De Sacrificio Missae
Giovanni Bona (1609–1674)
First published 1658
Cardinal Giovanni Bona’s De Sacrificio Missae is an ascetical guide to the worthy celebration of the Holy Sacrifice of the Mass. Addressed particularly to priests, it combines an account of the sacrifice, its efficacy, fruits, and application with practical instruction on priestly holiness, intention, devotion, preparation, the celebration itself, and thanksgiving afterward. Bona’s purpose is not merely ceremonial: the work seeks to form the interior dispositions by which the priest may celebrate attentively, devoutly, and reverently. The work first appeared in 1658. This transcription follows the 1810 Waterford edition and contains the author’s Praemonitio and Chapters I–VII, including the prayers and devotional exercises represented in the submitted sections; other appended matter is omitted.
Praemonitio I: Ad Sacerdotes de Usu et Scopo Huius Libelli
Caput I: Quedam praemittuntur de ipso Missae Sacrificio
Section I: Quale Sacrificium sit Missa
Section II: De his qui offerunt hoc Sacrificium
Section III: De vi effectiva huius Sacrificii
Section IV: De valore et fructibus Sacrificii
Section V: Quae praxis servanda in applicatione Missae
Caput II: De requisitis in Sacerdote ad rite et pie celebrandum.
Section I: De Puritate vitae
Section II: De rectitudine intentionis
Section III: De actuali devotione
Caput III: Variae considerationes ante Missam.
Section I: Quanta sit Sacerdotum dignitas, et quanta debeat esse sanctitas
Section II: De excellentia huius Sacrificii
Cum sacrificium sit primarium Religionis munus, plane decebat ut Christiana Religio, qua nulla perfectior et sublimior esse potest, nobilissimum haberet sacrificium, cuius excellentia ex multis capitibus colligi potest.
Primo ex eo quod in illo offertur, qui est Christus Dominus, verus Deus et verus homo: et quia nihil excelsius illo est, ideo ratione ipsius actio ipsa sacrificandi omnes humanas actiones excedit, etiam actus Sanctorum in coelis Deum amantium. Cavendum ergo ne nostra irreverentia et in devotione tam magnae rei oblationem dehonestemus. Et si Deus olim sacerdotibus praecepit,1 Mundamini qui fertis vasa Domini, quanto maiori puritate nos enitere debemus, qui purissimum Christi corpus, et pretiosissimum sanguinem Deo offerimus?
Secundo, ex persona cui offertur, qui est solus Deus. Nulli enim Sanctorum, nec ipsi Beatae Virgini offerri potest, sed ex ipsa intrinseca rei natura convenit soli Deo, quia per sacrificium testificamur Deum esse primum principium et ultimum finem nostrum, et supremum Dominum omnium rerum, cui in signum nostrae subiectionis aliquod sensibile offerimus ad significandum per rem sensibilem oblatam sacrificium internum, quo anima se offert Deo, sicut principio suae creationis, et sicut fini suae beatificationis. Hoc autem nec ipse Deus per absolutam suam potentiam efficere potest, ut alicui creaturae conveniat.
Tertio, ex ipsa consecratione, qua panis et vinum in corpus et sanguinem Christi transsubstantiantur, manentibus accidentibus sine subiecto. Est autem haec actio omnino supernaturalis, quae nullo modo pendere potest ab aliqua potentia creata tanquam a causa principali, quia solus Deus efficit transsubstantiationem.
Quarto, ex valore ipsius sacrificii, qui est infinitus sicut merita et passio Christi, ac proinde aeque placet Deo, ac mors eius in cruce, licet effectus finitus sit.
Quinto, ex fine propter quem caeteris omnibus abolitis institutum fuit, ut nimirum per ipsum Deo creatori nostro cultum latriae tribuamus, nostramque servitutem et subiectionem humillime testificemur: ut dignas ei gratias perpetuo agamus pro universis beneficiis eius: ad auxilia divinae gratiae, eiusque protectionis, excitationis, et directionis impetranda: ad obtinendam peccatorum veniam: ad iram Dei placandam, et imminencia flagella avertenda: ad succurrendum omnium vivorum et defunctorum necessitatibus; quae sunt pene infinitae. Porro ex his clarissime constat nullam posse maiorem in hac vita, aut praestabiliorem actionem a mortalibus exerceri, quam offerre Deo hoc sacrificium. Ideo nullus seu Rex, seu Pontifex esset, qui sacerdotem celebrantem quacunque ex causa accersere, coeptumque sacrificium interrumpere auderet. Quia vero sacerdos hoc sacrificium peragit in persona Christi, ita se gerere debet, ne quid in ipso sit quod Christi personam dedecbeat: sicut legatus Regis personam sustinens summopere cavet, ne quid indecorum, et suo munere indignum committat.