De Sacrificio Missae
Giovanni Bona (1609–1674)
First published 1658
Cardinal Giovanni Bona’s De Sacrificio Missae is an ascetical guide to the worthy celebration of the Holy Sacrifice of the Mass. Addressed particularly to priests, it combines an account of the sacrifice, its efficacy, fruits, and application with practical instruction on priestly holiness, intention, devotion, preparation, the celebration itself, and thanksgiving afterward. Bona’s purpose is not merely ceremonial: the work seeks to form the interior dispositions by which the priest may celebrate attentively, devoutly, and reverently. The work first appeared in 1658. This transcription follows the 1810 Waterford edition and contains the author’s Praemonitio and Chapters I–VII, including the prayers and devotional exercises represented in the submitted sections; other appended matter is omitted.
Praemonitio I: Ad Sacerdotes de Usu et Scopo Huius Libelli
Caput I: Quedam praemittuntur de ipso Missae Sacrificio
Section I: Quale Sacrificium sit Missa
Section II: De his qui offerunt hoc Sacrificium
Section III: De vi effectiva huius Sacrificii
Section IV: De valore et fructibus Sacrificii
Section V: Quae praxis servanda in applicatione Missae
Caput II: De requisitis in Sacerdote ad rite et pie celebrandum.
Section I: De Puritate vitae
Section II: De rectitudine intentionis
Section III: De actuali devotione
Caput III: Variae considerationes ante Missam.
Section I: Quanta sit Sacerdotum dignitas, et quanta debeat esse sanctitas
Section II: De excellentia huius Sacrificii
Section III: De eiusdem necessitate
Section IV: Qua reverentia celebrandum sit
Section V: Aliae considerationes ad pios affectus in celebrante excitandos
Caput IV: De his quae Missae celebrationem Proxime antecedunt.
Section I: De necessitate praeparationis
Section II: De praemittenda Confessione sacramentali
Section III: Modus confitendi
Section IV: Oratio ante confessionem, et actus contritionis
Section V: Oratio post confessionem
Section VI: Directio intentionis ante Missam
Section VII: Deprecatio pro omnium necessitatibus
Section VIII: Specialis oblatio sacrificii quatenus est Latreuticum
Section IX: Oblatio sacrificii quatenus est Eucharisticum
Section X: Oblatio Sacrificii quatenus est Propitiatorium
Section XI: Oblatio Sacrificii quatenus est Impetratorium
Section XII: Actus diversarum virtutum ante Missam
Section I: FIDEI
Section II: SPEI
Section III: CHARITATIS
Section IV: DESIDERII
Section V: GRATITUDINIS
Section VI: TIMORIS
Section VII: HUMILITATIS
Section XIII: Commemoratio Dominicae Passionis ante Missam
Saepe dictum est in hoc incruento Sacrificio cruentum illud, quod semel in Cruce peractum est, non verbis, sed reipsa repraesentari: una siquidem et eadem est hostia, idem qui per sacerdotis ministerium offert, idem Christus qui immolatur. Sicut enim dicitur Agnus occisus ab origine mundi, eo quod mortuus censeatur in figuris animalium, quae in ipsius memoriam mactabantur: ita non immerito eundem vocare possumus Agnum, qui quotidie occiditur usque ad finem mundi, in hac nimirum suae mortis repraesentatione, quae duratura est donec mundus durabit. Ideo Sancti Patres mortis Christi memoriam hoc sacrificium celebranti super omnia necessariam esse affirmant, dicente Apostolo: Quotiescumque manducabitis panem hunc, et calicem bibetis, mortem Domini annuntiabitis, donec veniat. Hoc ipsum autem idem Salvator noster praecepit, cum instituto hoc sacramento ait: Hoc facite in meam commemorationem. Quae verba Seraphicus Doctor sollicite expendens, libro de puritate conscientiae, cap. 9. existimat sacerdotem nullatenus debere Missae sacrificium celebrare, quin prius passionem et mortem Domini commemoret. Id, inquit, quod pro meipso retineo, est verbum illius qui hoc sacramentum instituit, quem non credo illud frustra protulisse. Dixit enim: Haec quotiescumque feceritis, in meam memoriam facietis. Ex quo quidem verbo arguo mihi ipsi, quod quoties volo id agere quod ipse instituit, et modo praedicto reliquit, timeo nequaquam sine remorsu conscientiae, ac praeiudicio animae ad illud posse accedere, nisi praememorata ipsius instituentis charitate, ac eius passione et morte, in cuius memoriam perpetuo recolendam illud Sacramentum debere confici et percipi ipse praeclare asseruit et iniunxit. Sacerdos itaque, cum ad Sacrum faciendum se praeparat, fasciculum sibi colligat ex omnibus anxietatibus et amaritudinibus Domini, et inter ubera sua collocet, cordisque medullis inserat; mente et affectu sedulo revolvens omnia tormenta, quae ille pro salute nostra perpessus est. Haec frequenter in ore, haec semper in corde habeat: et haec sit eius sublimior Philosophia, scire Christum, et hunc crucifixum. Cum vero ad altare accessurus est, sic oret ex toto corde.
Section I: ORATIO
Memoria memor ero, clementissime Pater et labescet in me anima mea: omniumque dolorum et passionum, atque acerbissimae mortis Filii tui Domini mei Iesu Christi cum gemitibus, et lacrymis recordabor, quia ipse salus et vita mea ante oculos tuos pependit in ligno, offerens se tibi in holocaustum pro mea et totius mundi salute. Hanc autem oblationem vivam, quam tu misisti in miseratione multa ad altare crucis immolandam pro nobis, hanc eandem tibi nunc offero, passionem eius et mortem recolens ac representans: sicut ipse praecepit, cum dixit, ut idem in eius commemorationem faceremus. Recordare itaque humilitatis eius, patientiae, charitatis, mansuetudinis, et obedientiae. Respice labores eius, ieiunia, contemptus, contumelias, vincula, irrisiones, et iniquam condemnationem. Respice in faciem Christi tui, et intue re speciosum forma prae filiis hominum, opprobriis, iniuriis, verberibus, livoribus, contusionibus ita deformatum, ut non sit ei species, neque decor. Vide caput nobilissimum spinarum punctionibus transfossum, et percussionibus attritum. Vide genas modestissimas sputis foedatas, alapis caesas, sanguine cruentatas. Vide oculos benignissimos lacrymis perfusos et ad ignominiam velatos. Vide os suavissimum siti ardentissima cruciatum, et felle atque aceto potatum. Vide dorsum, supra quod fabricaverunt peccatores, verberibus dilaniatum, et humeros crucis pondere oppressos. Vide brachia amabilissima funibus devincta, et in cruce crudeliter extensa. Vide manus innocentissimas durissimis clavis perforatas. Vide pedes delicatos tot itineribus defatigatos, ac cruci tandem affixos. Vide Corpus venerabile pro nobis in cruce suspensum, vulneratum, mortuum et sepultum. Vide Sanguinem pretiosissimum usque ad minimam guttam pro nostra salute misericorditer effusum. Haec enim tibi offero et repraesento, omni quo possum devotionis affectu suppliciter orans, ut ipsa pietas, qua Filium tuum pro nobis tradidisti, te omnibus misereri compellat, pro quibus ille factus obediens usque ad mortem, crucem subire dignatus est. Amen.