De Sacrificio Missae
Giovanni Bona (1609–1674)
First published 1658
Cardinal Giovanni Bona’s De Sacrificio Missae is an ascetical guide to the worthy celebration of the Holy Sacrifice of the Mass. Addressed particularly to priests, it combines an account of the sacrifice, its efficacy, fruits, and application with practical instruction on priestly holiness, intention, devotion, preparation, the celebration itself, and thanksgiving afterward. Bona’s purpose is not merely ceremonial: the work seeks to form the interior dispositions by which the priest may celebrate attentively, devoutly, and reverently. The work first appeared in 1658. This transcription follows the 1810 Waterford edition and contains the author’s Praemonitio and Chapters I–VII, including the prayers and devotional exercises represented in the submitted sections; other appended matter is omitted.
Praemonitio I: Ad Sacerdotes de Usu et Scopo Huius Libelli
Caput I: Quedam praemittuntur de ipso Missae Sacrificio
Section I: Quale Sacrificium sit Missa
Section II: De his qui offerunt hoc Sacrificium
Section III: De vi effectiva huius Sacrificii
Section IV: De valore et fructibus Sacrificii
Section V: Quae praxis servanda in applicatione Missae
Caput II: De requisitis in Sacerdote ad rite et pie celebrandum.
Section I: De Puritate vitae
Section II: De rectitudine intentionis
Section III: De actuali devotione
Caput III: Variae considerationes ante Missam.
Section I: Quanta sit Sacerdotum dignitas, et quanta debeat esse sanctitas
Section II: De excellentia huius Sacrificii
Section III: De eiusdem necessitate
Section IV: Qua reverentia celebrandum sit
Section V: Aliae considerationes ad pios affectus in celebrante excitandos
Caput IV: De his quae Missae celebrationem Proxime antecedunt.
Section I: De necessitate praeparationis
Section II: De praemittenda Confessione sacramentali
Section III: Modus confitendi
Section IV: Oratio ante confessionem, et actus contritionis
Section V: Oratio post confessionem
Section VI: Directio intentionis ante Missam
Section VII: Deprecatio pro omnium necessitatibus
Section VIII: Specialis oblatio sacrificii quatenus est Latreuticum
Section IX: Oblatio sacrificii quatenus est Eucharisticum
Section X: Oblatio Sacrificii quatenus est Propitiatorium
Section XI: Oblatio Sacrificii quatenus est Impetratorium
Section XII: Actus diversarum virtutum ante Missam
Section I: FIDEI
Section II: SPEI
Section III: CHARITATIS
Section IV: DESIDERII
Section V: GRATITUDINIS
Section VI: TIMORIS
Section VII: HUMILITATIS
Section XIII: Commemoratio Dominicae Passionis ante Missam
Section I: ORATIO
Section XIV: Oratio ante Missam ad Patrem
Section XV: Oratio ante Missam ad Dominum Iesum Christum
Section XVI: Alia Oratio ad eundem
Section XVII: Oratio ad Spiritum Sanctum
Section XVIII: Oratio ad Beatam Virginem
Section XIX: Oratio ad Sanctos Angelos
Section XX: Invocatio omnium Sanctorum
Caput V: De Missae celebratione.
Section I: De proxima dispositione ad Missam
Section II: De sacris Vestibus et earum significatione
Section III: De accessu Sacerdotis ad Altare
Section IV: De initio Missae usque ad Introitum
Section V: De Introitu usque ad Epistolam
Section VI: De Epistola, Evangelio et Symbolo
Section VII: De Offertorio usque ad Canonem
Section VIII: De canone usque ad Consecrationem
Section IX: De Consecratione usque ad Orationem Dominicam
Section X: De Oratione Dominica usque ad Communionem
Section XI: De Communione
Recte Psalmographus de Domino loquens dixit: Et factus est in pace locus eius: et Apostolus etiam ait, Pacem habete, et Deus pacis et dilectionis erit vobiscum. Non ergo mirari debes, si saepius repetita imploratione docet Ecclesia proxime ante Communionem pacem a Deo petere, quae et omnia bona in se complectitur, et dignum Altissimo praeparat habitaculum. Hanc petitionem continet prima ex tribus orationibus, quae communioni praemittuntur; post quam in secunda remissionem postulas peccatorum, et donum perseverantiae. Tertia vero timorem in te excitat ne panis vitae et potus aeternae salutis proveniat tibi in iudicium et condemnationem: sed mox fiduciam concipies, sperans ut meritis Christi tibi prosit ad tutamentum mentis et corporis, et ad medelam percipiendam. Tum genuflexus Deum adorabis, ardentissimum concipiens desiderium ipsum in Sacramento suscipiendi, cum versiculum illum profers: Panem coelestem accipiam, et nomen Domini invocabo.
Cum dicis, Domine, non sum dignus, confitere indignitatem tuam, sed simul agnosce Dei omnipotentiam et misericordiam sequentibus verbis, sed tantum dic verbo, et sanabitur anima mea. Te autem indignum fateberis, primo propter peccata tua: secundo ob vilitatem naturae tuae: tertio, quia ex te nihil es, nihil habes, nihil potes.
Ante Communionem subsiste aliquantulum, et praecipuarum virtutum, humilitatis, fidei, spei, charitatis, contritionis, abnegationis et adorationis actus breviter elice, quos sequenti, vel simili modo formabis. Quamvis autem longiusculi videantur, si tamen memoriae bene impressos habebis, fient tibi ex ipso usu et agilitate a Deo tributa adeo familiares, ut quasi in instanti eos mente depromas.
Ita est, Domine Iesu, indignissimus sum, quia omnibus peccatoribus, et ipsis damnatis deterior sum, indignus omni bono, et dignus omni malo. Fretus tamen pietate et misericordia tua infinita, te sumere praesumo. Credo, Domine, quidquid credit a te edocta Sancta Romana Ecclesia, et quidquid illa damnat, ego pariter damno et anathematizo. Spero a te, et peto omnia auxilia necessaria pro consequenda mea perfectione et salute aeterna tuis infinitis meritis, et Sanctorum tuorum opilulationi ac communioni innixus. Gaudeo et exulto de omni bono et gloria tua, eiusque propagationem quam maximam desidero. Omnia peccata mea quantum possum detestor propter te, paratus pro iis plenissime in hac vita satisfacere, ut anima mea purissimum tuae maiestatis habitaculum semper sit. Parco omnibus qui me aliqua molestia affecerunt, aut deinceps afficient et eos propter te sincere amo. Offero me ad omnia mala paenae iuxta beneplacitum tuum toleranda, renuntians voluntati, iudicio, amori proprio, ac libertati, meque tibi resignans cum omnimoda indifferentia. Te denique summum bonum meum suppliciter adoro et precor, per illam amaritudinem quam sustinuisti pro me in cruce, maxime in illa hora, quando anima tua egressa est de corpore tuo, ut miserearis animae meae in egressu suo.
Haec postrema verba addita sunt, ut impetres bonam mortem, et cum ea dicis, Christi corpus sumere intendes per modum Viatici, si ipsa die te mori contingat.
Sumpturus Sanguinem, considera te nihil habere, quo digne possis pro Christi Corpore quod sumpsisti, gratias agere; et ideo paris valoris Sanguinem offerens, dices magno spiritu verba illa: Quid retribuam Domino, cum subsequentibus orationibus quae sumpto Sanguine dici debent.
Quia vero post Communionem aliqua mora intercedit, dum abluitur calix, complicatur corporale, extenditur velum; ea durante eos affectus breviter et ferventer elices, qui magnis Principibus exhiberi solent, cum alicuius domum dignantur invisere. Primo itaque tantum hospitem adorabis in eius Divinitate et Humanitate. 2. Gratias ages, quod ad te tam indignum venire dignatus sit, et pro aliis beneficiis generalibus et particularibus. 3. Splendide eum tractabis, praebendo illi omnia quae a te desiderat, detestando scilicet omnia peccata; renovando vota, et bona proposita; proponendo ab iis abstinere, quae illi displicent, et facere semper quod melius est; offerendo te paratum ad omnem crucem et molestiam. 4. Petes a tanto Rege qui omnia potest, quidquid tibi et aliis, vivis et defunctis est necessarium.