De Controversiis, Prima Controversia Generalis: De Verbo Dei
Robert Bellarmine (1542–1621)
First published 1599
Robert Bellarmine’s Controversies on the Word of God (Controversiae de Verbo Dei) is a systematic defense of the Catholic doctrine of divine revelation and Sacred Scripture. Across four books, Bellarmine examines the inspiration and authority of Scripture, the canon of the Old and New Testaments, the Hebrew, Greek, Syriac, and Latin textual traditions, and the authority of the Latin Vulgate. He then addresses the interpretation of Scripture and the proper judge of doctrinal controversies, before concluding with an extensive defense of apostolic Tradition and its relationship to the written Word of God. Written in direct engagement with the theological disputes of the Reformation, the work combines biblical argument, patristic testimony, conciliar authority, and historical analysis in presenting the Catholic understanding of Scripture and Tradition.
Liber I: Ubi agitur de libris sacris in genere
Caput I: Sitne Scriptura Verbum Dei
Instituenti mihi de libris sacris disputare, primo se offert illa Quaestio: Sitne Scriptura Prophetica et Apostolica ut verbum Dei recipienda: an id solum pro verbo Dei habendum sit, quod Spiritus sanctus privatim unicuique in corde loquitur. Quam quaestionem, indignam alioqui quae tractetur apud Theologos Christianos, peperit nobis, hoc tempore, partim Swenckfeldii et Libertinorum deliratio, partim improbitas et impudentia Lutheranorum. Gaspar Swenckfeldius (ut Fredericus Staphilus, in libro De Concordia discipulorum Lutheri, et Petrus Palladius in libro De haeresibus hujus temporis testantur) verbum scriptum tanquam litteram occidentem respuit, soloque spiritu interno contentos nos esse jubet. De Libertinis, qui auctoribus Copino et Quintino exorti sunt, in hunc modum scribit Joannes Calvinus: «Jam, inquit, diximus, istos initio aperte ridere solitos si quis Scripturas allegaret: nec dissimulasse quin eas pro fabulis haberent. Interim tamen non desinebant iis uti, si quis esset locus, quem in sensum suum torquere possent. Non quod eis adhiberent fidem, sed tantum ut perturbarent idiotas, atque ita concuterent, ut tandem eos ad se possent facilius adducere. Si quis locus ipsis objiceretur respondebant: Nos litterae minime obnoxios esse, sed spiritum qui vivificat sequi oportere. Quin etiam porcus ille Quintinus unumquemque Apostolorum aliquo scommate notaverat, veluti Picardico suo sermone, Paulum vocans vas fractum, Joannem juvenem stolidulum, Petrum abnegatorem Dei, Matthaeum foeneratorem.»1 Haec ille.
Porro Martinus Lutherus, et Joannes Calvinus, et quotquot sectatores et discipuli eorum sunt, hunc ipsum Swenckfeldii et Libertinorum errorem Romano Pontifici totique Catholicae Ecclesiae impudentissimo mendacio adscribere non verentur. Lutheri verba in libro De Conciliis et Ecclesia, prope extremo sic habent: «Papa, hac ipsa de re pene totum orbem terrarum immani mole commentariorum et librorum refert, et in meros laqueos conscientiarum, leges, exactiones, jura divina et humana, articulos Fidei, nomen peccati et justitiae convertit: ut meritus sit denuo tradi ignibus suum Decretale; facile enim carere posset Ecclesia tali libro, qui horribile et irreparabile damnum dedit in magna parte generis humani: sacram Scripturam in coeno et pulvere sepeliit, et doctrinam Christianam pene integram delevit.» Haec Lutherus, quorum similia passim leguntur in libro adversus Regem Angliae, et in libro de falso statu Cleri, et alibi. Calvini verba initio libri seu Instructionis adversus Anabaptistas haec sunt: «Nec enim Papistarum more dicimus, sacrosanctas Scripturas missas fieri oportere, ut auctoritati hominum acquiescamus; hoc enim effugium censemus blasphemiam execrabilem esse.» Quapropter ut et illorum errorem, et horum mendacium breviter refellamus, illud imprimis statuendum erit: Propheticos et Apostolicos libros juxta mentem Ecclesiae Catholicae, et olim in Concilio III Carthaginensi2 et nuper in Concilio Tridentino3 explicatam, verum esse verbum Dei, et certam ac stabilem regulam Fidei. Id vero his argumentis comprobamus.