De Sacrificio Missae
Giovanni Bona (1609–1674)
First published 1658
Cardinal Giovanni Bona’s De Sacrificio Missae is an ascetical guide to the worthy celebration of the Holy Sacrifice of the Mass. Addressed particularly to priests, it combines an account of the sacrifice, its efficacy, fruits, and application with practical instruction on priestly holiness, intention, devotion, preparation, the celebration itself, and thanksgiving afterward. Bona’s purpose is not merely ceremonial: the work seeks to form the interior dispositions by which the priest may celebrate attentively, devoutly, and reverently. The work first appeared in 1658. This transcription follows the 1810 Waterford edition and contains the author’s Praemonitio and Chapters I–VII, including the prayers and devotional exercises represented in the submitted sections; other appended matter is omitted.
Praemonitio I: Ad Sacerdotes de Usu et Scopo Huius Libelli
Caput I: Quedam praemittuntur de ipso Missae Sacrificio
Section I: Quale Sacrificium sit Missa
Section II: De his qui offerunt hoc Sacrificium
Section III: De vi effectiva huius Sacrificii
Section IV: De valore et fructibus Sacrificii
Section V: Quae praxis servanda in applicatione Missae
Caput II: De requisitis in Sacerdote ad rite et pie celebrandum.
Section I: De Puritate vitae
Section II: De rectitudine intentionis
Section III: De actuali devotione
Caput III: Variae considerationes ante Missam.
Section I: Quanta sit Sacerdotum dignitas, et quanta debeat esse sanctitas
Section II: De excellentia huius Sacrificii
Section III: De eiusdem necessitate
Section IV: Qua reverentia celebrandum sit
Section V: Aliae considerationes ad pios affectus in celebrante excitandos
Vix fieri poterit ut non attente, devote, et reverenter celebres, quisquis es Christi sacerdos; si fide viva hanc veritatem perceperis, et intimo sensu apprehenderis, te ipsum Christum offerre, Unigenitum Dei Filium, Salvatorem et Iudicem tuum. Sed huic veritati magnum momentum ex hoc accedit, quod perfectionem Christi humanitatem nunc in Missa Deo offers, quam ipse obtulerit in ultima coena. Nam primo Christus mortalem obtulit, tu immortalem: ille passibilem, tu impassibilem. Secundo nunc eadem offertur cum plena pro nobis satisfactione, omnia siquidem ipsius merita eiusdem morte completa sunt. Tertio, quia humanitas Christi, etsi a principio sanctificata fuit in unione hypostatica, cum tamen in passione oblata est Deo, novam acquisivit sanctificationem, ut hostia scilicet tunc actualiter exhibita, et nunc offertur in Missa hac nova sanctificatione exornata. Adde quod Christus mirabiliori modo in sacramento exist. quam in coelo. Totum enim eius corpus totis speciebus est: et totum in qualibet minima earum parte sine quantitate coextensa ad locum; ita ut eius praesentia nec quidem a supremis spiritibus per principia naturalia naturaliter videri possit. Sunt et alia innumera mirabilia, quae satius est venerari quam enarrare. Nam ut reliqua praetermittam, quis digne poterit explicare, vel saltem animo concipere, quam magnum beneficium sit, quod mediante hoc sacrificio coelum in terris quadam anticipatione possident homines, dum ante oculos habent, manibusque contrectant ipsum coeli et terrae conditorem? Hoc sedulo contemplare, et erubesce, quod adeo tepide, et irreverenter haec tremenda mysteria audeas celebrare.
Extende cogitationem tuam per universum mundum, quam male ubique Deo serviant homines, quot peccata committant: quam pauci sint Religiosi qui perfectioni sedulo incumbant: quam multi qui in rebus vanis et otiosis iugiter occupati, vix unquam de Deo cogitant et loquuntur. Ideo tactus dolore cordis intrinsecus, ardorem et affectum vehementissimum in te excita erga Dominum Deum, quem plerique mortalium vel non agnoscunt, vel spernunt: tum sacrificium ea devotione offerre satagas, ut Dominus, si fieri possit, eius suavitatem, quam habet etiam ex opere operantis, quodammodo recreatus, eorum omnium obliviscatur, quae contra sanctissimam ipsius voluntatem ab hominibus perpetrantur. Ex altera vero parte in coelum animo ascende, et considera quanto fervore Coelites universi Deum ament, et quam suavi harmonia ipsius laudes uno ore decantent. Iunge te illis, et similes elice amoris ac laudum affectus: sed cave, ne vocis tuae ac morum cacophonia Beatorum dulcissime concinentium concentum perturbes.
Cum hoc sacrificium Christi passionem et mortem repraesentet, veluti quaedam imago et actio tragica est, non verbalis, quales sunt Poetarum tragoediae, sed realis et substantialis, exprimens incruente passionem illam et mortem cruentam, ex qua omnia bona tua et aliorum, omnesque thesauri divinae gratiae profluxerunt. Solerter itaque adverte, quam fervida devotione tanti boni repraesentatio a te fieri debeat. Sunt spectatores huius tragoediae SS. Trinitas, Humanitas Christi in coelo, Angeli, et Animae Beatae: cave ne quid ineptum vel indecens in te appareat, quod Dei ac coelestium civium purissimos oculos possit offendere. Id vero assequeris, si perpetuam in te ipso corporis afflictionem, et passionum mortificationem expresseris, vivamque memoriam in te conservaveris acerbissimorum Christi cruciatuum, quos hoc sacrificio commemoras et repraesentas; et eosdem aliis proposueris morum ac vitae severitate.