De Sacrificio Missae

Giovanni Bona

De Sacrificio Missae

Giovanni Bona (1609–1674)

First published 1658

Cardinal Giovanni Bona’s De Sacrificio Missae is an ascetical guide to the worthy celebration of the Holy Sacrifice of the Mass. Addressed particularly to priests, it combines an account of the sacrifice, its efficacy, fruits, and application with practical instruction on priestly holiness, intention, devotion, preparation, the celebration itself, and thanksgiving afterward. Bona’s purpose is not merely ceremonial: the work seeks to form the interior dispositions by which the priest may celebrate attentively, devoutly, and reverently. The work first appeared in 1658. This transcription follows the 1810 Waterford edition and contains the author’s Praemonitio and Chapters I–VII, including the prayers and devotional exercises represented in the submitted sections; other appended matter is omitted.


Praemonitio I: Ad Sacerdotes de Usu et Scopo Huius Libelli

Caput I: Quedam praemittuntur de ipso Missae Sacrificio

Section I: Quale Sacrificium sit Missa

Section II: De his qui offerunt hoc Sacrificium

Section III: De vi effectiva huius Sacrificii

Section IV: De valore et fructibus Sacrificii

Section V: Quae praxis servanda in applicatione Missae

Caput II: De requisitis in Sacerdote ad rite et pie celebrandum.

Section I: De Puritate vitae

Section II: De rectitudine intentionis

Section III: De actuali devotione

Caput III: Variae considerationes ante Missam.

Section I: Quanta sit Sacerdotum dignitas, et quanta debeat esse sanctitas

Section II: De excellentia huius Sacrificii

Section III: De eiusdem necessitate

Section IV: Qua reverentia celebrandum sit

Section V: Aliae considerationes ad pios affectus in celebrante excitandos

Caput IV: De his quae Missae celebrationem Proxime antecedunt.

Section I: De necessitate praeparationis

Section II: De praemittenda Confessione sacramentali

Section III: Modus confitendi

Section IV: Oratio ante confessionem, et actus contritionis

Section V: Oratio post confessionem

Section VI: Directio intentionis ante Missam

Section VII: Deprecatio pro omnium necessitatibus

Section VIII: Specialis oblatio sacrificii quatenus est Latreuticum

Section IX: Oblatio sacrificii quatenus est Eucharisticum

Section X: Oblatio Sacrificii quatenus est Propitiatorium

Section XI: Oblatio Sacrificii quatenus est Impetratorium

Section XII: Actus diversarum virtutum ante Missam

Section I: FIDEI

Section II: SPEI

Section III: CHARITATIS

Section IV: DESIDERII

Section V: GRATITUDINIS

Section VI: TIMORIS

Section VII: HUMILITATIS

Section XIII: Commemoratio Dominicae Passionis ante Missam

Section I: ORATIO

Section XIV: Oratio ante Missam ad Patrem

Section XV: Oratio ante Missam ad Dominum Iesum Christum

Section XVI: Alia Oratio ad eundem

Section XVII: Oratio ad Spiritum Sanctum

Section XVIII: Oratio ad Beatam Virginem

Section XIX: Oratio ad Sanctos Angelos

Section XX: Invocatio omnium Sanctorum

Caput V: De Missae celebratione.

Section I: De proxima dispositione ad Missam

Section II: De sacris Vestibus et earum significatione

Section III: De accessu Sacerdotis ad Altare

Section IV: De initio Missae usque ad Introitum

Section V: De Introitu usque ad Epistolam

Section VI: De Epistola, Evangelio et Symbolo

Section VII: De Offertorio usque ad Canonem

Section VIII: De canone usque ad Consecrationem

Section IX: De Consecratione usque ad Orationem Dominicam

Section X: De Oratione Dominica usque ad Communionem

Section XI: De Communione

Section XII: De postrema parte Missae usque ad finem

Caput VI: Quid agendum Post Missam.

Section I: Discessus Sacerdotis ab Altari, et quaedam exercitia post Missam

Section II: Actus amoris post Missam

Section III: Gratiarum Actio Post Missam

Section IV: Oblatio Post Missam

Section V: Petitiones Post Missam

Section VI: Aspirationes post Missam ad Beatam Virginem, Angelos, et Sanctos

Section VII: Conclusio exercitiorum post Missam

Section VIII: Cur multi ex frequenti celebratione non proficiant

Caput VII: Praxis celebrandi, cum quis prolixius orare non potest.

Section I: De Praeparatione

Quamvis humana negotia divinis functionibus nullo modo aequari, nedum praeferri debeant: quia tamen sunt aliqui Sacerdotes publicis utilitatibus inservientes, qui necessariis et inevitabilibus occupationibus ita aliquando destinantur, ut prolixius orare nequeant; brevem illis et expeditam praxim proponere necessarium duxi qua uti possint, cum celebrare voluerint, ne minus digne divinum sacrificium offerentes, eius fructibus priventur. Haec autem tria tempora complectitur id quod Missam antecedit, id quo perficitur, et quod proxime subsequitur.

Ante Missam praemittenda praeparatio duplex, remota et proxima. Pro remota, haec servanda. Vespere praecedenti cogitet se die crastina hostiam salutarem omnipotentis Deo oblaturum, eique cogitationi indormiat. Addat brevem aliquem affectum reverentiae, amoris, et desiderii. Sequenti die in eadem cogitatione et affectu evigilet; caveatque diligenter, ne animus ita se negotiis immergat, et ad externa dilabatur, ut, cum tempus celebrandi advenerit, ad se revocari, et recolligi non possit. Proxime ante Sacrum terrenis omnibus cogitationibus abiectis, omnique seposita rerum agendarum sollicitudine, mentem erigat ad coelestia. Perpendat qua devotione se sentiat ad celebrandum incitari, quo fine moveatur. Conscientiam excutiat, et si aliquam ei maculam inesse deprehenderit, sacramentali confessione eluat cum intimo doloris sensu, et firmo proposito emendationis. Tum breve aliquod tempus sumat, quo fidem mysterii excitet, charitatem accendat, passionem Domini commemoret, dirigat intentionem, et Dei opem sibi et aliis flagitet. Auxilium quoque B. Virginis et Sanctorum ferventer et humiliter implorabit. Horum actuum et affectuum formulas supra descripimus cap. 4. quas sibi quisque in brevissimas aspirationes redigere poterit pro suo captu et devotione.

Section II: De Celebratione

Missae celebrationi tres comites adiunget, reverentiam, attentionem, et devotionem. Reverentia omnes motus exteriores componit, ut modeste graviterque fiant, praescriptis caerimoniis exactissime servatis, summaque adhibita humilitate, quae omnino necessaria est hostiam immaculatam offerenti in conspectu Dei et Angelorum. Attentio mentem coercet, et iis quae aguntur affigit, ne ad alia defluat et evagetur. Devotio voluntatem inflamat, ne languide et ex consuetudine Sacris operetur, sed cum ingenti fervore, solertique studio Deum placandi et colendi. Quia vero animus parum tenax recti facile distrahitur, quibusdam quasi vinculis adstringi debet, et in se retineri, qualia sunt a me supra proposita capite 5. quae ut ibidem notavi, brevitati Missae nullum afferunt impedimentum. Sunt etiam aliqui, qui in septem veluti stationes Missam partiuntur, ut in singulis congruos excitent affectus, et renovent attentionem. Prima dicitur Contritionis, quae ante gradus Altaris peragitur, ubi Sacerdos tanquam reus se summi Iudicis tribunali corde contrito praesentat, et generali confessione noxias expiat. Secunda, Glorificationis, quae Missae introitu, Angelorum cantico, et reliquis usque ad Epistolam continetur. Tertia, Doctrinae sive instructionis, quae Epistolam, et Evangelium complectitur, monita scilicet salutis a Prophetis, ab Apostolis, et ab ipso Christo nobis tradita, et cum ingenti reverentia suscipienda. Quarta Fidei, quae Symbolo absolvitur. Quinta Oblationis, hostiae salutaris oblationem continens, omniumque fidelium pro quibus oramus et offerimus, commemorationem. Sexta Communionis, ab illis verbis Communicantes usque ad Postcommunionem, qua sacerdotis animus in sublime erigitur, variisque affectibus ad divinam unionem, quae communione peragitur, se disponit. Septima Gratiarum actionis, a Postcommunione usque ad finem. Porro in singulis stationibus varii affectus excitari possunt, raptim quidem et breviter, sed brevitatem intensio affectus, atque ardor devotionis compensabunt.

Section III: De Gratiarum actione

Quatuor post Missam praestanda sunt, quorum primum et praecipuum est, Gratiarum actio: secundum, Oblatio: tertium, Petitio: quartum, Propositum digne coram Deo ambulandi. Gratiarum actio quanto exactius fiet, tanto copiosior oblati sacrificii fructus. Sicut enim ingratitudo fontem divinae largitatis exsiccat, ita gratitudo torrentem aperit coelestium benedictionum. Potest autem hic affectus multis et variis modis excitari, quos unctio suggeret, et ingeniosa pietas excogitabit. Hoc unum est, quod a nobis expectat Deus: ut grati simus, et memores beneficiorum eius. Sequitur oblatio, qua par pari Deo reddere Sacerdos potest, Filium eius unigenitum et consubstantialem ei offerendo. Seipsum quoque offeret Patri et Christo holocaustum acceptabile in odorem suavitatis: et quo gratior sit oblatio, merita ei addet B. Virginis et omnium Sanctorum, ac ipsius Christi, qui est salus, redemptio, et tota fiducia nostra. Quia vero cum Filio omnia nobis Pater donavit, ipsum pro suis et aliorum necessitatibus humiliter et ferventer deprecabitur. Horum actuum formula in promptu habenda erit, potestque ex his exceri, quae superiori capite descripta sunt. Tandem concludet efficaci proposito eundi de virtute in virtutem in conspectu Dei, donec ad apicem Christianae perfectionis perveniat. Amen.

Section IV: Aspirationes post Missam saepe per diem repetendae

Quis me separabit a charitate tua, Domine Deus meus? Non timor mortis, quia tu es vita mea: non amor mundi, quia ipsum sperno et omnes pompas eius: non tribulatio, quia tu, dum tribulor, mecum es: non fames, non nuditas, non paupertas, quia tu es cibus meus, operimentum meum, et divitiae meae: non persecutio, non gladius, quia haec dulcia mihi sunt propter te: non creaturae, quia ante te nihil sunt.

Quando educes me de isto carcere, cui te relicto adhaesit anima mea? Quando trahes me post te captum specie tua et pulchritudine tua? Quando mihi et toti mundo mortuus ero, ut in te solo vivam, et tu vivas in me?

O si semper te amarem, te semper possiderem, a te nunquam discederem, in te prorsus converterer!

Quid possum extra te desiderare, cum in te sint omnia bona? Nimis avarus est, cui tu non sufficis.

O amor qui omnia potes, quando facies ut diligam te toto corde, tota anima, totis viribus.

Quid mihi est in coelo, et a te quid volui super terram? Iam plenum est desiderium meum, plenum gaudium cordis mei, quia tu es plenitudo mea, omne bonum, et desiderium meum.

Refice, Domine, esurientem animam meam: accende frigiditatem meam igne amoris tui: illumina caecitatem meam claritate praesentiae tuae.

Verte mihi omnia terrena in amaritudinem; omnia infima et creata in contemptum et oblivionem.

Erige cor meum ad te in coelum, et ne permittas me vagari super terram.

Penetret, quaeso, huius Sacramenti virtus omnia intima mea, et quidquid in me pravum, quidquid vitiosum est, mortificet et eradicet.

In te, Iesu suavissime, sit omnis delectatio mea: taedeat me gaudii quod est sine te: amara mihi sit omnis quies quae non est in te.

Emitte ex te, benignissime Iesu, amoris tui radios qui me succendant, et quidquid terrenum in me est comburant et consumant, ut igne inextinguibili charitatis tuae ardeam, et vetus in me homo totus deficiat.

Utinam me rapiat ignita vis amoris tui, quae me transformet in te, et in te absorbeat, ac me tecum unum efficiat!

LAUDA, Sion, Salvatorem, lauda ducem et Pastorem in hymnis et canticis.

Quantum potes, tantum aude: quia maior omni laude, nec laudare sufficis.

Laudis thema specialis, panis vivus et vitalis hodie proponitur.

Quem in sacrae mensa caenae, turbae fratrum duodenae datum non ambigitur.

Sit laus plena, sit sonora, sit iucunda, sit decora mentis iubilatio.

Dies enim solemnis agitur, in qua mensae prima recolitur huius institutio.

In hac mensa novi Regis, novum Pascha novae legis, phase vetus terminat.

Vetustatem novitas, umbram fugat veritas, noctem lux eliminat.

Quod in coena Christus gessit, faciendum hoc expressit, in sui memoriam.

Docti sacris institutis, panem vinum in salutis consecramus hostiam.

Dogma datur Christianis, quod in Carnem transit panis, et vinum in Sanguinem.

Quod non capis, quod non vides, animosa firmat fides, praeter rerum ordinem.

Sub diversis speciebus, signis tantum et non rebus, latent res eximiae.

Caro cibus, Sanguis potus, manet tamen Christus totus sub utraque specie.

A sumente non concisus, non confractus, non divisus, integer accipitur.

Sumit unus, sumunt mille, quantum isti, tantum ille, nec sumptus consumitur.

Sumunt boni, sumunt mali, sorte tamen inaequali, vitae vel interitus.

Mors est malis, vita bonis, vide paris sumptionis, quam sit dispar exitus.

Fracto demum Sacramento ne vacilles, sed memento, tantum esse sub fragmento, quantum toto tegitur.

Nulla rei fit scissura, signi tantum fit fractura, qua nec status, nec statura signati minuitur.

Ecce Panis Angelorum factus cibus viatorum: vere Panis filiorum, non mittendus canibus.

In figuris praesignatur, cum Isaac immolatur, Agnus Paschae deputatur, datur manna Patribus.

Bone Pastor, Panis vere, Iesu nostri miserere, tu nos pasce, nos tuere, tu nos bona fac videre in terra viventium.

Tu qui cuncta scis et vales, qui nos pascis hic mortales, tuos ibi commensales, cohaeredes et sodales fac sanctorum civium. Amen.

↑ Top of work