De Sacrificio Missae

Hactenus instructio fidelium et Missa Cathecumenorum, qui deinceps adesse non poterant, indicente eis Diacono ut exirent. Iam sequitur Missa fidelium, et quia hic inchoatur actio sacrificii incruenti, maiori fervore et igneo pietatis sensu singula verba proferenda sunt.

Exordiris autem ab osculo altaris, in quo divinum sacramentum perfici debet, ut hac amoris et honoris exhibitione Dei quodammodo captes benevolentiam. Sed quia Dei amor annexam habet erga Proximum charitatem, sequitur populi salutatio tanquam commune amicitiae signum, quo ostendis, te omni odio et dissensione carere; praecepit enim Dominus non esse offerendum munus, nisi praevia cum fratribus, qui aliquid habent contra offerentem, reconciliatione. Adstantes etiam mones ut simul tecum orent, dicens, Oremus, et hoc ferventer facies respiciens in coelum ad Deum Patrem, deinde ad teipsum, tuumque nihilum, qui peccator cum sis omnium notarum aeterno Patri Filium suum offerre debes.

Quando patenam cum hostia in manibus accipies, pones in ea cor tuum, et omnium circumstantium, omniumque fidelium, ut ea quoque Deo offeras hac intentione, quod sicut panis, quem offers, mox convertetur in Corpus Christi, ita cor tuum et omnium fidelium, in ipsum Christum per amorem, et imitationem transformentur, adeo ut dicere omnes possint: Vivo ego, iam non ego, vivit vero in me Christus. Idem repetere poteris in calicis oblatione.

Dum vinum calici infundis, gratias ages Deo, quod sub his speciebus se occultare voluerit pro amore tuo: et commisce aquam, desiderium excitabis te totum immergendi, in abyssum meritorum Christi; -atque ad intimam cum Deo unionem suspirabis. In oratione autem, Deus, qui humanae substantiae dignitatem, tres veluti mixtiones seu coniunctiones prorsus admirabiles celebrari observabis. Primam in humanae naturae creatione, cum mortali corpori immortalis anima copulata est: alteram in eiusdem a Verbo facta assumptione, cum duo extremam finite distantia in unitate personae coniuncta sunt: tertiam in eius elevatione ad gratiam et gloriam, ad consortium scilicet et participationem divinitatis, quam ardentissime concupisces.

Quamvis hoc sacrificium unicum sit, duabus tamen partibus constat, corpore videlicet Christi sub speciebus panis, eiusque sanguine sub speciebus vini. Ideo pane iam oblato, seorsim procedis ad vini oblationem. Utramque vero extendes ad omnes fines propter quos hoc sacrificium institutum fuit, qui cum sint maximi momenti, cum summo devotionis fervore hae oblationes fieri debent, ac si tu solus esses in toto mundo sacerdos, et ab hoc sacrificio omnium hominum salus penderet.

Subditur brevis precatio, In Spiritu humilitatis, ex longiori decerpta, quam Azarias unus ex tribus pueris inter flammas fornacis Babylonice concepit, animo vere contrito et summae humilitatis affectu recitanda. Sequitur alia oratio, Veni sanctifier, qua Deum invocas omnis sanctificationis autorem, ut non solum sacrificium iam praeparatum perficere, sed sua etiam benedictione complere dignetur.

Dum manus lavas, protestaberis te velle pure ac munde vivere, et a minimis etiam defectibus emundari: tum gratias ages quod Christi sanguine lotus sis, aliosque affectus elices verborum sensui conformes.

In oratione, Suscipe, sancta Trinitas, non nudam et aridam beneficiorum Redemptionis nostrae, quae ibi commemorantur, memoriam facies, sed quae intimae gratitudinis affectum includat. Quare totus in demississimam gratiarum actionem effusus, hanc hostiam infinitae dignitatis te posse offerre gaudebis ad Dei gloriam, et ad honorem Beatae Mariae Virginis, et omnium Sanctorum, ut ipsis in coelis ante thronum Dei incensum orationum tuarum pro tua aliorumque salute repraesentent.

Postea memor imbecillitatis tuae, et considerans quanti momenti sit tantum sacrificium divinae maiestati offerre, ad circumstantium confugiens suffragia, ipsos admones ut pro te orent. Manus autem extendis, ac si omnibus viscera pandas, et rursum iungis, quasi intra pectus receptos complectaris. Ipse vero, qui alios ad orandum hortatus es, secreto quoque oras, ut tuum a Deo sacrificium acceptetur. Porro inter haec congruos his considerationibus affectus excitabis.

Secretis orationibus absolutis, statim clara voce dicis, Per omnia saecula saeculorum, nihil sonans temporale, sed sublime et aeternum. Tum populum salutans non te ad eum pro more convertis, quia iam debes a terrenis abductus, totus Deo intentus esse. Iubes autem sursum corda attolli, ac si diceres, Elevamini, omnes creaturae, ad Deum, emergite e faece terrae, et quae sursum sunt quaerite, quae sursum sunt sapite, non quae super terram.

Corda vero ad superna subvecta ad gratias Deo agendas hortaris, quia nihil dignius, nihil magis aequum et salutare, quam beneficiorum memorem esse. Ideo cor tuum expandes ad omnes creaturas, et ad omnia beneficia illis collata, gratiarum enim actio potissima est ad ampliore gratiam dispositio. Succedit Praefatio, quasi proloquium, seu praeparatio quaedam ad eam actionem, quae proprie sacrificium continet, in qua Deum impensis laudas, advocatis etiam coelestibus spiritibus, ut tecum concinent. Ne tamen temere in Angelorum choros te ingeras, facultatem a Deo petis humili supplicatione dicens: Cum quibus et nostras voces ut admitti iubeas deprecamur. Ita Angelicis iunctus agminibus, sacrum Trisagion psalles cum summa reverentia et fervore, qui tantus sit, ut, quantum fieri potest, superiorum spirituum affectui respondeat, et adaequetur. Si enim tremunt Potestates, quae sunt veluti caeli columnae, quanto debes horrore ac tremore concuti tu vilissimus terrae vermiculus, qui Deum toties et tam enormiter offendisti.

Porro continet hic hymnus tres laudes, et duas petitiones. Nam primo laudas sanctitatem, potentiam, ac supremum Dei dominium, cum dicis, Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus, Deus Sabbaoth. Secundo, celebras gloriam eius, quae in tot creaturis in coelo et in terra tam mirabiliter elucet, his verbis: Pleni sunt coeli et terra gloria tua. Tertio, magnificas Christum Dominum dicens: Benedictus qui venit in nomine Domini: et cum hoc dicis, ipsum invitabis in animam tuam affectu omnium Sanctorum. Duae vero petitiones insunt verbis istis, Hosanna in excelsis, quae bis repetuntur; et illis salutem postulas, et quae ad eam sunt necessaria, primo a Deo, deinde a Christo. Hic autem hymnus ideo Canoni praemittitur, ut ex ipso admonearis te in maximi momenti negotio coram throno divinae Maiestatis consistere, ac veluti in Sancta Sanctorum introire; et si hactenus oportuit te purum et ferventem esse, iam memineris te deinceps debere tanto ardore inflammari, ut eo possis omnes circumstantes imo universum terrarum orbem succendere.