De Auctoritate Summi Pontificis et Generalis Concilii
Denis the Carthusian (1402–1471)
Treatise on the authority of the pope and the general council. Divided into three books, it examines the scriptural, patristic, and canonical foundations of papal primacy, defends the universal jurisdiction of the Roman Pontiff, and addresses conciliarist arguments concerning the relationship between papal and conciliar authority.
✦ This work is being completed — add a section.
Epistola nuncupatoria
Liber Primus
Prooemium
Articulus I: De motivo editionis huius tractatus
Articulus II: De universali auctoritate ac praesidentia papae super totam Ecclesiam, seu universos fideles simul acceptos, secundum sanctos catholicosque doctores, tam Graecos quam Latinos
Articulus III: De mirabili excellentia et plenitudine potestatis domini papae, ex verbis s. Bernardi ad Eugenium papam, ex quibus praehabita confirmantur
Articulus IV: De potestate, dignitate ac praesidentia papae, secundum Thomam in Summa contra gentiles et super secundum Sententiarum
Articulus V: De dispositione ecclesiasticae hierarchiae instar hierarchiae angelicae, secundum divum Dionysium, s. Bernardum, b. Thomam et Hugonem de S. Victore: ex quibus probatur quod in tota Ecclesia unus summus praesideat pontifex
Articulus VI: De potestate et excellentia papae, atque de casibus ad ipsum specialiter pertinentibus, ex Raimundo et ex Summa Pisana, item ex Summa confessorum
Articulus VII: De excellentia, potestate ac praesidentia papae, secundum Bonaventuram et Durandum de S. Portiano itemque secundum Durandum qui fuit Ordinis s. Francisci
Articulus VIII: De subordinatione, limitatione et subiectione potestatis seu auctoritatis papalis sub voluntate, lege atque imperio Christi
Articulus IX: Qualiter liceat summo pontifici dispensare
Articulus X: De praecipua difficultate in negotio Ecclesiae iam versante, videlicet an papa sit super generale concilium, vel econtra, hoc est an maior sit potestas concilii quam papae, an vice versa
Articulus XI: Probatio per Scripturam canonicam qua aliqui probant quod concilium generale sit supra papam
Articulus XII: Quid obiici possit contra praedicta in articulo proximo
Articulus XIII: Probatio qua aliqui probant concilium esse super papam, ex verbis sanctorum patrum atque doctorum
Articulus XIV: De auctoritate generalium conciliorum, ex dictis summorum pontificum
Articulus XV: De auctoritate conciliorum generalium, ex his quae in gestis conciliorum leguntur
Articulus XVI: Introductio obiectionum contra praedicta, ex quibus apparet quod papa a concilio non possit iudicari neque deponi
Articulus XVII: Solutio obiectionum istarum
Articulus XVIII: An omnis seu tota potestas et auctoritas generalis concilii sive Ecclesiae sit a papa
Articulus XIX: Solutio quaestionis istius et de sex potestatibus ecclesiasticis
Articulus XX: De rationibus propter quas quidam iam temporis asserunt concilium esse super papam et de modo loquendi aliquorum in ista materia
Concilium esse super papam quidam nunc taliter argumentantur: Tota Ecclesia est unum mysticum corpus, secundum doctrinam apostoli, et huius corporis caput vicarium ac ministeriale seu membrum est papa: membrum vero est pars totius; pars autem non est maior suo toto nec super illud.
Praeterea, status papatus est status gratiae gratis datae; status vero Ecclesiae est status gratiae gratum facientis. Status autem gratiae gratis datae est bonis ac malis communis: unde et Iudas proditor fuit apostolus,1 et Balaam ariolus fuit propheta.2 Status vero gratiae gratum facientis solis competit bonis. Ergo status Ecclesiae atque concilii generalis illam repraesentantis, est super papam seu statum illius: praesertim cum dona gratiae gratis datae ordinentur ad dona gratiae gratum facientis sicut medium et inferius ad finem et ad superius, ut Thomas et Petrus de Tarantasia ac Bonaventura affirmant. Cum ergo finis sit praestantior atque sublimior ordinatis in ipsum, Ecclesia sive concilium erit super papam. – Rursus, Ecclesia sic est confirmata in gratia, quod errare mortaliterque peccare non valet: quod papae non competit. Itaque, cum Ecclesia sit confirmata in gratia, nec possit deviare ac peccare, ut fertur, concluditur quod maior, altior atque potentior sit quam papa.
Insuper, papa est minister seu servus filiusque Ecclesiae, et illa est mater ac domina eius: ergo est sub ea et ei obedire tenetur. Bernardus quoque libro De consideratione ad Eugenium scribit quod papae non competit esse dominum Ecclesiae, sed ministrum. Sicque relinquitur quod Ecclesia sit domina eius, non ipse dominus illius, sed servus. Propter quod s. Gregorius scripsit se servum servorum Dei. Servo autem competit dominae suae obedire, non vice versa. – Postremo, papa est propter Ecclesiam, tanquam relatus ac ordinatus ad bonum illius, non Ecclesia propter papam.