De Sacrificio Missae
Giovanni Bona (1609–1674)
First published 1658
Cardinal Giovanni Bona’s De Sacrificio Missae is an ascetical guide to the worthy celebration of the Holy Sacrifice of the Mass. Addressed particularly to priests, it combines an account of the sacrifice, its efficacy, fruits, and application with practical instruction on priestly holiness, intention, devotion, preparation, the celebration itself, and thanksgiving afterward. Bona’s purpose is not merely ceremonial: the work seeks to form the interior dispositions by which the priest may celebrate attentively, devoutly, and reverently. The work first appeared in 1658. This transcription follows the 1810 Waterford edition and contains the author’s Praemonitio and Chapters I–VII, including the prayers and devotional exercises represented in the submitted sections; other appended matter is omitted.
Praemonitio I: Ad Sacerdotes de Usu et Scopo Huius Libelli
Caput I: Quedam praemittuntur de ipso Missae Sacrificio
Section I: Quale Sacrificium sit Missa
Section II: De his qui offerunt hoc Sacrificium
Section III: De vi effectiva huius Sacrificii
Section IV: De valore et fructibus Sacrificii
Section V: Quae praxis servanda in applicatione Missae
Caput II: De requisitis in Sacerdote ad rite et pie celebrandum.
Section I: De Puritate vitae
Section II: De rectitudine intentionis
Section III: De actuali devotione
Caput III: Variae considerationes ante Missam.
Section I: Quanta sit Sacerdotum dignitas, et quanta debeat esse sanctitas
Section II: De excellentia huius Sacrificii
Section III: De eiusdem necessitate
Section IV: Qua reverentia celebrandum sit
Section V: Aliae considerationes ad pios affectus in celebrante excitandos
Caput IV: De his quae Missae celebrationem Proxime antecedunt.
Section I: De necessitate praeparationis
Section II: De praemittenda Confessione sacramentali
Section III: Modus confitendi
Section IV: Oratio ante confessionem, et actus contritionis
Section V: Oratio post confessionem
Section VI: Directio intentionis ante Missam
Section VII: Deprecatio pro omnium necessitatibus
Section VIII: Specialis oblatio sacrificii quatenus est Latreuticum
Section IX: Oblatio sacrificii quatenus est Eucharisticum
Section X: Oblatio Sacrificii quatenus est Propitiatorium
Section XI: Oblatio Sacrificii quatenus est Impetratorium
Section XII: Actus diversarum virtutum ante Missam
Section I: FIDEI
Section II: SPEI
Section III: CHARITATIS
Section IV: DESIDERII
Section V: GRATITUDINIS
Section VI: TIMORIS
Section VII: HUMILITATIS
Section XIII: Commemoratio Dominicae Passionis ante Missam
Section I: ORATIO
Section XIV: Oratio ante Missam ad Patrem
Section XV: Oratio ante Missam ad Dominum Iesum Christum
Section XVI: Alia Oratio ad eundem
Section XVII: Oratio ad Spiritum Sanctum
Section XVIII: Oratio ad Beatam Virginem
Section XIX: Oratio ad Sanctos Angelos
Section XX: Invocatio omnium Sanctorum
Caput V: De Missae celebratione.
Section I: De proxima dispositione ad Missam
Section II: De sacris Vestibus et earum significatione
Section III: De accessu Sacerdotis ad Altare
Section IV: De initio Missae usque ad Introitum
Section V: De Introitu usque ad Epistolam
Section VI: De Epistola, Evangelio et Symbolo
Absoluto introitu sequitur instructio populi in fide, per doctrinam Prophetarum et Apostolorum in Epistola, per verba Christi in Evangelio, per articulos fidei in Symbolo, quae omnia mysteriorum sanctificationi, ut nos purgent et praeparent, praemittuntur.
Ipsam vero Epistolam et Evangelium lecturus, mente elice hunc actum humilitatis: Ego ne in Ecclesia divina depromam oracula, qui tamdiu sedi in Cathedra pestilentiae? Ego Evangelium promulgabo, qui factis et exemplis Evangelium impugnavi? Deinde considera beatos nos esse, quia, ut ait Baruch Propheta, quae Deo placent manifesta sunt nobis. Deus enim voluntatem suam nobis revelavit per Prophetas et Apostolos in eorum libris et epistolis, et per Filium suum in Evangelio. Ideo haec omnia magna cum attentione et reverentia legenda sunt tanquam sermones Dei, gratias ei agendo, quod mundum doctrina sua illuminare et instruere dignatus sit: promptumque animum offerendo ad servanda ipsius mandata tam in prosperis, quam in adversis. De hoc autem nos monent in Epistolae lectione manus super librum positae, et veluti operi adnotae.
Graduale etiam, et caetera quae sequuntur, exequendi desiderium significant, et ascensum ad apicem Christianae perfectionis, qui sunt fructus Propheticae et Apostolicae praedicationis.
Quidam devotus Sacerdos dicebat se quotidie duabus concionibus interesse elegantissimis et efficacissimis, lectioni nimirum Epistolae, et Evangelii; quas sic audiendas asserebat, ac si Apostolus et Christus praesentes forent, et loquerentur, cum firmissimo proposito exequendi quod docent. Turpissima enim esset eius praecepti transgressio, quod ab Apostolo et a Christo ea die auditum fuit, nam videretur Verbi Divini statim oblitus esse, et tantos Concionatores neglexisse.
Initio Evangelii, librum et teipsum signabis signaculo crucis cum tenero affectu erga Christi passionem et mortem. Fit autem ipsum signum in fronte sede pudoris, ne Evangelium erubescas: in ore ut palam auncies et confitearis: in pectore ut illud in corde semper conserves, nec nulla diaboli suggestio fructum eius impedire queat. In fine librum ibi osculaberis, ubi prius crucem formaveras, ad significandum amorem, quo ea doctrina amplectenda et executioni mandanda est: ideoque propones factor verbi esse, et non tantum auditor; actu ferventissimo amoris elicito erga Deum eiusque legem.
Certis diebus lectionem Evangelii excipit Symbolum, ut fides excitetur, et sicut corde ad iustitiam creditur, sic ore confessio fiat ad salutem. Actus igitur fidei exercebis verbis correspondentes, et contrarias haereses detestaberis. Christo item gratulaberis ob eius gloriam, dum ipsius Resurrectio, Ascensio, et iudiciaria potestas commemoratur, et gaudebis, quia regni eius non erit finis. In illis verbis, Qui cum Patre et Filio simul adoratur, Spiritum Sanctum adorabis, et intimo animi sensu sanctissimam Trinitatem glorificabis ob singula beneficia naturae, gratiae, et gloriae omnibus creaturis concessa et concedenda. Demum cum dicis, Et vitam venturi saeculi, spem firmam concipies, vitam aeternam meritis Christi obtinendi.