De Sacrificio Missae

Puritas vitae in duobus consistit. Primum ut sit mundus ab omni peccato non solum mortali, sed etiam veniali deliberato et scienter admissio, atque ab omni affectu erga ipsa peccata venialia. Levia siquidem peccata omnino vitare nequimus, at ipsorum affectum penitus ex animo evellere et possumus et debemus, adeo ut nulli voluntate et affectu inhaereamus. Alterum ut conetur omni studio esse purus, et sanctus, et ornatus omni virtute, sibique propterea illud peculiariter dictum existimet: Qui iustus est, iustificetur adhuc, et sanctus sanctificetur adhuc.¹ Recte Chrysostomus: Quo non oportet esse puriorem tali fruentem sacrificio; quo solari radio non splendidior manum carnem hanc dividentem; os quod igne spirituali repletur; linguam quae tremendo nimis sanguine rubescit? Cogita quali sis insignitus honore, quali mensa fruaris: quod Angeli videntes horrescunt, neque libere audens intueri propter emicantem inde splendorem, hoc nos pascimur, huic nos unimur, et facti sumus unum Christi corpus et una caro. Docet S. Thomas proprium effectum huius sacramenti esse hominem in Deum transformare, et ipsi per amorem assimilare. Qua ergo fide debet esse imbutus, qua spe roboratus, qua succensus charitate, qua praeditus innocentia, qui talem victimam quotidie immolat, Deumque suscipit, et in ipsum mystice transformatur? Quod si dispositio, ut aiunt Philosophi, eiusdem rationis esse debet cum forma ad quam disponit: divina procul dubio dispositio necessaria erit, ut recipiatur cibus divinus; vita sic instituta, ut divina sit et superhumana, et mundanae atque carnali prorsus opposita. Qui sic vivit, secedit a creaturis, et soli Deo adhaeret: solus Deus in intellectu eius est, solus in voluntate, solus in colloquiis, solus in operibus. Nihil in illo quod sapiat mundum, quod carnem redoleat et sensum: seipsum odio habet, corpus suum iugi mortificatione crucifigit, divitias spernit, honores fugit, amat nesciri et pro nihilo reputari. Discutiat ergo vitam suam sacerdos, et si talem nequaquam esse, sed adhuc terrenam deprehenderit, in divinam transferre satagat sedula virtutum exercitatione. Huc etiam pertinet externa corporis et vestium mundities, gravitas, et maturitas, quae Presbyterum, hoc est, seniorem deceat, talisque compositio totius hominis, ut omnes ex solo ipsius aspectu aedificentur.

Secunda sacerdotis dispositio ad celebrandum est rectitudo intentionis: virtutis enim laudem vel vitii notam a fine quem intendimus, actiones nostrae sortiuntur. Intentio autem ut recta sit, non solum excludit omnem finem malum, et alienum ab ipsa sacrificii institutione, sed etiam vetat ad ipsum accedere ex sola consuetudine, sine actuali tanti mysterii consideratione et praevia praeparatione. Sacerdos itaque celebraturus diligenter attendat quo fine moveatur, an propter damnabile lucrum, aut aliquod temporale motivum, non coelestem panem, sed terrenum quaerens; non animae salutem, sed corporis emolumentum: ne sacrificio pro mundi vita instituto in sui perniciem abutatur. Finem sibi praefigat excelsum, coelestem, supernaturalem, qui Dei gloriam respiciat, propriam salutem, et perfectionem, ac proximi utilitatem. Huc dirigat suam intentionem, ut per hanc victimam salutarem purgetur a peccatis, a languoribus animae curetur, et ab ingruentibus malis protegatur: ut ab aliqua tentatione et adversitate eripiatur: ut aliquod beneficium impetret, et de perceptis gratias agat: ut virtutes, augmentum gratiae, et donum perseverantiae obtineat, ut pro variis proximorum necessitatibus, et pro requie defunctorum Deum interpellet; et universam Ecclesiam ei commendet: ut cultum latriae Deo exhibeat, Sanctisque honorem et venerationem: ut Christi passionem et mortem commemoraret, sicut ipse praecepit dicens, Hoc facite in meum commemorationem: ut emendatus ab omni inquinamento carnis et spiritus, seipsum Deo coniugat, et inseparabiliter uniat, cum ipso consummatus in unum. Ex his et aliis huiusmodi motivis intentionem ante Missam dirigere oportet iuxta formulam infra tradendam. Non est autem hoc loco praetermittendum quosdam eximiae sanctitatis et doctrinae viros semper memores incertitudinis vitae, quotidie hac intentione corpus et sanguinem Christi in Missae sacrificio suscepisse, ut, si eos contingeret ea die mori, Viaticum illis foret ad vitam aeternam. Multum vero hoc proderit sacerdoti ad mortis et aeternitatis memoriam sedulo renovandam.

Tertia dispositio in actuali devotione consistit, quam ut in se excitet sacerdos, satagere debet primo, ut quidquid de hoc ineffabili misterio, coelestiumque charismatum thesauris in eo reconditis sacro Sancta docet Ecclesia, firma fide apprehendat cum sublimissima eorumdem aestimatione, Verbis enim consecrationis ab eo prolatis, panis in corpus, et vinum in sanguinem Christi transubstantiatur, atque ibi adest sub specierum velamine illud purissimum Christi corpus, quod pro salute nostra cruci affixum fuit: adest sanguis, qui pro nobis effusus est: adest anima gloriosa, in qua sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae Dei: adest Christus verus Deus et verus homo, mirabilis in maiestate sua, qui venturus est iudicare vivos et mortuos et saeculum per ignem.

Necessaria secundo est ad excitandam devotionem humilitas, quae prae caeteris virtutibus in huius sacramenti institutione, maxime enituit. Christus enim cum in forma Dei esset, exinanivit semetipsum, et sub exiguis speciebus panis et vini corpus suum et sanguinem atque Divinitatem conclusit, seipsum exponens sceleratorum hominum iniuriis, qui pleni immunditiis ad ipsum accedere, eumque pollutis manibus contrectare praesumunt. Par igitur est sacerdotem tantam humilitatem imitari, et in suum nihilum resiliere, ac nihil de se praesumere. Sola humilitas est, quae digne nos praeparat ad tantum hospitem suscipiendum. Nulla nostra dispositio, nulla industria, nulla virtus, sed sola Dei gratia nos dignos reddit: quare nostram debemus indignitatem agnoscere, et soli divinae misericordiae inniti.

Tertio, quia Christus huius mensae delicias acerbissima sua passione nobis promeruit, sanctos sacerdotes legimus ignem devotionis in se solitos succendere, ieiuniis, flagellationibus, ciliciis, et aliis huiusmodi cruciatibus, quos imitari et nos debemus, Agno pro nobis occiso nosmetipsos immolantes, silentio, solitudine, abstinentia, sensuum custodia, non omissis exterioribus castigationibus iuxta cuiusque vires et conditionem.

Multum denique prodest ad devotionem ingens fames, fervens desiderium, atque ardentissimus amor huius Angelici panis, ad quem sumendum nos amantissime invitat. Dominus dicens: Venite ad me omnes, qui laboratis et onerati estis et ego reficiam vos.¹ Quod si desit hoc desiderium, illud saltem desiderare, et a Domino petere debemus ferventissimis amoris actibus. Desiderium enim pauperum exaudiet, et animam esurientem satiabit bonis.²