De Auctoritate Summi Pontificis et Generalis Concilii

Denis the Carthusian

De Auctoritate Summi Pontificis et Generalis Concilii

Denis the Carthusian (1402–1471)

Treatise on the authority of the pope and the general council. Divided into three books, it examines the scriptural, patristic, and canonical foundations of papal primacy, defends the universal jurisdiction of the Roman Pontiff, and addresses conciliarist arguments concerning the relationship between papal and conciliar authority.

This work is being completed — add a section.


Epistola nuncupatoria

Liber Primus

Prooemium

Articulus I: De motivo editionis huius tractatus

Articulus II: De universali auctoritate ac praesidentia papae super totam Ecclesiam, seu universos fideles simul acceptos, secundum sanctos catholicosque doctores, tam Graecos quam Latinos

Articulus III: De mirabili excellentia et plenitudine potestatis domini papae, ex verbis s. Bernardi ad Eugenium papam, ex quibus praehabita confirmantur

Articulus IV: De potestate, dignitate ac praesidentia papae, secundum Thomam in Summa contra gentiles et super secundum Sententiarum

Articulus V: De dispositione ecclesiasticae hierarchiae instar hierarchiae angelicae, secundum divum Dionysium, s. Bernardum, b. Thomam et Hugonem de S. Victore: ex quibus probatur quod in tota Ecclesia unus summus praesideat pontifex

Articulus VI: De potestate et excellentia papae, atque de casibus ad ipsum specialiter pertinentibus, ex Raimundo et ex Summa Pisana, item ex Summa confessorum

Articulus VII: De excellentia, potestate ac praesidentia papae, secundum Bonaventuram et Durandum de S. Portiano itemque secundum Durandum qui fuit Ordinis s. Francisci

Articulus VIII: De subordinatione, limitatione et subiectione potestatis seu auctoritatis papalis sub voluntate, lege atque imperio Christi

Articulus IX: Qualiter liceat summo pontifici dispensare

Articulus X: De praecipua difficultate in negotio Ecclesiae iam versante, videlicet an papa sit super generale concilium, vel econtra, hoc est an maior sit potestas concilii quam papae, an vice versa

Articulus XI: Probatio per Scripturam canonicam qua aliqui probant quod concilium generale sit supra papam

Dicentes concilium esse super papam, asserunt concilium immediate habere potestatem et auctoritatem a Christo, ipsum quoque concilium immediate atque infallibiliter dirigi a Spiritu Sancto in his quae sunt de integritate fidei et necessitate salutis. Quod probant ex eo quod ait Salvator: Si duo ex vobis consenserint de omni re quamcumque petierint, fiet illis a Patre meo; ubi enim sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum. Quod Coelestinus papa ad synodum Ephesinam de celebratione generalium conciliorum exponit, ut Isidorus in libro De conciliis recitat. Isidorus quoque affirmat sic exponendum. Sed et Thomas circa verba illa evangelica protestatur, indubitanter esse credendum generalia concilia infallibiliter regi a Spiritu Sancto, ex illa Christi promissione certissima. Christus vero in medio suorum fidelium non est absque auctoritate et potestate, cum sine eo nulla creatura aliquid posse dicatur.

Praeterea, Christus promisit Ecclesiae adsistentiam indesinentem seu gratiosam praesentiam usque ad finem saeculi duraturam, dicens apostolis: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Quae promissio non solum apostolis, sed toti Ecclesiae facta est, ut Augustinus et Beda ceterique expositores testantur. Nec enim apostoli fuerunt usque ad consummationem saeculi in hoc mundo victuri. Simili modo repromittit: Ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aeternum. De quo Spiritu iterum profitetur: Cum venerit ille Spiritus veritatis, docebit vos omnem veritatem. Unde elicitur quod circa veritates necessarias ad salutem, utputa fidei bonorumque morum, Ecclesia infallibiliter dirigatur a Spiritu Sancto. Cum ergo generale concilium in Spiritu Sancto legitime congregatum, repraesentet universalem Ecclesiam, secundum doctores concorditer; sequitur quod infallibiliter dirigatur a Spiritu Sancto, nec possit errare. Quo dato, patet quod papam posset iudicare atque deponere, si rationabile ac iustum hoc viderit: imo, quia hoc fecit et fieri posse dictavit, apparet quod bene et iuste.

Insuper, Christus praeceptum fraternae correptionis tradens, generaliter est locutus: Si peccaverit in te frater tuus, vade et corripe eum inter te et ipsum solum: si te audierit, lucratus es fratrem tuum; si autem te non audierit, adhibe tecum unum vel duos, ut in ore duorum vel trium testium stet omne verbum: quod si non audierit, dic Ecclesiae; si autem Ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus. Itaque ab hoc praecepto et a lege hac non excipitur papa: imo, secundum doctores, huic correptioni fraternae omnis Christianus subdi tenetur. Si ergo papa Ecclesiam seu generale concilium audire noluerit, videtur tanquam infidelis reprobandus ac diiudicandus ab eo. Ad idem allegatur quod praeallegato capitulo loquitur Christus: Si manus tua vel pes tuus seu oculus scandalizat te, erue et proiice abs te. Unde, cum papa dicatur membrum Ecclesiae, si publice et intolerabiliter scandalizaverit eam, videtur ab ea per depositionem abiiciendus.

Postremo, Christus promisit Ecclesiae: Portae inferi non praevalebunt adversus eam. Ut autem sanctus ait Hieronymus, per portas inferi intelliguntur errores, scilicet haereses et schismata, atque peccata per quae itur atque introitur ad inferos. Ex quo trahitur quod Ecclesia ipsa sit confirmata in gratia, neque in peccata ruere possit mortalia. Propter quod de ipsa dicit Apostolus: Christus dilexit Ecclesiam et se ipsum tradidit pro ea, ut illam sanctificaret et exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam. Tales autem promissiones non sunt summo pontifici factae, nec ei ista conveniunt: propter quod magis standum videtur iudicio Ecclesiae et quod illa sit dignior atque potentior itemque quod ipsa immediate a Christo iudiciariam potestatem sortita sit, seu claves regni caelorum. Sed de hoc necesse est infra inquisitionem facere pleniorem.

Articulus XII: Quid obiici possit contra praedicta in articulo proximo

Articulus XIII: Probatio qua aliqui probant concilium esse super papam, ex verbis sanctorum patrum atque doctorum

Articulus XIV: De auctoritate generalium conciliorum, ex dictis summorum pontificum

Articulus XV: De auctoritate conciliorum generalium, ex his quae in gestis conciliorum leguntur

Articulus XVI: Introductio obiectionum contra praedicta, ex quibus apparet quod papa a concilio non possit iudicari neque deponi

Articulus XVII: Solutio obiectionum istarum

Articulus XVIII: An omnis seu tota potestas et auctoritas generalis concilii sive Ecclesiae sit a papa

Articulus XIX: Solutio quaestionis istius et de sex potestatibus ecclesiasticis

Articulus XX: De rationibus propter quas quidam iam temporis asserunt concilium esse super papam et de modo loquendi aliquorum in ista materia

Articulus XXI: Solutio sive discussio rationum istarum

Articulus XXII: Quomodo summus pontifex dicatur filius et minister Ecclesiae et ipsa Ecclesia mater ac domina eius

Articulus XXIII: Quomodo competat Christo esse caput Ecclesiae

Articulus XXIV: An papa sit caput totius militantis Ecclesiae et qualiter

Articulus XXV: De modo loquendi quorumdam circa materiam istam

Articulus XXVI: Determinatio difficultatis praecipuae, an scilicet papa sit super concilium, an econtra

Articulus XXVII: Declaratio exemplaris eorum quae in praecedenti articulo sunt inducta

Articulus XXVIII: Quod universae potestates et dignitates ecclesiasticae virtualiter concurrunt et simul exsistunt in summo pontifice, etiam perfectiori sublimiorique modo quam in ceteris praelatis atque principibus

Articulus XXIX: Quae sunt illa in quibus potestas atque auctoritas concilii generalis dicitur esse super potestatem et auctoritatem papalem

Articulus XXX: An et quomodo ad summum pontificem pertineat Symbolum fidei edere

Articulus XXXI: An summo pontifici sit magis obediendum in omnibus quam cuicumque alteri inferiori potestati seu praelato

Articulus XXXII: Quomodo papa possit a generali concilio iudicari atque deponi

Articulus XXXIII: De rationibus et auctoritatibus quas dominus Eugenius in quadam epistola allegat contra Basileense (ut fertur) concilium

Articulus XXXIV: Responsio quorumdam ad recitata in praecedenti articulo

Articulus XXXV: De utilitate generalium conciliorum

Articulus XXXVI: Qualia decet esse generalium conciliorum supposita

Articulus XXXVII: Qualiter admonendus et (si opus fuerit) etiam reprehendendus sit papa a viris sanctis seu familiaribus sibi ad hoc idoneis; et de exhortatione facienda summo pontifici

Articulus XXXVIII: De his in quibus papa dispensare aut non potest aut debet; et an papa possit simoniam committere

Articulus XXXIX: Demonstratio quod papa est supra totam Ecclesiam simul seu collective acceptam, tanquam caput, pastor et pontifex eius

↑ Top of work