De Sacrificio Missae

Pervulgatum apud sanctos Patres axioma est, quod talem se animae exhibet Deus, qualem se illa praeparat Deo. Ideo Christus in Eucharistia aliis quidem est fructus vitae, panis Angelorum, manna absconditum, paradisus deliciarum, ignis consumens, et tertium coelum, in quo audiuntur arcana verba, quae non licet homini loqui. Aliis vero est panis insipidus, omni carens dulcedine, et vitali operatione, et nauseat anima eorum super cibo isto: quia nimirum mors est malis, vita bonis; et sicut quisque erga Deum affectus est, talem ipsum erga se experitur. Pauci sunt qui admirabiles huius sacri convivii in se sentiant effectus, quia pauci sunt, qui se ad illos recipiendos rite disponant, qui serio cogitent se ad sancta sanctorum accedere, ad altare Dei, ad Deum ipsum. Ideo multi infirmi sunt et imbecilles, et dormiunt multi. Mortem olim summo sacerdoti minabatur Deus, si ausus fuisset introire in Sancta sanctorum sine strepitu tintinnabulorum, non radians gemmis, non fulgens auro, omniumque virtutum varietate circumamictus. Quam ergo poenam merebitur novae legis sacerdos, qui non ad arcam typicam, sed ad Deum ipsum accedit, ut filium eius Dominum Iesum Christum immolet, tangat, comedat; nisi id faciat ea sollicitudine, attentione, et apparatu, qui dignus sit tali convivio, dignus Deo? Instante itaque celebratione totis viribus curare debet, ut in ara cordis ignem divini amoris succendat, actusque eliciat diversarum virtutum qui heroici sint, et tanto sacrificio, eiusque termino et obiecto, quantum fieri poterit, convenientes.

Quia vero in hoc sacrificio non solum animus, sed etiam corpus occupatur, ipsum quoque oportet ab omni sorde incontaminatum custodire. Si enim sacerdos Mosaica sacrificia, quae non nisi infirma et egena elementa fuerunt, ac umbra futurorum, oblaturus, ex Dei praescripto nitidis vestibus indui, corpusque lavare tenebatur: quanto magis decet a sordibus etiam corporeis Christianum sacerdotem expurgari, qui Domini sui Carnem et Sanguinem offert, comedit, et bibit? Et primo quidem necessariae celebraturo sunt hae corporis dispositiones, ieiunium scilicet, castitas, et carnis munditia, de quibus disserere ad scholasticos spectat: vestes item compositae, modestae, quae sordibus careant et pompa, nec quidquam redoleant quod a statu sacerdotis alienum sit. Tum quia Christus ante huius sacramenti institutionem lavit pedes discipulorum suorum, debet sacerdos pedes animae, qui sunt affectus, ab omni macula expurgare, cor lacrymis abluere, et dum manus lavat, actu ferventissimo contritionis omnem vel levissimam culpam expiare. Cum vero lotis manibus hostiam patenae imponet, intentionem renovabit, considerans quod ille panis mox fiet Corpus Christi: tum ex suae vilitatis et immensae dignitatis huius mysterii apprehensione actus eliciet timoris et confusionis.

Sicut Reges et Magistratus non vulgari et quotidiano vestitu in publicis functionibus uti solent, sed alio augustiore, quo potestas eorum appareat, et ipsis reverentia concilietur: ita sacerdos celebraturus sacro et peculiari utitur habitu, amictu, scilicet, alba, cingulo, manipulo, stola, casula, sive planeta, quibus et passio Christi ante sacrificium recolenda repraesentatur, et eiusdem virtutes exprimuntur, quibus ornari celebrantem par est, ut sacerdotio fungatur in iustitia et sanctitate veritatis. Cum enim hoc sacrificium incruentum idem sit cum sacrificio crucis, ut supra explicavimus, congruum est ut sacerdos, qui Christi pro nobis morientis personam gerit, eius quoque similitudinem habeat in vestimentis, idque ad decus et reverentiam sacrificii adhibeatur, quod impius Iudaeorum furor ad contumeliam intulit Salvatori.

Porro amictus velamen illud significat, quo facies Christi velata est cum percutiebant eum illudentes et dicentes, Prophetiza nobis, quis est qui te percussit?

Alba, vestem albam denotat, qua ab Herode tanquam stultus indutus fuit.

Cingulum, funes, quibus in horto vinxerunt eum; sive flagella, quibus columnae alligatum crudelissime caeciderunt.

Manipulus, vincula, quibus adstrictae sunt manus eius tanquam hominis nefarii et scelerati.

Stola, funes collo eius iniectos sive crucis patibulum humeris eius impositum, et in quo pro nobis pependit.

Planeta, vestem purpuream, quam ei milites in domo Pilati tanquam ludicro Regi imposuerunt.

Cum igitur haec indumenta signa sint eorum, quae Christus pro nobis perpessus est, varii actus a sacerdote, dum illis induitur, eliciendi sunt, amoris, doloris, gratitudinis, et intensissimi desiderii eius patientiam et humilitatem imitandi in doloribus, afflictionibus, opprobriis, aliisque adversitatibus sustinendis.

Considerandae sunt etiam virtutes, quae per eadem indumenta mystice designantur, ut discat sacerdos qua vitae sanctimonia et morum integritate praeditus esse debeat: scriptum est enim: Sacerdotes tui induantur iustitiam, omnibus scilicet virtutibus ornati sint quas iustitiae nomine passim sacrae litterae comprehendunt.

Amictus itaque significat oportere mentem in aeternae duntaxat salutis, rerumque coelestium consideratione fixam habere, ab omnibus curis rerum caducarum amotam, et contra quoscumque hostium incursus spe et fiducia in Deum tanquam galea salutari communitam. Refert etiam Amictus Christi Domini humanitatem, cuius caput Divinitas est, quae ab illa occultatur, sicut Amictus caput tegit sacerdotis. Neque enim oculi nostri Solis iustitiae infinitum splendorem intueri potuissent, nisi carnis nube operiretur. Quare sacerdos, cum illum accipiens osculatur et capiti imponit, se amoris osculo sacratissimam Christi Humanitatem tangere, et capiti imponere putet, ut ea se protegat et tueatur, dicens cum Propheta: Domine, virtus salutis meae, obumbrasti caput meum in die belli. Obiter quoque per Amictum monetur sacerdos maximam servare oculorum modestiam, cum pergit ad Altare, et ibi manet, et ab eo redit, nihil prorsus aspiciendo, nisi quod necessarium est, ut videat quod facit.

Alba totum corpus tegens, innocentiam, simplicitatem, puritatem, animique candorem, et pulchritudinem indicat, quae totum sacerdotem complecti et exornare intus et extra debet, atque in omnibus operibus eius splendere, ut sit sanctus et immaculatus in conspectu Dei, seque talem semper exhibeat divinis mysteriis celebrandis.

Cingulum indicium est castitatis, quae in sacerdote ita splendere debet, ut nullam prorsus tam in corpore quam in corde admittat labem. In cuius rei typum iussit olim Deus, ut comedentes Agnum accingerent renes suos: et ipse Christus ait, Sint lumbi vestri praecincti. Idem quoque B. Ioanni apparuit in Apocalypsi praecinctus zona aurea, ut nimirum intelligamus oportere nos omnes affectus purificare, et amorem carnalem vincere spirituali, quod est aurum charitatis.

Manipulus praemisso crucis osculo sinistro brachio insertus, ostendit lacrymas, dolorem, et poenitentiam, quibus lugere peccata, ac perpetuo dolere sacerdos debet; carnis item et spiritus mortificationem, et humilitatem, qua accedendum est ad altare; tum futuram bonorum operum retributionem, sicut psalmographus cecinit: Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua: venientes autem venient cum exultatione, portantes manipulos suos.

Stola collo superposita, et in modum crucis per medium pectoris ducta, demonstrat sacerdotem teneri se Deo unire et quodammodo colligare, suamque crucem Dei causa patienter ferre, divinae legi cum omni obedientia se subiicere, eiusque iugum alacriter portare, ac semper memorem esse mandatorum Dei ad faciendum ea.

Casula, quae caeteris vestibus splendidior et pretiosior illis superinduitur, signum est charitatis, quae reliquis virtutibus excelsior omnibus supereminet tanquam illarum Regina, et vinculum perfectionis. Omnes enim sine ea sunt imperfectae, ab ea pendent omnia mandata divinae Legis, et omnia bona in ipsa continentur. Sicut autem casula in duas partes dividitur, ita charitas duplex est, erga Deum et proximum: et sicut illa varios exigit colores iuxta temporis aut festivitatis diversitatem; ita haec varios affectus, nunc laetitiae ob Dei magnalia, nunc gratitudinis ob eius beneficia, nunc fortitudinis in adversis, nunc tristitiae ob propria et aliena peccata.

Hae sunt praecipuae virtutes, quas vestes sacerdotales significant, quarum actibus induere se debet Sacerdos, ut suum digne offerat sacrificium. Consuetas autem Ecclesiae preces singulis indumentis accommodatas attente et devote recitabit: et cum indutus fuerit, seipsum considerabit tanquam lupum in vestimentis ovium, et rubore suffusus veniam a Deo flagitabit.

Si ad omnes sacras functiones sancte accedendum, et omnes sancte peragenda sunt; multo maiori sanctitate hoc divinum sacrificium offerendum est, quo nihil sanctius, nihil excellentius, nihil divinius esse potest. Ad hoc omni conatu niti debes, Christiane Sacerdos, si tam sublimi, et tremendo ministerio rite et perfecte fungi desideras. Qua in re ut tibi prosim, documenta quaedam generalia praemittam: deinde sigilatim proponam aliquot considerationes pro singulis sacrificii partibus, ex quibus pios elicere affectus possis, et mentem utiliter occupare, ne distrahatur. Neque deterrearis si huiusmodi considerationes et affectus aliquanto fusius explicavero: licet enim multis verbis describantur possunt tamen in momento elici, nec Missae celebrationem solito prolixiore reddent, ut reipsa experieris; nam ipso usu memoriae tenaciter infigentur, adeo ut eos quasi naturaliter eliciturus sis, absque ulla confusione, aut capitis fatigatione. Primum generale documentum est, ne toto sacrificii tempore Deum offendas ullo peccato veniali: nec ullo defectu et imperfectione tam venerandi sacrificii excellentiam contamines. Id vero assequeris, si ea reverentia, attentione et devotione celebraveris, quae omnem vel levissimam animi evagationem excludat, si exactissime et scrupulosissime observaveris quidquid in Missali praescribitur circa ritus et caeremonias, eo modo quo a viris serio perfectioni incumbentibus observari solent.

Secundo, omnia verba, quae sive elata, sive submississima voce proferuntur, clare, distincte, ferventer, et absque ulla festinatione pronuntiabis, nihil interim mente revolvens, quantumvis bonum et sanctum videatur, quod a propria et litterali verborum significatione alienum sit, ut te menti Ecclesiae conformes, quae omnes Missae preces, lectiones, et sententias magno cum delectu ad sacerdotis et adstantium instructionem et devotionem selegit. Ad hoc autem plurimum proderit omnes Missae ritus perspectos habere, eaque omnia probe intelligere, quae tum in Lectionibus, Collectis, Evangelio, Versibus, et caeteris huiusmodi; tum in Canone continentur quae facile disces ex eorum lectione qui de officiis Ecclesiasticis scripserunt, quales sunt Isidorus, Amalarius, Rabanus, Berno, Hugo Victorinus, Rupertus Abbas, Dionysius item in libro de Ecclesiastica Hierarchia; Germanus in Theoria rerum Ecclesiasticarum, et ex recentioribus Gabriel Biel in Canonem, Durandus in Rationali, IoannesBaptista Scortia de Sacrificio Missae, et alii plures. Affectus vero elices, quales infra proponam, eorum quae recitas et agis sensui et significationi convenientes.

Tertio, sicut in Missali praecipitur, antequam sacris te vestibus induas, Missam celebrandam perquires, perleges, et ad ea quae dicturus es signacula ordinabis, ne te postea contingat aut verbis haesitare, aut in caerimoniis deficere, et perturbari.

Quarto, processurus ad Altare, Crucifixum vel aliam imaginem humillima inclinatione salutabis, te tanto ministerio indignum reputans, atque ideo ipsius Christi, Sanctorumque opem implorabis. Tum ipsum Christum mente intuere, quasi cruce onustum, et ad Calvariae montem iturum, ante te incedentem. Sequere ipsum primarium offerentem, cuius passio et mors a te debet repraesentari: sequere, inquam, cum modestia et gravitate, et agmina Angelorum te undique stipantia venerare: teque existima ex hoc mundo in coelum transferri.

Quinto, cum perveneris ad altare, coelum tibi desuper veluti apertum contemplare, et curiam coelestem, Deumque ipsum spectantem te pro universa Ecclesia hostiam litantem immaculatam. Memineris poenam mortis olim indictam bestiae quae montem tetigisset, idque tibi applica hominum pessimo, et timorem concipe. Mox in Deum assurgens satage quantum potes ferventissimos actus charitatis elicere, cupiens in Christum totus converti, eique simillimus fieri virtutum imitatione. Cum denique librum aperis, memor esto libri, quem aperuit Agnus, et septem signaculorum eius; et desidera Christi fidem in universum orbem propagari.

: Ed. distrabatur, manifesto mendo typographico pro distrahatur.

Calice rite collocato et Missali aperto stans paulisper in medio Altaris, et facta cruci inclinatione, te cum Abrahamo quasi pulverem et cinerem ante conspectum Domini confiteberis, imitans Christum, qui coelos inclinavit et descendit, formam servi accipiens: quo enim humilior fueris, eo gratior et acceptior erit Deo oblatio tua. Mox descendens ad crepidinem Altaris, Verbi aeterni Incarnationem recolle, eiusque dilectionem et admirabilem promptitudinem ad opus nostrae Redemptionis suscipiendum. Iterata autem inclinatione, te intime humilia, et Deum adora pro omni creatura. Dum signo crucis te signans dicis: In nomine Patris, et Filii, et Spiritus Sancti; animadverte quale et quantum sit nomen, a quo sacrificium auspicaris, et sic te gere ut tantam decet maiestatem. Magni momenti est sanctissimae Trinitatis praesentiam initio concipere, et ab ea nunquam deflectere; ad ipsam enim et ad eius gloriam oblatio dirigitur, eiusque memoria robur tribuit ad improbos hostium conatus elidendos, qui semper tentant variis et inutilibus curis, atque imaginationibus mentem a sacrificio avocare. Sic concepta Dei praesentiam, duos affectus raptim elices, Fidei contra Infideles Trinitatem negantes, et recordationis crucis Christi, atque passionis in ea completae, ex qua fluxerunt omnia bona. Hos autem affectus ad omne signum crucis renovabis.

Sequitur antiphona, Introibo ad altare Dei, quae ter repetitur: ante psalmum, in ipso, et post ipsum; ut intelligas spirituali impulsu, et alacritate, ac summa veneratione totam Missae actionem peragendam esse, omni abiecta tepiditate. Admirare Dei bonitatem, qui te vocavit ad altare suum: quis enim es tu, ut audeas ad ipsum introire? Ora abscondi in abscondito faciei Domini a conturbatione malorum spirituum; ne immittentes tetra phantasmata, divinum perturbent ministerium. Ora etiam renovari in te animae iuventutem, quae est fervor spiritus, ex quo vera et solida laetitia procedit.

Ad primum versiculum psalmi, Iudica me, Deus: Considera ea praeparatione et dispositione ad altare accedendum esse, ut Dei iudicium non pertimescas, ut discernaris a gente non sancta et iniqua, sisque purus et sine macula ante Deum, quantum fert humana fragilitas. Hanc autem puritatem humiliter petes, cum certa fiducia eam meritis Christi obtinendi.

Ad 2. Quia tu es, Deus, fortitudo mea, Erubesce quod toties tanti sacramenti divino alimento confortatus, imbecillis es, adhuc tristis incedis, et cuicumque levissimae tentationi turpiter succumbis. Merito ergo repellit te Deus, merito te affligit inimicus, nisi ipse vires suppeditet, qui est fortitudo tua et robur tuum.

Ad 3. Emitte lucem tuam, Pete divinum lumen, ut veritatem a vanitate discernens, ipsam veritatem sequaris, cuius splendoribus interior sensus illustratus, cum externo sacrificio concordet. Mons vero sanctus, qui in hoc versiculo commemoratur, altare est Calvariae montem indicans, quia in eo Christi passio et mors repraesentanda est.

Ad 4. Et introibo, Magnum renova in te reverentiae affectum erga altare et sacrificium.

Ad 5. Confitebor tibi in cithara, Excita in te cordis laetitiam, quae per citharam significatur: sed statim oculos ad tuam imperfectionem reflectens, ingemisce et dic: Quare tristis es, anima mea, et quare conturbas me?

Ad 6. Spera in Deo, Ne despondeas animum, restat enim spes in salutari tuo, in quo tota fiducia collocanda est: quoniam ipse dabit ut obtenta culparum venia in ipso gaudeas, et in eius laudibus perseveres.

Hac spe excitatus dices cum ingenti fervore, Gloria Patri, et Filio, caput inclinans et offerens ad omnia adversa, et ad mortem pro Deo sustinendam: Tum repetita antiphona Introibo, ut bene memineris quo ingrederis, et quid aggredieris, dices: Adiutorium nostrum, ut discas non ponere fiduciam in tuis viribus et industria, sed in eo qui fecit coelum et terram, a quo duplex adiutorium postulabis, pro consequenda aeterna salute, et mediis ad eam necessariis, et pro illa peculiari necessitate pro qua offers sacrificium.

Subditur statim generalis confessio, quia iustus prior accusator est sui, quam humiliter recitabis, actum eliciens contritionis, ut est distincta ab attritione; dolens scilicet de peccatis tuis et totius mundi, super omnia mala, idque pure propter Deum super omnia bona dilectum: dabisque operam ut verba illa, mea culpa, cum magno doloris sensu proferas, et cum bona spe divinae misericordiae pro tuis et aliorum peccatis. Confiteris autem non solum Deo Creatori, Redemptori, et Iudici tuo, sed etiam B. Virgini, cuius innocentem filium sceleribus tuis interfecisti, B. Michaeli Archangelo, cuius obsequiis te ingratum exhibuisti, B. Ioanni Baptistae et aliis Sanctis, quorum monita et exempla contempsisti, fratribus quoque quibus scandalo fuisti. Agnoscens autem fragilitatem tuam et necessitatem, auxilium eorum imploras quibus confessus es, ut pro te orent, quod humiliter facies, et cum adstantes preces pro te fundunt dicentes, Misereatur, dum etiam ipsi confitentur: dum sequentes versiculos recitas, illum in te spiritum excitabis, quem verba sonant, magno animi ardore et devotione.

Osculum altari semper figes tenero amoris affectu erga Dominum Iesum Christum, cum intenso desiderio semper ei adhaerendi, et ideo brevem sed ferventissimum amoris actum elices.

Introitum et ea quae sequuntur, sedate, attente, et devote recitabis, adhibitis magna cum honestate praescriptis ceremoniis, ut spiritualem ac divinam rem agi omnes intelligant. Attendes autem ad sensum verborum, cum dicis, Gloria Patri, sanctissimam Trinitatem adorabis, optando, ut omnes illi serviant. Kyrie, eleison, ad singulas tres Personas mente in coelum erectus diriges, petens remissionem peccatorum cordis, oris, et operis pro te, et pro aliis: et qui novies repetitur quot sunt Angelorum chori, ipsorum vocibus tuam coniunges, et cor ad illos elevabis. Ad Gloria in excelsis, miraberis quomodo peccator in terra aliena canticum Angelorum canere praesumas; tum alios affectus adiunges laudis, adorationis, gratiarum actionis, fidei, spei, amoris, zeli gloriae Dei, petitionis et obsecrationis iuxta sensum verborum. Haec autem verba, Tu solus Sanctus, Tu solus Dominus, Tu solus Altissimus, Iesu Christe, intensiori affectu charitatis et reverentiae erga Christum Dominum pronunciabis, desiderans ut ab omnibus ametur, honoretur, glorificetur.

Hymno absoluto sequitur salutatio populi per haec verba, Dominus vobiscum. Quoties autem eam dices, optabis intimo affectu Ecclesiae Dei et toti mundo omnem Dei benedictionem, per quam singulis animabus id, quo maxime indigent, conferatur. Dicturus Collectas, erubesces, quod mediator inter Deum et populum esse audeas, qui toties alios ad malum pertracisti. Cum dices, Per Dominum, offeres Deo omnia merita Christi cum magna fiducia: quia scriptum est, Quidquid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Expendes autem verba orationum, quae et per se magni ponderis et efficacise sunt, et cum in persona Ecclesiae a Celebrante recitantur, facilius postulata impetrant ob sacrificii praestantiam.

Absoluto introitu sequitur instructio populi in fide, per doctrinam Prophetarum et Apostolorum in Epistola, per verba Christi in Evangelio, per articulos fidei in Symbolo, quae omnia mysteriorum sanctificationi, ut nos purgent et praeparent, praemittuntur.

Ipsam vero Epistolam et Evangelium lecturus, mente elice hunc actum humilitatis: Ego ne in Ecclesia divina depromam oracula, qui tamdiu sedi in Cathedra pestilentiae? Ego Evangelium promulgabo, qui factis et exemplis Evangelium impugnavi? Deinde considera beatos nos esse, quia, ut ait Baruch Propheta, quae Deo placent manifesta sunt nobis. Deus enim voluntatem suam nobis revelavit per Prophetas et Apostolos in eorum libris et epistolis, et per Filium suum in Evangelio. Ideo haec omnia magna cum attentione et reverentia legenda sunt tanquam sermones Dei, gratias ei agendo, quod mundum doctrina sua illuminare et instruere dignatus sit: promptumque animum offerendo ad servanda ipsius mandata tam in prosperis, quam in adversis. De hoc autem nos monent in Epistolae lectione manus super librum positae, et veluti operi adnotae.

Graduale etiam, et caetera quae sequuntur, exequendi desiderium significant, et ascensum ad apicem Christianae perfectionis, qui sunt fructus Propheticae et Apostolicae praedicationis.

Quidam devotus Sacerdos dicebat se quotidie duabus concionibus interesse elegantissimis et efficacissimis, lectioni nimirum Epistolae, et Evangelii; quas sic audiendas asserebat, ac si Apostolus et Christus praesentes forent, et loquerentur, cum firmissimo proposito exequendi quod docent. Turpissima enim esset eius praecepti transgressio, quod ab Apostolo et a Christo ea die auditum fuit, nam videretur Verbi Divini statim oblitus esse, et tantos Concionatores neglexisse.

Initio Evangelii, librum et teipsum signabis signaculo crucis cum tenero affectu erga Christi passionem et mortem. Fit autem ipsum signum in fronte sede pudoris, ne Evangelium erubescas: in ore ut palam auncies et confitearis: in pectore ut illud in corde semper conserves, nec nulla diaboli suggestio fructum eius impedire queat. In fine librum ibi osculaberis, ubi prius crucem formaveras, ad significandum amorem, quo ea doctrina amplectenda et executioni mandanda est: ideoque propones factor verbi esse, et non tantum auditor; actu ferventissimo amoris elicito erga Deum eiusque legem.

Certis diebus lectionem Evangelii excipit Symbolum, ut fides excitetur, et sicut corde ad iustitiam creditur, sic ore confessio fiat ad salutem. Actus igitur fidei exercebis verbis correspondentes, et contrarias haereses detestaberis. Christo item gratulaberis ob eius gloriam, dum ipsius Resurrectio, Ascensio, et iudiciaria potestas commemoratur, et gaudebis, quia regni eius non erit finis. In illis verbis, Qui cum Patre et Filio simul adoratur, Spiritum Sanctum adorabis, et intimo animi sensu sanctissimam Trinitatem glorificabis ob singula beneficia naturae, gratiae, et gloriae omnibus creaturis concessa et concedenda. Demum cum dicis, Et vitam venturi saeculi, spem firmam concipies, vitam aeternam meritis Christi obtinendi.

Hactenus instructio fidelium et Missa Cathecumenorum, qui deinceps adesse non poterant, indicente eis Diacono ut exirent. Iam sequitur Missa fidelium, et quia hic inchoatur actio sacrificii incruenti, maiori fervore et igneo pietatis sensu singula verba proferenda sunt.

Exordiris autem ab osculo altaris, in quo divinum sacramentum perfici debet, ut hac amoris et honoris exhibitione Dei quodammodo captes benevolentiam. Sed quia Dei amor annexam habet erga Proximum charitatem, sequitur populi salutatio tanquam commune amicitiae signum, quo ostendis, te omni odio et dissensione carere; praecepit enim Dominus non esse offerendum munus, nisi praevia cum fratribus, qui aliquid habent contra offerentem, reconciliatione. Adstantes etiam mones ut simul tecum orent, dicens, Oremus, et hoc ferventer facies respiciens in coelum ad Deum Patrem, deinde ad teipsum, tuumque nihilum, qui peccator cum sis omnium notarum aeterno Patri Filium suum offerre debes.

Quando patenam cum hostia in manibus accipies, pones in ea cor tuum, et omnium circumstantium, omniumque fidelium, ut ea quoque Deo offeras hac intentione, quod sicut panis, quem offers, mox convertetur in Corpus Christi, ita cor tuum et omnium fidelium, in ipsum Christum per amorem, et imitationem transformentur, adeo ut dicere omnes possint: Vivo ego, iam non ego, vivit vero in me Christus. Idem repetere poteris in calicis oblatione.

Dum vinum calici infundis, gratias ages Deo, quod sub his speciebus se occultare voluerit pro amore tuo: et commisce aquam, desiderium excitabis te totum immergendi, in abyssum meritorum Christi; -atque ad intimam cum Deo unionem suspirabis. In oratione autem, Deus, qui humanae substantiae dignitatem, tres veluti mixtiones seu coniunctiones prorsus admirabiles celebrari observabis. Primam in humanae naturae creatione, cum mortali corpori immortalis anima copulata est: alteram in eiusdem a Verbo facta assumptione, cum duo extremam finite distantia in unitate personae coniuncta sunt: tertiam in eius elevatione ad gratiam et gloriam, ad consortium scilicet et participationem divinitatis, quam ardentissime concupisces.

Quamvis hoc sacrificium unicum sit, duabus tamen partibus constat, corpore videlicet Christi sub speciebus panis, eiusque sanguine sub speciebus vini. Ideo pane iam oblato, seorsim procedis ad vini oblationem. Utramque vero extendes ad omnes fines propter quos hoc sacrificium institutum fuit, qui cum sint maximi momenti, cum summo devotionis fervore hae oblationes fieri debent, ac si tu solus esses in toto mundo sacerdos, et ab hoc sacrificio omnium hominum salus penderet.

Subditur brevis precatio, In Spiritu humilitatis, ex longiori decerpta, quam Azarias unus ex tribus pueris inter flammas fornacis Babylonice concepit, animo vere contrito et summae humilitatis affectu recitanda. Sequitur alia oratio, Veni sanctifier, qua Deum invocas omnis sanctificationis autorem, ut non solum sacrificium iam praeparatum perficere, sed sua etiam benedictione complere dignetur.

Dum manus lavas, protestaberis te velle pure ac munde vivere, et a minimis etiam defectibus emundari: tum gratias ages quod Christi sanguine lotus sis, aliosque affectus elices verborum sensui conformes.

In oratione, Suscipe, sancta Trinitas, non nudam et aridam beneficiorum Redemptionis nostrae, quae ibi commemorantur, memoriam facies, sed quae intimae gratitudinis affectum includat. Quare totus in demississimam gratiarum actionem effusus, hanc hostiam infinitae dignitatis te posse offerre gaudebis ad Dei gloriam, et ad honorem Beatae Mariae Virginis, et omnium Sanctorum, ut ipsis in coelis ante thronum Dei incensum orationum tuarum pro tua aliorumque salute repraesentent.

Postea memor imbecillitatis tuae, et considerans quanti momenti sit tantum sacrificium divinae maiestati offerre, ad circumstantium confugiens suffragia, ipsos admones ut pro te orent. Manus autem extendis, ac si omnibus viscera pandas, et rursum iungis, quasi intra pectus receptos complectaris. Ipse vero, qui alios ad orandum hortatus es, secreto quoque oras, ut tuum a Deo sacrificium acceptetur. Porro inter haec congruos his considerationibus affectus excitabis.

Secretis orationibus absolutis, statim clara voce dicis, Per omnia saecula saeculorum, nihil sonans temporale, sed sublime et aeternum. Tum populum salutans non te ad eum pro more convertis, quia iam debes a terrenis abductus, totus Deo intentus esse. Iubes autem sursum corda attolli, ac si diceres, Elevamini, omnes creaturae, ad Deum, emergite e faece terrae, et quae sursum sunt quaerite, quae sursum sunt sapite, non quae super terram.

Corda vero ad superna subvecta ad gratias Deo agendas hortaris, quia nihil dignius, nihil magis aequum et salutare, quam beneficiorum memorem esse. Ideo cor tuum expandes ad omnes creaturas, et ad omnia beneficia illis collata, gratiarum enim actio potissima est ad ampliore gratiam dispositio. Succedit Praefatio, quasi proloquium, seu praeparatio quaedam ad eam actionem, quae proprie sacrificium continet, in qua Deum impensis laudas, advocatis etiam coelestibus spiritibus, ut tecum concinent. Ne tamen temere in Angelorum choros te ingeras, facultatem a Deo petis humili supplicatione dicens: Cum quibus et nostras voces ut admitti iubeas deprecamur. Ita Angelicis iunctus agminibus, sacrum Trisagion psalles cum summa reverentia et fervore, qui tantus sit, ut, quantum fieri potest, superiorum spirituum affectui respondeat, et adaequetur. Si enim tremunt Potestates, quae sunt veluti caeli columnae, quanto debes horrore ac tremore concuti tu vilissimus terrae vermiculus, qui Deum toties et tam enormiter offendisti.

Porro continet hic hymnus tres laudes, et duas petitiones. Nam primo laudas sanctitatem, potentiam, ac supremum Dei dominium, cum dicis, Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus, Deus Sabbaoth. Secundo, celebras gloriam eius, quae in tot creaturis in coelo et in terra tam mirabiliter elucet, his verbis: Pleni sunt coeli et terra gloria tua. Tertio, magnificas Christum Dominum dicens: Benedictus qui venit in nomine Domini: et cum hoc dicis, ipsum invitabis in animam tuam affectu omnium Sanctorum. Duae vero petitiones insunt verbis istis, Hosanna in excelsis, quae bis repetuntur; et illis salutem postulas, et quae ad eam sunt necessaria, primo a Deo, deinde a Christo. Hic autem hymnus ideo Canoni praemittitur, ut ex ipso admonearis te in maximi momenti negotio coram throno divinae Maiestatis consistere, ac veluti in Sancta Sanctorum introire; et si hactenus oportuit te purum et ferventem esse, iam memineris te deinceps debere tanto ardore inflammari, ut eo possis omnes circumstantes imo universum terrarum orbem succendere.

Haec pars Missae Canon dicitur, id est Regula, quae in sacrificii oblatione servanda est. Constat autem, ut testatur Tridentinum Concilium, ex ipsis verbis Domini, ex Apostolorum traditionibus, ac summorum Pontificum institutionibus; nihilque continet quod non maximam redoleat pietatem et sanctitatem, atque offerentium mentes in Deum erigat, et cum eo coniungantur. Submissa voce recitatur, ut per silentium tum gravitas negotii, quod quasi secreto cum Deo tractatur; tum compositus, pacatusque animi status, qui ad hanc functionem rite peragendam necessarius est, intelligatur. Eius verba attente et devote prolata ipsa litterali significatione pios affectus suppeditabunt. Per particulam, igitur, connectitur cum praecedentibus; cum enim tibi Angelorum ministerio, quorum vocibus tuas adiungi in Praefatione rogasti, iam quasi pateat ad coelum via; statim fiducialiter ad thronum Dei accedis, et elevatis sursum oculis, expansisque manibus, preces tuas ad Deum effundis, per Christum eum rogans, uti accepta habeat haec dona, ab ipso nobis collata, haec munera, a nobis ipsi oblata, haec sancta sacrificia quae pro peccatis nostris offeruntur. Et primo quidem personam commemoras, cui oblatio dirigitur, nempe Deum Patrem: secundo, mediatorem Christum Iesum: tertio, offerentes, eorumque affectum: quarto, res oblatas, quas petis ut Deus acceptet et benedicat: quinto, eos pro quibus offertur, Ecclesiam scilicet, summum Pontificem, et alios: sexto, ea omnia, que consequi hac oblatione desideras, redemptionem, salutem, incolumitatem: septimo Beatam Virginem, et praecipuos Principes Curiae coelestis, quorum suffragia memor tuae imbecillitatis imploras, ut Deum tibi propitium reddant.

Ut omnium recordari possis, pro quibus orare debes, postquam dixisti, Memento, Domine, famulorum, famularumque tuarum: utque ipsae preces vim habeant efficaciore, multum proderit cum Christi Domini cruciatibus illas sociare, hunc fere in modum. Primo, pro teipso orabis per sanguinem pro nobis effusum, ut per illum expieris a peccatis, et eas virtutes obtineas, quae tibi maxime sunt necessariae, et finalem perseverantiam. 2. Per latus transfixum, Ecclesiam commendabis, quae ex eo orta est. 3. Per caput spinis coronatum, summum Pontificem, omnesque Principes, et Antistites. 4. Per vulnus dexterae manus, amicos, consanguineos, et benefactores. 5. Per vulnus sinistrae, omnes qui te oderunt, vel aliqua molestia aut scandalo affecerunt. 6. Per dextrum pedem transforatum, personas, et negotia a superioribus commendata. 7. Per sinistrum, omnes qui sunt in peccato mortali, ut in dexteram partem transferantur. 8. Per flagella, sputa, et alapas, ethnicos, haereticos, caeterosque infideles, qui Deum contumeliis afficiunt. 9. Per crucifixionem, Religiosos omnium Ordinum, ut crucem voluntariae asperitatis libenter ferant. 10. Per sitim, eos omnes qui tuas preces expetunt. 11. Per angorem, quem in horto pati voluit, omnes qui in aliqua calamitate, periculo, necessitate, tentatione, aut molestia versantur. 12. Per mortem et sepulturam, iustos omnes, ut cum ipso sepulti semper in iustitia perseverent. Speciatim vero pro illis orabis, quorum te Deus meminisse vult, et tu nescis: pro his quos Deus maxime diligit, licet eorum numerum et nomina ignores: id enim gratissimum illi est, ut amicorum eius memor sis. Ab his autem orationibus te brevissime expedies, imitatus Ecclesiam, quae paucissimis verbis seipsam, summum Pontificem, et Antistitem, omnesque orthodoxos commendat. Neque enim decet privatas causas prolixius quam publicas tractare, praesertim apud eum Principem, qui omnia scit, et nos admonuit, ne orantes multum loquamur. Consultius itaque erit pro omnibus ante Missam fusius orare, ut in ipsa brevior sis.

Postquam vero privatae devotioni satisfecisti, rursum publicas Ecclesiae preces assumis pro circumstantibus et pro offerentibus, sive praesentes sint, sive absentes: et quia sacrificium iam oblatum fuit in expiationem culparum, in gratiarum actionem, et impetrationem omnium beneficiorum, iam primarius eius finis exprimitur hac oratione, Hanc igitur oblationem servitutis nostrae, qua protestaris et agnoscis supremum Dei dominium, et infinitam nostram servitutem ac subiectionem, expansis manibus super oblata veteri ritu, ut ea transferas in Dei potestatem, ipsum exorans, ut ab aeterna damnatione nos eripi iubeat, et electorum suorum grege numerari. Tum ipsi commendas sacrificii oblationem, ut eam in omnibus benedictam, et inter dona sibi grata adscriptam et ratam, sive approbatam, et confirmatam: atque rationabilem, divinis scilicet rationibus congruentem, ac tandem acceptabilem, id est dignam, quae non solum ex parte doni, sed etiam ex parte ministri offerentis a Deo acceptetur, non quidem ex nostris meritis habere, sed sua gratia facere dignetur. Porro ad illa verba, Ut nobis Corpus et Sanguis fiat dilectissimi Filii tui Domini nostri Iesu Christi; actualem et expressam intentionem renovabis consecrandi Corpus et Sanguinem Christi per transsubstantiationem panis et vini Christi verbis conficiendam.

Post multas oblationes verbis hactenus expressas, sequitur tandem realis oblatio, qua idem Christus incruente immolatur, qui in ara crucis semel seipsum cruente obtulit. Quod si hactenus necessaria fuit puritas, humilitas, et reverentia; multo maior nunc requiritur, cum ad tremendum mysterium non sine timore et horrore perficiendum appropinquas. Humilia te igitur quantum potes, et recordare quid acciderit Ozae: tum ea Christi verba tibi ad aurem dici existima: Ecce appropinquet hora, et Filius hominis tradetur in manus peccatoris. Considera te hic Christi personam gerere, totumque hominem internum et externum ad eius maiestatem, et sanctitatem compone: et cura, ne quid sit in te dissonum a persona quam sustines.

Haec verba, Qui pridie quam pateretur, proferuntur historice, et recitative, ut inspicias et facias secundum exemplar, quod tibi a Christo Domino monstratum est. Cum dicis, Accepit panem in sanctas ac venerabiles manus suas, considerabis, quam purae debeant esse manus, quae tantum pignus attrectant, et hinc disces hoc opus esse divinae omnipotentiae. Cum oculos in coelum elevas, illuc transferes universas animae vires et cogitationes. Cum dicis, gratias agens, gratias item ages ob huius sanctissimi sacramenti institutionem. Verba consecrationis prolaturus, considera te ea formaliter et enunciative proferre in persona Christi. Ipsis autem prolatis, penetra oculis fidei id quod latet sub speciebus sacramentalibus: tum genua flectens aspice iisdem oculis fidei exercitum Angelorum te circumdantem, et cum illis adeo profunda reverentia Christum adora, ut cor tuum usque ad abyssum humilies. Ad Elevationem, Christum in cruce exaltatum contemplare, et ora ut omnia trahat ad seipsum. Varios etiam virtutum actus, eosque intensissimos elices, nunc hos, nunc illos, fidei, spei, amoris, adorationis, humilitatis, et similium, mente dicendo, Iesus Fili Dei, miserere mei. Dominus meus et Deus meus. Amo te, Deus meus, et adoro toto corde et affectu. Poteris etiam renovare intentionem pro qua celebras, et sacrum offerre secundum quatuor fines. Specialiter vero cum calicem elevas, memor eris cum sensu doloris et lacrymis Sanguinem Christi pro te effusum fuisse, et a te saepe contemptum. ibsumque adorabis veluti in compensationem praeteritorum contemptuum. Sanctus Petrus Martyr in calicis elevatione gratiam petebat martyrii et obtinuit: tu adversitatum incruentum martyrium postulabis.

Ad illa verba, Haec quotiescumque feceritis, passionis et mortis Christi recordaberis, quam consecratio panis a consecratione vini seiuncta repraesentat. Et quia peracta consecratione statim adsunt sancti Angeli, et perseverant venerabundi, donec sacrificium sit consummatum tu horum reverentiam aemulare. Nam si coelum est, ubi est Deus, coelum sine dubio efficitur sacrum altare in quo tantum peragis mysterium, tuque admirabili summi boni participatione quodammodo deificaris. Quoties vero hostiam tanges aut calicem, Christum complectere, et cordi tuo adstringe omni possibili amoris affectu,

Post consecrationem sequitur oratio, Unde et memores: qua Christi passionem, resurrectionem, et gloriosam ascensionem commemoras, quibus mysteriis excitatur fides, spes roboratur. Sperare enim debes per merita tam beatae passionis, e qua omnis beatitudo nostra promanat, te aliquando participem futurum resurrectionis, et ascensionis in coelum, ac gloriae sempiternae. Nec nudam solummodo affers mysteriorum commemorationem, sed simul cum hostia pura, sancta, et immaculata, Corpore scilicet et Sanguine Christi; licet enim propter species sacramentales panem, adhuc nomines, non tamen panem qui prius erat, sed panem vitae aeternae, et calicem salutis perpetuae. Elicies autem actus gaudii propter Christi glorificationem, et cum dicis, Supra quae propitio, ac sereno vultu, offerres Deo omnia antiqua sacrificia, Cum inclinatus Deum rogas, ut sacrificium perferri iubeat in sublime altare suum per manus sancti Angeli sui, ad summam interiorem humilitatem te excitabis, et ipsos beatissimos spiritus orabis, ac nominatim sanctum Michaelem, ut opem tibi ferant. Cum dicis, Omni benedictione et gratia repleamur, ingens desiderium elices consequendi ex meritis Christi omnia possibilia dona, quibus maxime possis Deum glorificare. In Memento mortuorum, orabis primo pro consanguineis: tum pro iis, qui tibi causa fuerunt alicuius crucis, seu molestiae: deinde pro benefactoribus, postea pro aliquo recente mortuo, aut specialiter commendato: demum pro iis, qui neminem habent, cuius suffragiis nominatim Iuventur.

In illa oratione, Nobis quoque peccatoribus, agnosce te peccatorem esse circumdatum infirmitate, et time: licet enim nihil tibi conscius sis, non tamen in hoc iustificatus es. Spem igitur erige ob multitudinem miserationum Dei, et magno animi ardore partem aliquam et societatem cum sanctis tibi donari humillime pete, atque in eorum consortium admitti, optando eximiam vitae sanctitatem pro maiori Dei gloria in Christo Iesu Domino nostro, Per quem, ais consequenter, haec omnia, Domine, semper bona, panem scilicet et vinum, creas, quia per ipsum omnia facta sunt: sanctificas, cum in prima oblatione sacrificio sunt destinata; vivificas, mediante transsubstantiatione: benedicis, quia per haec sacramenta copiosam acquirimus gratiam; et praestas nobis, in cibum et redemptionem. Porro haec verba valde ferventer pronuntiabis, itemque sequentia, quia per Christum, cum Christo, et in Christo est Deo Patri omnipotenti omnis honor et gloria. Hic autem gratulari poteris toti SS. Trinitati gloriam quam habet per Christum: et dum tenes hostiam super calicem, offeres SS. Eucharistiam, quam sub utraque specie in manibus habes, in laudem et gloriam Dei, pro omnibus beneficiis, in expiationem culparum, et pro omnium bonorum impetratione.

Absoluto Canone iam te ad Communionem praeparare debes facto initio ab oratione Dominica, quam cum tremore, et filiali erga Deum affectu recitabis, oculis in sacramentum intentis, quia Christus simul cum Patre preces tuas audit, et exaudit. Septem sunt eius petitiones, in quibus summatim continentur res omnes a Deo petendae, et pro quarum impetratione hoc sacrificium offertur. In prima petitione desiderium excitabis eximiae tuae et aliorum sanctitatis, ut gloria Dei augeatur, ut ab omnibus ametur et timeatur, eiusque sanctitas, bonitas, sapientia ubique innotescat. In secunda, optabis Deum in tua, et caeterorum voluntate regnare, simulque petes ad regnum illius feliciter pervenire. In tertia rogabis, ut omnes homines sic Deo serviant et obediant in terris, sicut ei ab Angelis servitur in coelis, nunquam peccando, et quae illi grata sunt semper ferventissime facendo. In quarta, omnia necessaria pro victu, vestitu, caeterisque temporalibus postulabis. In quinta, implorata Dei liberalitate pro alimentis, eiusdem clementiam pro remissione peccatorum deprecaberis, elicito actu contritionis, et sincerae dilectionis omnium inimicorum, et aliorum, qui tibi causa fuerunt alicuius molestiae, pure illos amando propter Deum. In sexta, diffidens de propriis viribus, et timens malitiam et inconstantiam tuam, petes a Deo, ut te praeservet a tentationibus, ne forte in eas inductus, ab eius gratia et amicitia excidas. In septima, a malis culpae et poenae liberari precaberis, atque ab omnibus adversitatibus, quas diabolus et mundus contra te moliuntur.

Haec postrema petitio fusius explicatur in sequenti oratione, Libera nos, quaesumus, Domine, in qua mala enumerantur, a quibus postulas liberari, praeterita scilicet, praesentia et futura. Mala autem praeterita sunt peccata, de quibus scriptum est: Fili, peccasti? Ne adiicias iterum, sed de praeteritis deprecare ut tibi dimittantur. Praesentia sunt quotidiana peccata, et aliae calamitates. Futura sunt tentationes, et aliae imminentes miseriae: quae sine speciali Dei adiutorio evitari non possunt. Ad haec impetranda opem flagitas Beatae Virginis, Sanctorumque Apostolorum Petri, Pauli, et Andreae, et omnium Sanctorum: et signans te signo crucis pacem petis, quam Christus nobis sua passione promeruit.

Sequitur fractio hostiae in tres partes, quarum unam dum calici immittis, intimam cum Deo unionem postulabis. Pacem populo annuntians, triplicem cunctis pacem desiderabis: pacem scilicet uniuscuiusque cum Deo, quae in eius gratia et amicitia consistit: pacem cum seipso, quae in concordia appetitus cum recta ratione sita est, ut quod ista dictat, ille exequatur: pacem cum proximo suo, ut nemo alteri praebeat offensae occasionem, sed omnes potius Christianae charitatis officis sibi devinciat.

Ad primum, Agnus Dei, elicito actu fidei erga Christum ibi praesentem, qui est vere Agnus Dei pro nobis in cruce immolatus, liberari et praeservari petes ab omnibus miseriis spiritualibus, quales sunt habitus pravi, tepiditas in obsequio Dei, inconstantia in bene coeptis. Ad secundum, liberari item et praeservari petes a miseriis temporalibus, a peste, fame, bello, morbis, et persecutionibus, quatenus a servitio et cultu pacifico Dei nos impediunt. Ad tertium, pacem postulabis, quam parit bona conscientia, dominium suu, omniumque rerum creatarum contemptus.

Recte Psalmographus de Domino loquens dixit: Et factus est in pace locus eius: et Apostolus etiam ait, Pacem habete, et Deus pacis et dilectionis erit vobiscum. Non ergo mirari debes, si saepius repetita imploratione docet Ecclesia proxime ante Communionem pacem a Deo petere, quae et omnia bona in se complectitur, et dignum Altissimo praeparat habitaculum. Hanc petitionem continet prima ex tribus orationibus, quae communioni praemittuntur; post quam in secunda remissionem postulas peccatorum, et donum perseverantiae. Tertia vero timorem in te excitat ne panis vitae et potus aeternae salutis proveniat tibi in iudicium et condemnationem: sed mox fiduciam concipies, sperans ut meritis Christi tibi prosit ad tutamentum mentis et corporis, et ad medelam percipiendam. Tum genuflexus Deum adorabis, ardentissimum concipiens desiderium ipsum in Sacramento suscipiendi, cum versiculum illum profers: Panem coelestem accipiam, et nomen Domini invocabo.

Cum dicis, Domine, non sum dignus, confitere indignitatem tuam, sed simul agnosce Dei omnipotentiam et misericordiam sequentibus verbis, sed tantum dic verbo, et sanabitur anima mea. Te autem indignum fateberis, primo propter peccata tua: secundo ob vilitatem naturae tuae: tertio, quia ex te nihil es, nihil habes, nihil potes.

Ante Communionem subsiste aliquantulum, et praecipuarum virtutum, humilitatis, fidei, spei, charitatis, contritionis, abnegationis et adorationis actus breviter elice, quos sequenti, vel simili modo formabis. Quamvis autem longiusculi videantur, si tamen memoriae bene impressos habebis, fient tibi ex ipso usu et agilitate a Deo tributa adeo familiares, ut quasi in instanti eos mente depromas.

Ita est, Domine Iesu, indignissimus sum, quia omnibus peccatoribus, et ipsis damnatis deterior sum, indignus omni bono, et dignus omni malo. Fretus tamen pietate et misericordia tua infinita, te sumere praesumo. Credo, Domine, quidquid credit a te edocta Sancta Romana Ecclesia, et quidquid illa damnat, ego pariter damno et anathematizo. Spero a te, et peto omnia auxilia necessaria pro consequenda mea perfectione et salute aeterna tuis infinitis meritis, et Sanctorum tuorum opilulationi ac communioni innixus. Gaudeo et exulto de omni bono et gloria tua, eiusque propagationem quam maximam desidero. Omnia peccata mea quantum possum detestor propter te, paratus pro iis plenissime in hac vita satisfacere, ut anima mea purissimum tuae maiestatis habitaculum semper sit. Parco omnibus qui me aliqua molestia affecerunt, aut deinceps afficient et eos propter te sincere amo. Offero me ad omnia mala paenae iuxta beneplacitum tuum toleranda, renuntians voluntati, iudicio, amori proprio, ac libertati, meque tibi resignans cum omnimoda indifferentia. Te denique summum bonum meum suppliciter adoro et precor, per illam amaritudinem quam sustinuisti pro me in cruce, maxime in illa hora, quando anima tua egressa est de corpore tuo, ut miserearis animae meae in egressu suo.

Haec postrema verba addita sunt, ut impetres bonam mortem, et cum ea dicis, Christi corpus sumere intendes per modum Viatici, si ipsa die te mori contingat.

Sumpturus Sanguinem, considera te nihil habere, quo digne possis pro Christi Corpore quod sumpsisti, gratias agere; et ideo paris valoris Sanguinem offerens, dices magno spiritu verba illa: Quid retribuam Domino, cum subsequentibus orationibus quae sumpto Sanguine dici debent.

Quia vero post Communionem aliqua mora intercedit, dum abluitur calix, complicatur corporale, extenditur velum; ea durante eos affectus breviter et ferventer elices, qui magnis Principibus exhiberi solent, cum alicuius domum dignantur invisere. Primo itaque tantum hospitem adorabis in eius Divinitate et Humanitate. 2. Gratias ages, quod ad te tam indignum venire dignatus sit, et pro aliis beneficiis generalibus et particularibus. 3. Splendide eum tractabis, praebendo illi omnia quae a te desiderat, detestando scilicet omnia peccata; renovando vota, et bona proposita; proponendo ab iis abstinere, quae illi displicent, et facere semper quod melius est; offerendo te paratum ad omnem crucem et molestiam. 4. Petes a tanto Rege qui omnia potest, quidquid tibi et aliis, vivis et defunctis est necessarium.