De Sacrificio Missae

Sicut Reges et Magistratus non vulgari et quotidiano vestitu in publicis functionibus uti solent, sed alio augustiore, quo potestas eorum appareat, et ipsis reverentia concilietur: ita sacerdos celebraturus sacro et peculiari utitur habitu, amictu, scilicet, alba, cingulo, manipulo, stola, casula, sive planeta, quibus et passio Christi ante sacrificium recolenda repraesentatur, et eiusdem virtutes exprimuntur, quibus ornari celebrantem par est, ut sacerdotio fungatur in iustitia et sanctitate veritatis. Cum enim hoc sacrificium incruentum idem sit cum sacrificio crucis, ut supra explicavimus, congruum est ut sacerdos, qui Christi pro nobis morientis personam gerit, eius quoque similitudinem habeat in vestimentis, idque ad decus et reverentiam sacrificii adhibeatur, quod impius Iudaeorum furor ad contumeliam intulit Salvatori.

Porro amictus velamen illud significat, quo facies Christi velata est cum percutiebant eum illudentes et dicentes, Prophetiza nobis, quis est qui te percussit?

Alba, vestem albam denotat, qua ab Herode tanquam stultus indutus fuit.

Cingulum, funes, quibus in horto vinxerunt eum; sive flagella, quibus columnae alligatum crudelissime caeciderunt.

Manipulus, vincula, quibus adstrictae sunt manus eius tanquam hominis nefarii et scelerati.

Stola, funes collo eius iniectos sive crucis patibulum humeris eius impositum, et in quo pro nobis pependit.

Planeta, vestem purpuream, quam ei milites in domo Pilati tanquam ludicro Regi imposuerunt.

Cum igitur haec indumenta signa sint eorum, quae Christus pro nobis perpessus est, varii actus a sacerdote, dum illis induitur, eliciendi sunt, amoris, doloris, gratitudinis, et intensissimi desiderii eius patientiam et humilitatem imitandi in doloribus, afflictionibus, opprobriis, aliisque adversitatibus sustinendis.

Considerandae sunt etiam virtutes, quae per eadem indumenta mystice designantur, ut discat sacerdos qua vitae sanctimonia et morum integritate praeditus esse debeat: scriptum est enim: Sacerdotes tui induantur iustitiam, omnibus scilicet virtutibus ornati sint quas iustitiae nomine passim sacrae litterae comprehendunt.

Amictus itaque significat oportere mentem in aeternae duntaxat salutis, rerumque coelestium consideratione fixam habere, ab omnibus curis rerum caducarum amotam, et contra quoscumque hostium incursus spe et fiducia in Deum tanquam galea salutari communitam. Refert etiam Amictus Christi Domini humanitatem, cuius caput Divinitas est, quae ab illa occultatur, sicut Amictus caput tegit sacerdotis. Neque enim oculi nostri Solis iustitiae infinitum splendorem intueri potuissent, nisi carnis nube operiretur. Quare sacerdos, cum illum accipiens osculatur et capiti imponit, se amoris osculo sacratissimam Christi Humanitatem tangere, et capiti imponere putet, ut ea se protegat et tueatur, dicens cum Propheta: Domine, virtus salutis meae, obumbrasti caput meum in die belli. Obiter quoque per Amictum monetur sacerdos maximam servare oculorum modestiam, cum pergit ad Altare, et ibi manet, et ab eo redit, nihil prorsus aspiciendo, nisi quod necessarium est, ut videat quod facit.

Alba totum corpus tegens, innocentiam, simplicitatem, puritatem, animique candorem, et pulchritudinem indicat, quae totum sacerdotem complecti et exornare intus et extra debet, atque in omnibus operibus eius splendere, ut sit sanctus et immaculatus in conspectu Dei, seque talem semper exhibeat divinis mysteriis celebrandis.

Cingulum indicium est castitatis, quae in sacerdote ita splendere debet, ut nullam prorsus tam in corpore quam in corde admittat labem. In cuius rei typum iussit olim Deus, ut comedentes Agnum accingerent renes suos: et ipse Christus ait, Sint lumbi vestri praecincti. Idem quoque B. Ioanni apparuit in Apocalypsi praecinctus zona aurea, ut nimirum intelligamus oportere nos omnes affectus purificare, et amorem carnalem vincere spirituali, quod est aurum charitatis.

Manipulus praemisso crucis osculo sinistro brachio insertus, ostendit lacrymas, dolorem, et poenitentiam, quibus lugere peccata, ac perpetuo dolere sacerdos debet; carnis item et spiritus mortificationem, et humilitatem, qua accedendum est ad altare; tum futuram bonorum operum retributionem, sicut psalmographus cecinit: Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua: venientes autem venient cum exultatione, portantes manipulos suos.

Stola collo superposita, et in modum crucis per medium pectoris ducta, demonstrat sacerdotem teneri se Deo unire et quodammodo colligare, suamque crucem Dei causa patienter ferre, divinae legi cum omni obedientia se subiicere, eiusque iugum alacriter portare, ac semper memorem esse mandatorum Dei ad faciendum ea.

Casula, quae caeteris vestibus splendidior et pretiosior illis superinduitur, signum est charitatis, quae reliquis virtutibus excelsior omnibus supereminet tanquam illarum Regina, et vinculum perfectionis. Omnes enim sine ea sunt imperfectae, ab ea pendent omnia mandata divinae Legis, et omnia bona in ipsa continentur. Sicut autem casula in duas partes dividitur, ita charitas duplex est, erga Deum et proximum: et sicut illa varios exigit colores iuxta temporis aut festivitatis diversitatem; ita haec varios affectus, nunc laetitiae ob Dei magnalia, nunc gratitudinis ob eius beneficia, nunc fortitudinis in adversis, nunc tristitiae ob propria et aliena peccata.

Hae sunt praecipuae virtutes, quas vestes sacerdotales significant, quarum actibus induere se debet Sacerdos, ut suum digne offerat sacrificium. Consuetas autem Ecclesiae preces singulis indumentis accommodatas attente et devote recitabit: et cum indutus fuerit, seipsum considerabit tanquam lupum in vestimentis ovium, et rubore suffusus veniam a Deo flagitabit.