De Sacrificio Missae
Giovanni Bona (1609–1674)
First published 1658
Cardinal Giovanni Bona’s De Sacrificio Missae is an ascetical guide to the worthy celebration of the Holy Sacrifice of the Mass. Addressed particularly to priests, it combines an account of the sacrifice, its efficacy, fruits, and application with practical instruction on priestly holiness, intention, devotion, preparation, the celebration itself, and thanksgiving afterward. Bona’s purpose is not merely ceremonial: the work seeks to form the interior dispositions by which the priest may celebrate attentively, devoutly, and reverently. The work first appeared in 1658. This transcription follows the 1810 Waterford edition and contains the author’s Praemonitio and Chapters I–VII, including the prayers and devotional exercises represented in the submitted sections; other appended matter is omitted.
Praemonitio I: Ad Sacerdotes de Usu et Scopo Huius Libelli
Caput I: Quedam praemittuntur de ipso Missae Sacrificio
Section I: Quale Sacrificium sit Missa
Section II: De his qui offerunt hoc Sacrificium
Section III: De vi effectiva huius Sacrificii
Section IV: De valore et fructibus Sacrificii
Section V: Quae praxis servanda in applicatione Missae
Caput II: De requisitis in Sacerdote ad rite et pie celebrandum.
Section I: De Puritate vitae
Section II: De rectitudine intentionis
Section III: De actuali devotione
Caput III: Variae considerationes ante Missam.
Section I: Quanta sit Sacerdotum dignitas, et quanta debeat esse sanctitas
Section II: De excellentia huius Sacrificii
Section III: De eiusdem necessitate
Section IV: Qua reverentia celebrandum sit
Section V: Aliae considerationes ad pios affectus in celebrante excitandos
Caput IV: De his quae Missae celebrationem Proxime antecedunt.
Section I: De necessitate praeparationis
Section II: De praemittenda Confessione sacramentali
Section III: Modus confitendi
Section IV: Oratio ante confessionem, et actus contritionis
Section V: Oratio post confessionem
Section VI: Directio intentionis ante Missam
Section VII: Deprecatio pro omnium necessitatibus
Section VIII: Specialis oblatio sacrificii quatenus est Latreuticum
Section IX: Oblatio sacrificii quatenus est Eucharisticum
Section X: Oblatio Sacrificii quatenus est Propitiatorium
Section XI: Oblatio Sacrificii quatenus est Impetratorium
Section XII: Actus diversarum virtutum ante Missam
Section I: FIDEI
Section II: SPEI
Section III: CHARITATIS
Section IV: DESIDERII
Section V: GRATITUDINIS
Section VI: TIMORIS
Section VII: HUMILITATIS
Section XIII: Commemoratio Dominicae Passionis ante Missam
Section I: ORATIO
Section XIV: Oratio ante Missam ad Patrem
Section XV: Oratio ante Missam ad Dominum Iesum Christum
Section XVI: Alia Oratio ad eundem
Section XVII: Oratio ad Spiritum Sanctum
Section XVIII: Oratio ad Beatam Virginem
Section XIX: Oratio ad Sanctos Angelos
Section XX: Invocatio omnium Sanctorum
Caput V: De Missae celebratione.
Section I: De proxima dispositione ad Missam
Section II: De sacris Vestibus et earum significatione
Section III: De accessu Sacerdotis ad Altare
Section IV: De initio Missae usque ad Introitum
Section V: De Introitu usque ad Epistolam
Section VI: De Epistola, Evangelio et Symbolo
Section VII: De Offertorio usque ad Canonem
Section VIII: De canone usque ad Consecrationem
Section IX: De Consecratione usque ad Orationem Dominicam
Section X: De Oratione Dominica usque ad Communionem
Section XI: De Communione
Section XII: De postrema parte Missae usque ad finem
Caput VI: Quid agendum Post Missam.
Section I: Discessus Sacerdotis ab Altari, et quaedam exercitia post Missam
Section II: Actus amoris post Missam
Section III: Gratiarum Actio Post Missam
Section IV: Oblatio Post Missam
Section V: Petitiones Post Missam
Section VI: Aspirationes post Missam ad Beatam Virginem, Angelos, et Sanctos
Section VII: Conclusio exercitiorum post Missam
Section VIII: Cur multi ex frequenti celebratione non proficiant
Cum multi sint Sacerdotes, qui frequenter, multi etiam qui quotidie celebrant; et nihilominus huius vivifici ac divini sacramenti admirabiles fructus non percipiunt, necessarium procul dubio est tanti mali causas investigare. Unde enim in cura salutis tanta tepiditas, tanta in studio perfectionis negligentia? cum dicat Chrysostomus oportere nos ab hac mensa recedere daemonibus terribiles, et ignem omni ex parte spirantes. Si Deus noster ignis consumens est, venitque in terras suum ignem ferens, qui ardeat et omnium corda comburat: cur ipso intra nos recepto, nec frigus a nobis expellitur, nec ardorem eius sentimus? Nonne mortis indicium est, vel gravissimae aegritudinis ignem habere in sinu, et omni calore destitui? Si olim non potuit coram Arca Domini statua Dagon subsistere, sed statim corruit et contrita est: cur Christi praesentia amoris proprii tyrannice in anima dominantis idolum non atterit et confringit? Cur tanta Christi demissio superbiae spiritum non elidit? Cur tanta eius mansuetudo iram non compescit? Cur tantus amor ad eius sequenda vestigia non impellit? Effectus Eucharistiae sunt, praeservare a peccatis, augere gratiam, terrenorum odium infundere, ad aeternorum amorem mentem elevare, illuminare intellectum, succendere affectum, conferre animae et corpori puritatem, conscientiae pacem et laetitiam, atque inseparabilem cum Deo unionem. Plerique tamen post frequentem celebrationem his effectibus non fruuntur, ad quos nimirum spectat Aggaei Prophetae obiurgatio dicentis: Comedistis, et non estis satiati: bibistis, et non estis inebriati. Defectus autem non in cibo et potu est, sed in prava edentis et bibentis dispositione. Et haec prima tanti mali causa est, quia aliud comedimus, aliud esurimus: comedimus panem Angelorum, et immundorum animalium siliquas esurimus, deteriores Israelitis, qui dum manna comederent in deserto, ad ollas AEgypti suspirabant. Quid igitur miramur, si fauces amaritudine infectae mellis dulcedinem non percipiunt? Purganda est anima a delectationibus carnis et sensuum, a tepiditate, ab omni affectu ad creaturas, ut possit divinum sacramentum suos in ea affectus operari. Nam cor terrenis occupatum delectatio sancta declinat, nec datur divina consolatio admittentibus alienam.
Altera causa est omissio necessariae praeparationis: plerique enim ad tantum ministerium accedere non verentur perfunctorie, ex consuetudine, ex motivo humano, lucro potius quam devotionis causa, non considerantes quanti oneris sit vel semel celebrare Cum vir Apostolici spiritus Iohannes Avila quemdam Sacerdotio paulo ante initiatum immatura morte decessisse audisset, statim quaesit num aliquando celebrasset: respondentero semel duntaxat; multum, inquit, deferet ante Iudicem. Timere itaque oportet, quia nemo digne Sacerdotio fungi, nemo huius sacramenti fructus percipere potest, nisi, quantum fert humana fragilitas, se ad illud disponat ea puritate, amore, et devotione, quae supra a nobis explicatae sunt.
Tertia demum causa est, quia multi Sacro peracto ad exteriora statim divertunt, nec sinunt ut sacramentum suam in eis virtutem exerceat. Isti revera gratiam Dei in vacuum recipiunt, nec de mensa coelesti fructum reportant; quia tantum Dominum ad se venientem indigne excipiunt, nec reverentur, aut gratias agunt; imo proinus ab eo recedunt, ipsumque contristant, maiestatem eius, et incomprehensibilem dignitatem parvipendentes, nec advertentes quanta sit foeditas, vilitas, et miseria ipsorum ad quos venire dignatus est. Quod si adhibita omni diligentia ad digne et devote celebrandum, contingat aliquem huius convivii fructibus minime perfrui, id admirabili sapientia Dei adscribendum est, qui hoc permittit ut suae industriae non tribuat homo hoc gratiae donum, sed caute illud custodiat et se illo semper indignum profiteatur.