De Controversiis, Tertia Controversia Generalis: De Summo Pontifice
Robert Bellarmine (1542–1621)
✦ This work is being completed — add a section.
Liber I: QUI EST DE ROMANI PONTIFICIS ECCLESIASTICA MONARCHIA
Caput I: Proponitur quaestio : Quodnam sit optimum regimen?
Caput II: Probatur prima propositio , quod Monarchia simplex simplici Aristocratiae et Democratiae praestet.
Caput III: Quod Monarchia Aristocratiae et Democratiae admixta, utilior sit in hac vita, quam simplex Monarchia.
Caput IV: Quod circumstantiis seclusis, Monarchia simplex absolute et simpliciter excellat.
Caput V: Proponitur secunda quaestio : Debeatne Ecclesiasticum regimen esse Monarchicum.
Caput VI: Quod Ecclesiae gubernatio non sit Democratia.
Caput VII: Quod non sit Ecclesiasticum regimen penes Principes saeculares.
Caput VIII: Quod non sit Ecclesiasticum regimen praecipue penes Episcopos.
Caput IX: Quod regimen Ecclesiasticum praecipue Monarchicum esse debeat.
Caput X: Proponitur tertia quaestio, et probatur Petri Monarchia ex loco Evangelii, Matth. XVI.
Caput XI: Quid sit super petram aedificari Ecclesiam, Matth. XVI.
Caput XII: Quis sit ille, cui dicitur : Tibi dabo claves, Matth. XVI.
Caput XIII: Quid intelligatur per claves, Matth. XVI.
Caput XIV: Soli Petro esse a Christo dictum : Pasce oves meas, Io. XXI.
Caput XV: Quid significet Pasce Io. XXI.
Caput XVI: Quod illis verbis Io. XXI. Oves meas, universa Ecclesia significata sit.
Caput XVII: Explicatur prima praerogativa S. Petri ex mutatione nominis.
Caput XVIII: Explicatur secunda praerogativa ex modo quo ab Evangelistis Apostoli numerantur.
Caput XIX: Explicantur quatuor aliae praerogativae ex Evangelio S. Matthaei.
Caput XX: Explicantur tres aliae praerogativae ex Evangelio S. Lucae.
Caput XXI: Explicantur aliae duae ex Evangelio Sancti Ioannis.
Caput XXII: Explicantur aliae novem praerogativae ex Actis Apostolorum et epistola ad Galatas.
Caput XXIII: Proponuntur aliae praerogativae ex variis Auctoribus.
Caput XXIV: Tres ultimae praerogativae in medium adferuntur.
Caput XXV: Testimoniis Patrum Graecorum et Latinorum confirmatur primatus Petri.
Caput XXVI: Diluitur argumentum ex comparatione Petri cum Iacobo.
Caput XXVII: De comparatione Petri cum Paulo.
Caput XXVIII: Refellitur obiectio ex quindecim peccatis S. Petri a Magdeburgensibus concinnata.
Liber II: DE SUCCESSIONE ROMANORUM PONTIFICUM IN PRIMATU
Caput I: Proponitur quaestio : An B. Petrus Romae fuerit ibidemque Episcopus existens mortuus sit.
Caput II: Quod Petrus Romae fuerit.
Caput III: S. Petrum Romae mortuum esse.
Caput IV: Petrum Romae usque ad mortem Episcopum fuisse.
Caput V: Solvitur argumentum primum haereticorum.
Caput VI: Solvitur secundum argumentum.
Caput VII: Solvuntur alia quinque argumenta.
Caput VIII: Solvuntur alia octo argumenta.
Caput IX: Solvitur argumentum decimumsextum.
Caput X: Solvitur decimum septimum argumentum.
Caput XI: Solvitur argumentum ultimum.
Caput XII: Romanum Pontificem Petro succedere in Ecclesiastica Monarchia, probatur ex divino iure et ratione successionis.
Caput XIII: Idem probatur ex Conciliis.
Caput XIV: Idem probatur ex testimoniis summorum Pontificum.
Caput XV: Idem probatur ex Patribus Graecis.
Caput XVI: Idem probatur ex Patribus Latinis.
Caput XVII: Idem probatur ex origine et antiquitate Primatus.
Caput XVIII: Idem probatur ex auctoritate, quam exercuit Romanus Pontifex in alios Episcopos.
Caput XIX: Idem probatur ex legibus, dispensationibus et censuris.
Caput XX: Idem probatur ex Vicariis Papae.
Argumentum octavum ex eo sumitur, quod summus Pontifex Vicarios suos in variis regionibus, aut ordinarie, aut ad tempus habebat, cum reservatione tamen maiorum causarum.
Nam quemadmodum ex eo quod Rex mittit Proreges ad provincias, intelligimus, Regi eas provincias subiectas : et similiter eo quod Rex iniungit iudicia Praesidibus provinciarum cum reservatione certarum causarum, intelligimus Regem esse summum iudicem ; ita quoque ex eo quod Apostolica Sedes Vicarios habebat in omnibus fere longinquis regionibus, vel vices suas ad tempus alicui committebat, et tamen ad se graviora negotia referri volebat, recte colligimus, ad Apostolicam Sedem summum iudicium totius Ecclesiae pertinere. Exempla sunt plurima.
Leo epist. 84. facit Anastasium Episcopum Thessalonicensem Vicarium suum per Orientem : sicut eius praedecessores vicarii fuerant praedecessorum S. Leonis, ut ipse ibidem indicat. Quae causa videtur fuisse, cur in Sardicensi Concilio can. 20. statueretur, ne clerici extranei diu morarentur Thessalonicae : quoniam enim ibi sedebat Vicarius Papae, eo confluebant ex tota Graecia clerici, et saepe diutius haerebant quam oportebat. Idem epist. 87. committit vices suas Potentio Episcopo in regionibus Africae.
Caelestinus Papa Cyrillo Alexandrino vices commisit in causa Nestorii Episcopi Constantinopolitani, et Ecclesiam illam Constantinopolitanam regendam, Episcopo deposito. Vide epist. Caelest. ad Cyrill. in operibus Cyrilli, et ibidem epist. Cyrilli ad Cler. et pop. Constantinop.
Gelasius in epist. ad Episc. Dard. : « Cur, inquit, non ad sedem Apostolicam, a qua sibi curam illarum regionum noverat delegatam, referre curavit Acacius ? » Loquitur de Episcopo Constantinopolitano Acacio, cui commiserat Romanus Pontifex curam Aegypti, ac mandaverat, ut deponeret Episcopum Alexandrinum.
Hormisda in epist. ad Salust. Episc. Hispal. facit eum suum Vicarium per Baeticam, et Lusitaniam. Iustinianus in auth. collat. IX, tit. 6. sive novel. constit. 131. scribit, Episcopum primae Iustinianae locis quibusdam praeesse debere tamquam Vicarium Romani Pontificis, quoniam ita Vigilius Papa constituisset.
Gregorius lib. IV, epist. 52. Vicarium suum per Gallias constituit Virgilium Episcopum Arelatensem, et similiter reservat sibi causas graviores.