De Sacrificio Missae
Giovanni Bona (1609–1674)
First published 1658
Cardinal Giovanni Bona’s De Sacrificio Missae is an ascetical guide to the worthy celebration of the Holy Sacrifice of the Mass. Addressed particularly to priests, it combines an account of the sacrifice, its efficacy, fruits, and application with practical instruction on priestly holiness, intention, devotion, preparation, the celebration itself, and thanksgiving afterward. Bona’s purpose is not merely ceremonial: the work seeks to form the interior dispositions by which the priest may celebrate attentively, devoutly, and reverently. The work first appeared in 1658. This transcription follows the 1810 Waterford edition and contains the author’s Praemonitio and Chapters I–VII, including the prayers and devotional exercises represented in the submitted sections; other appended matter is omitted.
Praemonitio I: Ad Sacerdotes de Usu et Scopo Huius Libelli
Caput I: Quedam praemittuntur de ipso Missae Sacrificio
Section I: Quale Sacrificium sit Missa
Section II: De his qui offerunt hoc Sacrificium
Section III: De vi effectiva huius Sacrificii
Section IV: De valore et fructibus Sacrificii
Section V: Quae praxis servanda in applicatione Missae
Caput II: De requisitis in Sacerdote ad rite et pie celebrandum.
Section I: De Puritate vitae
Section II: De rectitudine intentionis
Section III: De actuali devotione
Caput III: Variae considerationes ante Missam.
Section I: Quanta sit Sacerdotum dignitas, et quanta debeat esse sanctitas
Section II: De excellentia huius Sacrificii
Section III: De eiusdem necessitate
Section IV: Qua reverentia celebrandum sit
Section V: Aliae considerationes ad pios affectus in celebrante excitandos
Caput IV: De his quae Missae celebrationem Proxime antecedunt.
Section I: De necessitate praeparationis
Section II: De praemittenda Confessione sacramentali
Section III: Modus confitendi
Section IV: Oratio ante confessionem, et actus contritionis
Section V: Oratio post confessionem
Section VI: Directio intentionis ante Missam
Section VII: Deprecatio pro omnium necessitatibus
Section VIII: Specialis oblatio sacrificii quatenus est Latreuticum
Section IX: Oblatio sacrificii quatenus est Eucharisticum
Section X: Oblatio Sacrificii quatenus est Propitiatorium
Section XI: Oblatio Sacrificii quatenus est Impetratorium
Section XII: Actus diversarum virtutum ante Missam
Section I: FIDEI
Section II: SPEI
Section III: CHARITATIS
Section IV: DESIDERII
Section V: GRATITUDINIS
Section VI: TIMORIS
Section VII: HUMILITATIS
Section XIII: Commemoratio Dominicae Passionis ante Missam
Section I: ORATIO
Section XIV: Oratio ante Missam ad Patrem
Section XV: Oratio ante Missam ad Dominum Iesum Christum
Section XVI: Alia Oratio ad eundem
Section XVII: Oratio ad Spiritum Sanctum
Section XVIII: Oratio ad Beatam Virginem
Section XIX: Oratio ad Sanctos Angelos
Section XX: Invocatio omnium Sanctorum
Caput V: De Missae celebratione.
Section I: De proxima dispositione ad Missam
Section II: De sacris Vestibus et earum significatione
Section III: De accessu Sacerdotis ad Altare
Section IV: De initio Missae usque ad Introitum
Calice rite collocato et Missali aperto stans paulisper in medio Altaris, et facta cruci inclinatione, te cum Abrahamo quasi pulverem et cinerem ante conspectum Domini confiteberis, imitans Christum, qui coelos inclinavit et descendit, formam servi accipiens: quo enim humilior fueris, eo gratior et acceptior erit Deo oblatio tua. Mox descendens ad crepidinem Altaris, Verbi aeterni Incarnationem recolle, eiusque dilectionem et admirabilem promptitudinem ad opus nostrae Redemptionis suscipiendum. Iterata autem inclinatione, te intime humilia, et Deum adora pro omni creatura. Dum signo crucis te signans dicis: In nomine Patris, et Filii, et Spiritus Sancti; animadverte quale et quantum sit nomen, a quo sacrificium auspicaris, et sic te gere ut tantam decet maiestatem. Magni momenti est sanctissimae Trinitatis praesentiam initio concipere, et ab ea nunquam deflectere; ad ipsam enim et ad eius gloriam oblatio dirigitur, eiusque memoria robur tribuit ad improbos hostium conatus elidendos, qui semper tentant variis et inutilibus curis, atque imaginationibus mentem a sacrificio avocare. Sic concepta Dei praesentiam, duos affectus raptim elices, Fidei contra Infideles Trinitatem negantes, et recordationis crucis Christi, atque passionis in ea completae, ex qua fluxerunt omnia bona. Hos autem affectus ad omne signum crucis renovabis.
Sequitur antiphona, Introibo ad altare Dei, quae ter repetitur: ante psalmum, in ipso, et post ipsum; ut intelligas spirituali impulsu, et alacritate, ac summa veneratione totam Missae actionem peragendam esse, omni abiecta tepiditate. Admirare Dei bonitatem, qui te vocavit ad altare suum: quis enim es tu, ut audeas ad ipsum introire? Ora abscondi in abscondito faciei Domini a conturbatione malorum spirituum; ne immittentes tetra phantasmata, divinum perturbent ministerium. Ora etiam renovari in te animae iuventutem, quae est fervor spiritus, ex quo vera et solida laetitia procedit.
Ad primum versiculum psalmi, Iudica me, Deus: Considera ea praeparatione et dispositione ad altare accedendum esse, ut Dei iudicium non pertimescas, ut discernaris a gente non sancta et iniqua, sisque purus et sine macula ante Deum, quantum fert humana fragilitas. Hanc autem puritatem humiliter petes, cum certa fiducia eam meritis Christi obtinendi.
Ad 2. Quia tu es, Deus, fortitudo mea, Erubesce quod toties tanti sacramenti divino alimento confortatus, imbecillis es, adhuc tristis incedis, et cuicumque levissimae tentationi turpiter succumbis. Merito ergo repellit te Deus, merito te affligit inimicus, nisi ipse vires suppeditet, qui est fortitudo tua et robur tuum.
Ad 3. Emitte lucem tuam, Pete divinum lumen, ut veritatem a vanitate discernens, ipsam veritatem sequaris, cuius splendoribus interior sensus illustratus, cum externo sacrificio concordet. Mons vero sanctus, qui in hoc versiculo commemoratur, altare est Calvariae montem indicans, quia in eo Christi passio et mors repraesentanda est.
Ad 4. Et introibo, Magnum renova in te reverentiae affectum erga altare et sacrificium.
Ad 5. Confitebor tibi in cithara, Excita in te cordis laetitiam, quae per citharam significatur: sed statim oculos ad tuam imperfectionem reflectens, ingemisce et dic: Quare tristis es, anima mea, et quare conturbas me?
Ad 6. Spera in Deo, Ne despondeas animum, restat enim spes in salutari tuo, in quo tota fiducia collocanda est: quoniam ipse dabit ut obtenta culparum venia in ipso gaudeas, et in eius laudibus perseveres.
Hac spe excitatus dices cum ingenti fervore, Gloria Patri, et Filio, caput inclinans et offerens ad omnia adversa, et ad mortem pro Deo sustinendam: Tum repetita antiphona Introibo, ut bene memineris quo ingrederis, et quid aggredieris, dices: Adiutorium nostrum, ut discas non ponere fiduciam in tuis viribus et industria, sed in eo qui fecit coelum et terram, a quo duplex adiutorium postulabis, pro consequenda aeterna salute, et mediis ad eam necessariis, et pro illa peculiari necessitate pro qua offers sacrificium.
Subditur statim generalis confessio, quia iustus prior accusator est sui, quam humiliter recitabis, actum eliciens contritionis, ut est distincta ab attritione; dolens scilicet de peccatis tuis et totius mundi, super omnia mala, idque pure propter Deum super omnia bona dilectum: dabisque operam ut verba illa, mea culpa, cum magno doloris sensu proferas, et cum bona spe divinae misericordiae pro tuis et aliorum peccatis. Confiteris autem non solum Deo Creatori, Redemptori, et Iudici tuo, sed etiam B. Virgini, cuius innocentem filium sceleribus tuis interfecisti, B. Michaeli Archangelo, cuius obsequiis te ingratum exhibuisti, B. Ioanni Baptistae et aliis Sanctis, quorum monita et exempla contempsisti, fratribus quoque quibus scandalo fuisti. Agnoscens autem fragilitatem tuam et necessitatem, auxilium eorum imploras quibus confessus es, ut pro te orent, quod humiliter facies, et cum adstantes preces pro te fundunt dicentes, Misereatur, dum etiam ipsi confitentur: dum sequentes versiculos recitas, illum in te spiritum excitabis, quem verba sonant, magno animi ardore et devotione.
Osculum altari semper figes tenero amoris affectu erga Dominum Iesum Christum, cum intenso desiderio semper ei adhaerendi, et ideo brevem sed ferventissimum amoris actum elices.