De Controversiis, Tertia Controversia Generalis: De Summo Pontifice
Robert Bellarmine (1542–1621)
✦ This work is being completed — add a section.
Liber I: QUI EST DE ROMANI PONTIFICIS ECCLESIASTICA MONARCHIA
Caput I: Proponitur quaestio : Quodnam sit optimum regimen?
Caput II: Probatur prima propositio , quod Monarchia simplex simplici Aristocratiae et Democratiae praestet.
Caput III: Quod Monarchia Aristocratiae et Democratiae admixta, utilior sit in hac vita, quam simplex Monarchia.
Caput IV: Quod circumstantiis seclusis, Monarchia simplex absolute et simpliciter excellat.
Caput V: Proponitur secunda quaestio : Debeatne Ecclesiasticum regimen esse Monarchicum.
Caput VI: Quod Ecclesiae gubernatio non sit Democratia.
Caput VII: Quod non sit Ecclesiasticum regimen penes Principes saeculares.
Caput VIII: Quod non sit Ecclesiasticum regimen praecipue penes Episcopos.
Caput IX: Quod regimen Ecclesiasticum praecipue Monarchicum esse debeat.
Caput X: Proponitur tertia quaestio, et probatur Petri Monarchia ex loco Evangelii, Matth. XVI.
Caput XI: Quid sit super petram aedificari Ecclesiam, Matth. XVI.
Caput XII: Quis sit ille, cui dicitur : Tibi dabo claves, Matth. XVI.
Caput XIII: Quid intelligatur per claves, Matth. XVI.
Caput XIV: Soli Petro esse a Christo dictum : Pasce oves meas, Io. XXI.
Caput XV: Quid significet Pasce Io. XXI.
Caput XVI: Quod illis verbis Io. XXI. Oves meas, universa Ecclesia significata sit.
Caput XVII: Explicatur prima praerogativa S. Petri ex mutatione nominis.
Caput XVIII: Explicatur secunda praerogativa ex modo quo ab Evangelistis Apostoli numerantur.
Caput XIX: Explicantur quatuor aliae praerogativae ex Evangelio S. Matthaei.
Caput XX: Explicantur tres aliae praerogativae ex Evangelio S. Lucae.
Caput XXI: Explicantur aliae duae ex Evangelio Sancti Ioannis.
Caput XXII: Explicantur aliae novem praerogativae ex Actis Apostolorum et epistola ad Galatas.
Caput XXIII: Proponuntur aliae praerogativae ex variis Auctoribus.
Caput XXIV: Tres ultimae praerogativae in medium adferuntur.
Caput XXV: Testimoniis Patrum Graecorum et Latinorum confirmatur primatus Petri.
Caput XXVI: Diluitur argumentum ex comparatione Petri cum Iacobo.
Caput XXVII: De comparatione Petri cum Paulo.
Caput XXVIII: Refellitur obiectio ex quindecim peccatis S. Petri a Magdeburgensibus concinnata.
Liber II: DE SUCCESSIONE ROMANORUM PONTIFICUM IN PRIMATU
Caput I: Proponitur quaestio : An B. Petrus Romae fuerit ibidemque Episcopus existens mortuus sit.
Caput II: Quod Petrus Romae fuerit.
Caput III: S. Petrum Romae mortuum esse.
Caput IV: Petrum Romae usque ad mortem Episcopum fuisse.
Caput V: Solvitur argumentum primum haereticorum.
Caput VI: Solvitur secundum argumentum.
Caput VII: Solvuntur alia quinque argumenta.
Caput VIII: Solvuntur alia octo argumenta.
Caput IX: Solvitur argumentum decimumsextum.
Persuasio 16. Ambrosius serm. 67. dicit de Petro et Paulo : « Una die, uno in loco, unius tyranni toleravere sententiam, » at Linus in Passion. Petri et Pauli dicit, eos nec eodem tempore passos, nec eodem loco, nec eodem tyranno iubente.
Praeterea Iosephus, qui tempore Neronis vixit, scripsit Romae historiam de bello Iudaico, et in ea meminit interfectorum a Nerone : et tamen non meminit Petri, quem certe non omisisset si vere a Nerone occisus fuisset : fuit enim Iosephus Christianorum amicus, et libenter data occasione ipsorum meminit. Scribit enim de morte Christi, lib. XVIII. Antiq., et Ioannis Baptistae ibidem, et Iacobi, lib. XX.
Adde, quod Petrus erat senex, quando Paulus erat adolescens : nam post passionem Domini, Paulus vocatur adolescens, Act. VII. quo tempore Petrus iam uxorem habuerat, et tanquam annosissimus omnium Apostolorum primus inter eos habebatur ; et tamen Paulus ad senectutem etiam pervenit, ut ipse scribit in epist. ad Philem. igitur non est verisimile, eos uno tempore obiisse.
Sed hoc argumentum facile refutari potest. Nam in prima parte argumenti bis labitur Velenus. Primum, quod fatetur Lini historiam esse confictam, ut vere est, et tamen ex ea dicit refutari sententiam Ambrosii. Si enim Lini historia conficta est ; non est ullius auctoritatis, si nullius est auctoritatis quomodo potest inde refelli Ambrosii probatissimi auctoris sententia ? Deinde peccat, quod per eumdem locum apud Ambrosium intelligit eamdem partem urbis, et inde vult Ambrosium dissentire ab aliis, qui in diversis partibus eiusdem urbis dicunt Apostolos interfectos. At Ambrosius per eumdem locum intelligit eamdem urbem, non eamdem partem urbis : sic enim subiungit : « In eodem loco, inquit, ne alteri Roma deesset. »
Ad illud de Iosepho dico primum : Iosephum ipsum lib. II. de Bel. Iud. cap. 11. respondere ; ibi enim dicit, se silentio praeterire velle scelera Neronis, ut quod matrem et uxorem occiderit, et similia, quoniam sciret narrationem illam esse molestam ; et merito haec dicit, nam dedicabat libros illos Romanis Imperatoribus, qui non libenter audiunt vituperari praedecessores suos. Deinde potest argumentum retorqueri in auctorem : nam ibidem Velenus dicit, Petrum esse occisum Hierosolymis, iussu Anani Pontificis Iudaeorum ; peto ergo : quare Iosephus, qui lib. XX. Antiq. scribit gesta illius Anani, et quos homines occiderit, non meminit eo loco Petri? Suo igitur gladio se ipse iugulat Velenus.
Ad illud de aetate dico : Petrum non fuisse senem, quando Paulus erat adolescens, sed virum maturae aetatis. Quod enim habuerit uxorem, et fuerit primus Apostolorum non arguit nisi virilem aetatem. Nec est ullo modo credibile, senes a Christo fuisse electos ad summos obeundos labores, et Orbem terrarum fere totum peragrandum : quemadmodum neque credibile est adolescentulum Paulum ad Apostolicam dignitatem , ad quam sollicitudo omnium Ecclesiarum pertinebat, fuisse assumptum.
Demus ergo : Petrum fuisse annorum circiter quinquaginta, quando erat Paulus circiter 25. hoc est, duplo seniorem : tamen adhuc potuerunt ambo esse senes, et simul mori ; fuisset enim anno ultimo Neronis Petrus annorum 86, et Paulus unius et sexaginta.