictionem non haberet.

Articulus XV: De auctoritate conciliorum generalium, ex his quae in gestis conciliorum leguntur

Articulus XVI: Introductio obiectionum contra praedicta, ex quibus apparet quod papa a concilio non possit iudicari neque deponi

Articulus XVII: Solutio obiectionum istarum

Articulus XVIII: An omnis seu tota potestas et auctoritas generalis concilii sive Ecclesiae sit a papa

Articulus XIX: Solutio quaestionis istius et de sex potestatibus ecclesiasticis

Articulus XX: De rationibus propter quas quidam iam temporis asserunt concilium esse super papam et de modo loquendi aliquorum in ista materia

Articulus XXI: Solutio sive discussio rationum istarum

Articulus XXII: Quomodo summus pontifex dicatur filius et minister Ecclesiae et ipsa Ecclesia mater ac domina eius

Articulus XXIII: Quomodo competat Christo esse caput Ecclesiae

Articulus XXIV: An papa sit caput totius militantis Ecclesiae et qualiter

Articulus XXV: De modo loquendi quorumdam circa materiam istam

Articulus XXVI: Determinatio difficultatis praecipuae, an scilicet papa sit super concilium, an econtra

Articulus XXVII: Declaratio exemplaris eorum quae in praecedenti articulo sunt inducta

Articulus XXVIII: Quod universae potestates et dignitates ecclesiasticae virtualiter concurrunt et simul exsistunt in summo pontifice, etiam perfectiori sublimiorique modo quam in ceteris praelatis atque principibus

Articulus XXIX: Quae sunt illa in quibus potestas atque auctoritas concilii generalis dicitur esse super potestatem et auctoritatem papalem

Articulus XXX: An et quomodo ad summum pontificem pertineat Symbolum fidei edere

Articulus XXXI: An summo pontifici sit magis obediendum in omnibus quam cuicumque alteri inferiori potestati seu praelato

Articulus XXXII: Quomodo papa possit a generali concilio iudicari atque deponi

Articulus XXXIII: De rationibus et auctoritatibus quas dominus Eugenius in quadam epistola allegat contra Basileense (ut fertur) concilium

Articulus XXXIV: Responsio quorumdam ad recitata in praecedenti articulo

Articulus XXXV: De utilitate generalium conciliorum

Articulus XXXVI: Qualia decet esse generalium conciliorum supposita

Articulus XXXVII: Qualiter admonendus et (si opus fuerit) etiam reprehendendus sit papa a viris sanctis seu familiaribus sibi ad hoc idoneis; et de exhortatione facienda summo pontifici

Articulus XXXVIII: De his in quibus papa dispensare aut non potest aut debet; et an papa possit simoniam committere

Articulus XXXIX: Demonstratio quod papa est supra totam Ecclesiam simul seu collective acceptam, tanquam caput, pastor et pontifex eius

↑ Top of work