De Sacrificio Missae

Giovanni Bona

De Sacrificio Missae

Giovanni Bona (1609–1674)

First published 1658

Cardinal Giovanni Bona’s De Sacrificio Missae is an ascetical guide to the worthy celebration of the Holy Sacrifice of the Mass. Addressed particularly to priests, it combines an account of the sacrifice, its efficacy, fruits, and application with practical instruction on priestly holiness, intention, devotion, preparation, the celebration itself, and thanksgiving afterward. Bona’s purpose is not merely ceremonial: the work seeks to form the interior dispositions by which the priest may celebrate attentively, devoutly, and reverently. The work first appeared in 1658. This transcription follows the 1810 Waterford edition and contains the author’s Praemonitio and Chapters I–VII, including the prayers and devotional exercises represented in the submitted sections; other appended matter is omitted.


Praemonitio I: Ad Sacerdotes de Usu et Scopo Huius Libelli

Caput I: Quedam praemittuntur de ipso Missae Sacrificio

Section I: Quale Sacrificium sit Missa

Section II: De his qui offerunt hoc Sacrificium

Section III: De vi effectiva huius Sacrificii

Section IV: De valore et fructibus Sacrificii

Section V: Quae praxis servanda in applicatione Missae

Caput II: De requisitis in Sacerdote ad rite et pie celebrandum.

Section I: De Puritate vitae

Section II: De rectitudine intentionis

Section III: De actuali devotione

Caput III: Variae considerationes ante Missam.

Section I: Quanta sit Sacerdotum dignitas, et quanta debeat esse sanctitas

Section II: De excellentia huius Sacrificii

Section III: De eiusdem necessitate

Section IV: Qua reverentia celebrandum sit

Section V: Aliae considerationes ad pios affectus in celebrante excitandos

Caput IV: De his quae Missae celebrationem Proxime antecedunt.

Section I: De necessitate praeparationis

Section II: De praemittenda Confessione sacramentali

Section III: Modus confitendi

Section IV: Oratio ante confessionem, et actus contritionis

Section V: Oratio post confessionem

Section VI: Directio intentionis ante Missam

Section VII: Deprecatio pro omnium necessitatibus

Section VIII: Specialis oblatio sacrificii quatenus est Latreuticum

Section IX: Oblatio sacrificii quatenus est Eucharisticum

Section X: Oblatio Sacrificii quatenus est Propitiatorium

Section XI: Oblatio Sacrificii quatenus est Impetratorium

Section XII: Actus diversarum virtutum ante Missam

Section I: FIDEI

Section II: SPEI

Section III: CHARITATIS

Section IV: DESIDERII

Section V: GRATITUDINIS

Section VI: TIMORIS

Section VII: HUMILITATIS

Section XIII: Commemoratio Dominicae Passionis ante Missam

Section I: ORATIO

Section XIV: Oratio ante Missam ad Patrem

Section XV: Oratio ante Missam ad Dominum Iesum Christum

Section XVI: Alia Oratio ad eundem

Section XVII: Oratio ad Spiritum Sanctum

Section XVIII: Oratio ad Beatam Virginem

Section XIX: Oratio ad Sanctos Angelos

Section XX: Invocatio omnium Sanctorum

Caput V: De Missae celebratione.

Section I: De proxima dispositione ad Missam

Section II: De sacris Vestibus et earum significatione

Section III: De accessu Sacerdotis ad Altare

Section IV: De initio Missae usque ad Introitum

Calice rite collocato et Missali aperto stans paulisper in medio Altaris, et facta cruci inclinatione, te cum Abrahamo quasi pulverem et cinerem ante conspectum Domini confiteberis, imitans Christum, qui coelos inclinavit et descendit, formam servi accipiens: quo enim humilior fueris, eo gratior et acceptior erit Deo oblatio tua. Mox descendens ad crepidinem Altaris, Verbi aeterni Incarnationem recolle, eiusque dilectionem et admirabilem promptitudinem ad opus nostrae Redemptionis suscipiendum. Iterata autem inclinatione, te intime humilia, et Deum adora pro omni creatura. Dum signo crucis te signans dicis: In nomine Patris, et Filii, et Spiritus Sancti; animadverte quale et quantum sit nomen, a quo sacrificium auspicaris, et sic te gere ut tantam decet maiestatem. Magni momenti est sanctissimae Trinitatis praesentiam initio concipere, et ab ea nunquam deflectere; ad ipsam enim et ad eius gloriam oblatio dirigitur, eiusque memoria robur tribuit ad improbos hostium conatus elidendos, qui semper tentant variis et inutilibus curis, atque imaginationibus mentem a sacrificio avocare. Sic concepta Dei praesentiam, duos affectus raptim elices, Fidei contra Infideles Trinitatem negantes, et recordationis crucis Christi, atque passionis in ea completae, ex qua fluxerunt omnia bona. Hos autem affectus ad omne signum crucis renovabis.

Sequitur antiphona, Introibo ad altare Dei, quae ter repetitur: ante psalmum, in ipso, et post ipsum; ut intelligas spirituali impulsu, et alacritate, ac summa veneratione totam Missae actionem peragendam esse, omni abiecta tepiditate. Admirare Dei bonitatem, qui te vocavit ad altare suum: quis enim es tu, ut audeas ad ipsum introire? Ora abscondi in abscondito faciei Domini a conturbatione malorum spirituum; ne immittentes tetra phantasmata, divinum perturbent ministerium. Ora etiam renovari in te animae iuventutem, quae est fervor spiritus, ex quo vera et solida laetitia procedit.

Ad primum versiculum psalmi, Iudica me, Deus: Considera ea praeparatione et dispositione ad altare accedendum esse, ut Dei iudicium non pertimescas, ut discernaris a gente non sancta et iniqua, sisque purus et sine macula ante Deum, quantum fert humana fragilitas. Hanc autem puritatem humiliter petes, cum certa fiducia eam meritis Christi obtinendi.

Ad 2. Quia tu es, Deus, fortitudo mea, Erubesce quod toties tanti sacramenti divino alimento confortatus, imbecillis es, adhuc tristis incedis, et cuicumque levissimae tentationi turpiter succumbis. Merito ergo repellit te Deus, merito te affligit inimicus, nisi ipse vires suppeditet, qui est fortitudo tua et robur tuum.

Ad 3. Emitte lucem tuam, Pete divinum lumen, ut veritatem a vanitate discernens, ipsam veritatem sequaris, cuius splendoribus interior sensus illustratus, cum externo sacrificio concordet. Mons vero sanctus, qui in hoc versiculo commemoratur, altare est Calvariae montem indicans, quia in eo Christi passio et mors repraesentanda est.

Ad 4. Et introibo, Magnum renova in te reverentiae affectum erga altare et sacrificium.

Ad 5. Confitebor tibi in cithara, Excita in te cordis laetitiam, quae per citharam significatur: sed statim oculos ad tuam imperfectionem reflectens, ingemisce et dic: Quare tristis es, anima mea, et quare conturbas me?

Ad 6. Spera in Deo, Ne despondeas animum, restat enim spes in salutari tuo, in quo tota fiducia collocanda est: quoniam ipse dabit ut obtenta culparum venia in ipso gaudeas, et in eius laudibus perseveres.

Hac spe excitatus dices cum ingenti fervore, Gloria Patri, et Filio, caput inclinans et offerens ad omnia adversa, et ad mortem pro Deo sustinendam: Tum repetita antiphona Introibo, ut bene memineris quo ingrederis, et quid aggredieris, dices: Adiutorium nostrum, ut discas non ponere fiduciam in tuis viribus et industria, sed in eo qui fecit coelum et terram, a quo duplex adiutorium postulabis, pro consequenda aeterna salute, et mediis ad eam necessariis, et pro illa peculiari necessitate pro qua offers sacrificium.

Subditur statim generalis confessio, quia iustus prior accusator est sui, quam humiliter recitabis, actum eliciens contritionis, ut est distincta ab attritione; dolens scilicet de peccatis tuis et totius mundi, super omnia mala, idque pure propter Deum super omnia bona dilectum: dabisque operam ut verba illa, mea culpa, cum magno doloris sensu proferas, et cum bona spe divinae misericordiae pro tuis et aliorum peccatis. Confiteris autem non solum Deo Creatori, Redemptori, et Iudici tuo, sed etiam B. Virgini, cuius innocentem filium sceleribus tuis interfecisti, B. Michaeli Archangelo, cuius obsequiis te ingratum exhibuisti, B. Ioanni Baptistae et aliis Sanctis, quorum monita et exempla contempsisti, fratribus quoque quibus scandalo fuisti. Agnoscens autem fragilitatem tuam et necessitatem, auxilium eorum imploras quibus confessus es, ut pro te orent, quod humiliter facies, et cum adstantes preces pro te fundunt dicentes, Misereatur, dum etiam ipsi confitentur: dum sequentes versiculos recitas, illum in te spiritum excitabis, quem verba sonant, magno animi ardore et devotione.

Osculum altari semper figes tenero amoris affectu erga Dominum Iesum Christum, cum intenso desiderio semper ei adhaerendi, et ideo brevem sed ferventissimum amoris actum elices.

Section V: De Introitu usque ad Epistolam

Section VI: De Epistola, Evangelio et Symbolo

Section VII: De Offertorio usque ad Canonem

Section VIII: De canone usque ad Consecrationem

Section IX: De Consecratione usque ad Orationem Dominicam

Section X: De Oratione Dominica usque ad Communionem

Section XI: De Communione

Section XII: De postrema parte Missae usque ad finem

Caput VI: Quid agendum Post Missam.

Section I: Discessus Sacerdotis ab Altari, et quaedam exercitia post Missam

Section II: Actus amoris post Missam

Section III: Gratiarum Actio Post Missam

Section IV: Oblatio Post Missam

Section V: Petitiones Post Missam

Section VI: Aspirationes post Missam ad Beatam Virginem, Angelos, et Sanctos

Section VII: Conclusio exercitiorum post Missam

Section VIII: Cur multi ex frequenti celebratione non proficiant

Caput VII: Praxis celebrandi, cum quis prolixius orare non potest.

Section I: De Praeparatione

Section II: De Celebratione

Section III: De Gratiarum actione

Section IV: Aspirationes post Missam saepe per diem repetendae

↑ Top of work