De Sacrificio Missae
Giovanni Bona (1609–1674)
First published 1658
Cardinal Giovanni Bona’s De Sacrificio Missae is an ascetical guide to the worthy celebration of the Holy Sacrifice of the Mass. Addressed particularly to priests, it combines an account of the sacrifice, its efficacy, fruits, and application with practical instruction on priestly holiness, intention, devotion, preparation, the celebration itself, and thanksgiving afterward. Bona’s purpose is not merely ceremonial: the work seeks to form the interior dispositions by which the priest may celebrate attentively, devoutly, and reverently. The work first appeared in 1658. This transcription follows the 1810 Waterford edition and contains the author’s Praemonitio and Chapters I–VII, including the prayers and devotional exercises represented in the submitted sections; other appended matter is omitted.
Praemonitio I: Ad Sacerdotes de Usu et Scopo Huius Libelli
Caput I: Quedam praemittuntur de ipso Missae Sacrificio
Section I: Quale Sacrificium sit Missa
Section II: De his qui offerunt hoc Sacrificium
Section III: De vi effectiva huius Sacrificii
Section IV: De valore et fructibus Sacrificii
Section V: Quae praxis servanda in applicatione Missae
Caput II: De requisitis in Sacerdote ad rite et pie celebrandum.
Section I: De Puritate vitae
Section II: De rectitudine intentionis
Section III: De actuali devotione
Caput III: Variae considerationes ante Missam.
Section I: Quanta sit Sacerdotum dignitas, et quanta debeat esse sanctitas
Section II: De excellentia huius Sacrificii
Section III: De eiusdem necessitate
Section IV: Qua reverentia celebrandum sit
Section V: Aliae considerationes ad pios affectus in celebrante excitandos
Caput IV: De his quae Missae celebrationem Proxime antecedunt.
Section I: De necessitate praeparationis
Section II: De praemittenda Confessione sacramentali
Formidabilis est, et non sine horrore audienda Apostoli comminatio dicentis: Quicumque manducaverit panem hunc, vel biberit calicem Domini indigne, reus erit Corporis et Sanguinis Domini Quare celebrare volenti revocandum est in memoriam eiusdem praeceptum: Probet autem seipsum homo, et sic de pane illo edat, et de calice bibat; qui enim manducat et bibit indigne, iudicium sibi manducat et bibit. Et quidem probatio omnino necessaria est, ut nullus sibi conscius mortiferae labis ad sacrificandum praesumat accedere, non praemissa sacramentali confessione, quantumvis sibi contritus videatur; alioquin panem vitae in mortem et condemnationem accipiet. Ut vero ex hoc divino convivio, quod sanctis animabus inexplicabiles praebet delicias, mens abundantius reficiatur, non solum a mortalibus, sed etiam a venialibus culpis, et ab omni terreno affectu eam expurgare oportet, et puram ac vacuam Deo exhibere gratiae suae donis implendam et exornandam.
Hac de causa boni sacerdotes, quos te imitari par est, vel quotidie, vel alternis diebus, vel bis saltem in hebdomada animo vere contrito ad confessionem solent accedere, omnesque malorum radices evellere conantur, atque omnem vel levissimam maculam abstergere. Quod si nihil sacramento Poenitentiae expiandum occurrat, intensum nihilominus contritionis actum de totius vitae delictis elicere non omittes, quia cor contritum et humiliatum Deus non despiciet.
In ipsa autem confessione vitanda prolixitas nimia, et nimia diligentia in levioribus culpis recensendis: satius enim est intime de iis dolere, et per devotam cordis ad Deum conversionem eas expiare, quam in iis ad instar historiae sine proposito emendationis, sicut ut plurimum contingit, enarrandis immorari. An vero expediat quotidianas imperfectiones in confessione explicare, ut status poenitentis notior sit Confessario, non est una Magistorum spiritualium sententia; tutior tamen et communior est, oportere eas extra sacramentum manifestare. Cavendus item multorum error, qui se prolixe de iis accusant, quae peccata non sunt, ut de pravis habitibus et passionibus, et de circumstantiis impertinentibus; quod sint superbi, iracundi, et proni ad malum; Quod Deum non amaverint ex tota cordis intentione, et alia eiusdem generis multa, de quibus et aliis ad confessionem pertinentibus suadeo, ut omnino legatur tractatus sancti Bonaventurae de modo confitendi, et puritate conscientiae.
Confessioni autem duplex praeparatio praemittenda, remota et proxima. Remota in hoc consistit, ut per vigilem cordis custodiam, profundam tui cognitionem et exactam discussionem, eam comparare studeas conscientiae teneritudinem et puritatem, quae commissos defectus statim sentiat, et fideliter memoriae suggerat. Deinde assuesces actum contritionis frequentare, et quotidianum examen sic instituire, ac si statim confiteri deberes. Proxima aliquot actus complectitur: nam primo gratiam efficacem petere debes omnia peccata agnoscendi, detestandi, et emendandi, tum in memoriam revocanda quaecumque ab ultima confessione commissa sunt: Demum de singulis actum doloris elices cum firmo constanterque proposito ab his deinceps abstinendi, et satisfaciendi. Quod si peccata leviora sint, omnia corrigere propter humanam fragilitatem difficile est, propones saltem et conaberis, quoties ad confessionem accedis, aliquod ex his deponere, in quod frequentius labi soles.