De Auctoritate Summi Pontificis et Generalis Concilii

Denis the Carthusian

De Auctoritate Summi Pontificis et Generalis Concilii

Denis the Carthusian (1402–1471)

Treatise on the authority of the pope and the general council. Divided into three books, it examines the scriptural, patristic, and canonical foundations of papal primacy, defends the universal jurisdiction of the Roman Pontiff, and addresses conciliarist arguments concerning the relationship between papal and conciliar authority.

This work is being completed — add a section.


Epistola nuncupatoria

Liber Primus

Prooemium

Articulus I: De motivo editionis huius tractatus

Articulus II: De universali auctoritate ac praesidentia papae super totam Ecclesiam, seu universos fideles simul acceptos, secundum sanctos catholicosque doctores, tam Graecos quam Latinos

Articulus III: De mirabili excellentia et plenitudine potestatis domini papae, ex verbis s. Bernardi ad Eugenium papam, ex quibus praehabita confirmantur

Articulus IV: De potestate, dignitate ac praesidentia papae, secundum Thomam in Summa contra gentiles et super secundum Sententiarum

Articulus V: De dispositione ecclesiasticae hierarchiae instar hierarchiae angelicae, secundum divum Dionysium, s. Bernardum, b. Thomam et Hugonem de S. Victore: ex quibus probatur quod in tota Ecclesia unus summus praesideat pontifex

Articulus VI: De potestate et excellentia papae, atque de casibus ad ipsum specialiter pertinentibus, ex Raimundo et ex Summa Pisana, item ex Summa confessorum

Articulus VII: De excellentia, potestate ac praesidentia papae, secundum Bonaventuram et Durandum de S. Portiano itemque secundum Durandum qui fuit Ordinis s. Francisci

Articulus VIII: De subordinatione, limitatione et subiectione potestatis seu auctoritatis papalis sub voluntate, lege atque imperio Christi

Articulus IX: Qualiter liceat summo pontifici dispensare

Articulus X: De praecipua difficultate in negotio Ecclesiae iam versante, videlicet an papa sit super generale concilium, vel econtra, hoc est an maior sit potestas concilii quam papae, an vice versa

Articulus XI: Probatio per Scripturam canonicam qua aliqui probant quod concilium generale sit supra papam

Articulus XII: Quid obiici possit contra praedicta in articulo proximo

Articulus XIII: Probatio qua aliqui probant concilium esse super papam, ex verbis sanctorum patrum atque doctorum

Articulus XIV: De auctoritate generalium conciliorum, ex dictis summorum pontificum

Articulus XV: De auctoritate conciliorum generalium, ex his quae in gestis conciliorum leguntur

Legitur in gestis magni illius Nicaeni concilii contra Arii blasphemias celebrati: Haec est fides quam exposuerunt patres primo adversus Arium blasphemantem et contra omnem haeresim extollentem se contra catholicam Ecclesiam. Quam cum auctoribus suis damnant apud Nicaenam civitatem trecenti decem et octo in unum congregati episcopi. Quod concilium cum quosdam excommunicasset: Hos, inquit, anathematizat sancta, catholica et apostolica Ecclesia. In eodem quoque concilio fuit sancitum quos synodus illa excommunicaret, ne Romanus pontifex ad se venientes reciperet. Ex quibus verbis diligenter pensatis tria patescunt: primo quod ad generalem synodum pertinent iudiciaria potestas atque definitiva sententia; secundo quod generale concilium universalem Ecclesiam repraesentat; tertio quod papae legem praefigere potest. Et idem scripsit Africanum concilium ad Coelestinum papam.

Denique in gestis Chalcedonensis concilii scribitur: Non licet illum qui damnatus est ab omni synodo episcopum nominare; definitio omnibus placet; haec est fides patrum; qui praeter eam sapit, haereticus est. Et rursus: Ab electa synodo non licet appellare; haec est fides patrum; qui praeter eam sapit, haereticus est. Ex quo infertur quod in generali concilio est summa sedes iudicii.

Insuper in verbis Constantinopolitani concilii continetur: Si synodus universalis fuerit congregata et facta fuerit de sancta Romanorum Ecclesia quaevis ambiguitas et controversia, oportet venerabiliter et cum convenienti reverentia de proposita quaestione sciscitari et solutionem accipere, non autem audacter sententiam contra senioris Romae summos pontifices ferre. Quibus verbis innuitur quod papa a generali concilio iudicatur, non solum de haeresi, sed et de quavis ambiguitate et controversia: quamvis reverenter hoc fieri debeat. Hinc litterae Martini papae interrogari iubent suspectos de haeresi an credant quodlibet generale concilium repraesentare universalem Ecclesiam; et nisi hoc credant, haeretici iudicentur.

At vero in Africano concilio legitur quod dum eidem concilio legati papae ostendissent litteras eius dicentes competere papae cognoscere de appellationibus episcoporum iuxta deliberata in primo Nicaeno concilio, respondit Africanum concilium, inquirendum esse an ista in Nicaeno concilio continerentur. Sicque ad Graeciam missum est pro veris exemplaribus Nicaeni concilii; et quoniam ibi repertum non est quod papa asseruit in litteris suis, responsum fuit, standum non esse in eo quod petebatur litteris papae. Unde elicitur quod si papa volebat disponere sive asserere contra canones generalium conciliorum, non praebebatur ei assensus. Adhuc, lex Marciani imperatoris per canones confirmata, affirmat: Iniuriam facit iudicio religiosissimae synodi, si quis semel iudicata ac recte disposita revolvere et publice disputare contendit. Constantinus etiam imperator, ut in Nicaeno fertur concilio, fassus est se concilii illius venerari sententias quasi caelitus latae fuissent.

Postremo, de hac re in gestis Constantiensis concilii plura clarissime determinata et scripta habentur, ut est illud: Generale concilium potestatem immediate habet a Christo, cui concilio quilibet, cuiuscumque status, conditionis dignitatisve fuerit, etiam si papalis sit dignitatis, obedire tenetur in his quae pertinent ad fidem et schismatis exstirpationem, ac generalem Ecclesiae reformationem in capite et in membris; itemque illud: Quicumque, cuiuscumque gradus, status aut dignitatis fuerit, etiam si papalis exsistat qui mandatis, statutis seu ordinationibus aut praeceptis huius sanctae synodi et cuiuscumque alterius concilii legitime congregati, super praemissis aut ad alia pertinentibus factis vel faciendis obedire contumaciter contempserit, nisi resipuerit, condignae poenitentiae subiiciatur et debite puniatur, etiam ad alia iuris subsidia, si opus fuerit, recurrendo. Idem quoque concilium deposuit Ioannem papam ob scelera de quibus fuit delatus concilio; fecitque decretum de perpetua generalium conciliorum celebratione in posterum de decennio in decennium, atque ut papa iuret se servare fidem iuxta decreta generalium conciliorum.

Articulus XVI: Introductio obiectionum contra praedicta, ex quibus apparet quod papa a concilio non possit iudicari neque deponi

Articulus XVII: Solutio obiectionum istarum

Articulus XVIII: An omnis seu tota potestas et auctoritas generalis concilii sive Ecclesiae sit a papa

Articulus XIX: Solutio quaestionis istius et de sex potestatibus ecclesiasticis

Articulus XX: De rationibus propter quas quidam iam temporis asserunt concilium esse super papam et de modo loquendi aliquorum in ista materia

Articulus XXI: Solutio sive discussio rationum istarum

Articulus XXII: Quomodo summus pontifex dicatur filius et minister Ecclesiae et ipsa Ecclesia mater ac domina eius

Articulus XXIII: Quomodo competat Christo esse caput Ecclesiae

Articulus XXIV: An papa sit caput totius militantis Ecclesiae et qualiter

Articulus XXV: De modo loquendi quorumdam circa materiam istam

Articulus XXVI: Determinatio difficultatis praecipuae, an scilicet papa sit super concilium, an econtra

Articulus XXVII: Declaratio exemplaris eorum quae in praecedenti articulo sunt inducta

Articulus XXVIII: Quod universae potestates et dignitates ecclesiasticae virtualiter concurrunt et simul exsistunt in summo pontifice, etiam perfectiori sublimiorique modo quam in ceteris praelatis atque principibus

Articulus XXIX: Quae sunt illa in quibus potestas atque auctoritas concilii generalis dicitur esse super potestatem et auctoritatem papalem

Articulus XXX: An et quomodo ad summum pontificem pertineat Symbolum fidei edere

Articulus XXXI: An summo pontifici sit magis obediendum in omnibus quam cuicumque alteri inferiori potestati seu praelato

Articulus XXXII: Quomodo papa possit a generali concilio iudicari atque deponi

Articulus XXXIII: De rationibus et auctoritatibus quas dominus Eugenius in quadam epistola allegat contra Basileense (ut fertur) concilium

Articulus XXXIV: Responsio quorumdam ad recitata in praecedenti articulo

Articulus XXXV: De utilitate generalium conciliorum

Articulus XXXVI: Qualia decet esse generalium conciliorum supposita

Articulus XXXVII: Qualiter admonendus et (si opus fuerit) etiam reprehendendus sit papa a viris sanctis seu familiaribus sibi ad hoc idoneis; et de exhortatione facienda summo pontifici

Articulus XXXVIII: De his in quibus papa dispensare aut non potest aut debet; et an papa possit simoniam committere

Articulus XXXIX: Demonstratio quod papa est supra totam Ecclesiam simul seu collective acceptam, tanquam caput, pastor et pontifex eius

↑ Top of work