De Sacrificio Missae
Giovanni Bona (1609–1674)
First published 1658
Cardinal Giovanni Bona’s De Sacrificio Missae is an ascetical guide to the worthy celebration of the Holy Sacrifice of the Mass. Addressed particularly to priests, it combines an account of the sacrifice, its efficacy, fruits, and application with practical instruction on priestly holiness, intention, devotion, preparation, the celebration itself, and thanksgiving afterward. Bona’s purpose is not merely ceremonial: the work seeks to form the interior dispositions by which the priest may celebrate attentively, devoutly, and reverently. The work first appeared in 1658. This transcription follows the 1810 Waterford edition and contains the author’s Praemonitio and Chapters I–VII, including the prayers and devotional exercises represented in the submitted sections; other appended matter is omitted.
Praemonitio I: Ad Sacerdotes de Usu et Scopo Huius Libelli
Caput I: Quedam praemittuntur de ipso Missae Sacrificio
Section I: Quale Sacrificium sit Missa
Section II: De his qui offerunt hoc Sacrificium
Section III: De vi effectiva huius Sacrificii
Section IV: De valore et fructibus Sacrificii
Section V: Quae praxis servanda in applicatione Missae
Caput II: De requisitis in Sacerdote ad rite et pie celebrandum.
Section I: De Puritate vitae
Section II: De rectitudine intentionis
Section III: De actuali devotione
Caput III: Variae considerationes ante Missam.
Section I: Quanta sit Sacerdotum dignitas, et quanta debeat esse sanctitas
Section II: De excellentia huius Sacrificii
Section III: De eiusdem necessitate
Section IV: Qua reverentia celebrandum sit
Section V: Aliae considerationes ad pios affectus in celebrante excitandos
Caput IV: De his quae Missae celebrationem Proxime antecedunt.
Section I: De necessitate praeparationis
Section II: De praemittenda Confessione sacramentali
Section III: Modus confitendi
Quandoquidem huius sacramenti pars essentialis, eaque praecipua, est dolor et contritio ob admissa facinora, huic maxime insistes, praemissa brevi consideratione alicuius motivi eiusdem contritionis, qualia sunt, 1. Gravitas peccatorum, quibus offenditur Deus, cuius bonitas infinita ne levissime quidem laedenda foret, etiam ob salutem totius mundi. 2. Atrocissima damna, quae tam in ista quam in altera vita ex peccato oriuntur. 3. Inscrutabilitas iudiciorum Dei saepe ingratos deserentis, tepidos evomentis. 4. Brevitas et incertitudo temporis gratiae, quo potest offensa Dei expiari. 5. Memoria aeternitatis, eiusque interminabilis durationis. 6. Inaestimabilis dignatio Dei, qui tanta passus est, ut te a peccatis liberaret. 7. Magnitudo beneficiorum tibi a Domino collatorum, pro quibus turpissimum est non te gratum bene vivendo exhibere. 8. Sublimitas aeterni praemii, et facilitas mediorum ad illud acquirendum. 9. Infinita amabilitas Dei infinito obsequio propter se dignissimi, quia ipse est summum bonum, qui te amore incomprehensibili prosequitur.
Haec motiva si attente consideraveris, facile poteris summam in te contritionem excitare. Sic autem dispositus ad pedes Confessarii accedes, quasi ad lavacrum sanguinis Iesu Christi, in quo te ab omnibus inquinamentis tuis dealbandum fore confides. Duos ibi sacerdotes adesse putabis, visibilem unum, alterum invisibilem, qui penetralia cordis intuetur. Ideo humillime quasi filius prodigus resipiscens benedictionem petes, et gratiam bene confitendi, praemissaque generali confessione, actum contritionis renovabis. Tum magna interiori et exteriori reverentia, quanta Iudici solet a reo exhiberi, peccata tua sacerdoti, qui Christum Iudicem repraesentat, confiteberis nude, sincere, humiliter, non ex habitu et consuetudine, plorans coram Deo flagitia tua cum rubore et confusione. Dum vero sacerdos profert verba Absolutionis, iterum actum contritiones elices, teque a Christo ceu filium prodigum osculo excipi, nova stola ornari, amplexu constringi putabis, additis ab eodem illis verbis: Remissa sunt tibi peccata tua, iam amplius noli peccare. Quare gratias ei ages dicens cum Propheta: Nunc caepi, et incipies ab illa hora vitam sanctius instituere.
Post Confessionem, id quod impositum tibi fuerit pro satisfactione statim persolves, Deoque offeres in unione passionis Christi et satisfactionum omnium Sanctorum. Deinde examina an vera fuerit contritio elicita, an intima cordis penetraverit, an diligentem discussionem praemiseris, an culparum gravitatem agnoscas, an aliquid praetermiseris, an tibi ex ignavia ignoscas, an teipsum arguas, et ad serio poenitendum impellas.