De Controversiis, Tertia Controversia Generalis: De Summo Pontifice
Robert Bellarmine (1542–1621)
✦ This work is being completed — add a section.
Liber I: QUI EST DE ROMANI PONTIFICIS ECCLESIASTICA MONARCHIA
Caput I: Proponitur quaestio : Quodnam sit optimum regimen?
Caput II: Probatur prima propositio , quod Monarchia simplex simplici Aristocratiae et Democratiae praestet.
Caput III: Quod Monarchia Aristocratiae et Democratiae admixta, utilior sit in hac vita, quam simplex Monarchia.
Caput IV: Quod circumstantiis seclusis, Monarchia simplex absolute et simpliciter excellat.
Caput V: Proponitur secunda quaestio : Debeatne Ecclesiasticum regimen esse Monarchicum.
Caput VI: Quod Ecclesiae gubernatio non sit Democratia.
Caput VII: Quod non sit Ecclesiasticum regimen penes Principes saeculares.
Caput VIII: Quod non sit Ecclesiasticum regimen praecipue penes Episcopos.
Caput IX: Quod regimen Ecclesiasticum praecipue Monarchicum esse debeat.
Caput X: Proponitur tertia quaestio, et probatur Petri Monarchia ex loco Evangelii, Matth. XVI.
Caput XI: Quid sit super petram aedificari Ecclesiam, Matth. XVI.
Caput XII: Quis sit ille, cui dicitur : Tibi dabo claves, Matth. XVI.
Caput XIII: Quid intelligatur per claves, Matth. XVI.
Caput XIV: Soli Petro esse a Christo dictum : Pasce oves meas, Io. XXI.
Caput XV: Quid significet Pasce Io. XXI.
Caput XVI: Quod illis verbis Io. XXI. Oves meas, universa Ecclesia significata sit.
Caput XVII: Explicatur prima praerogativa S. Petri ex mutatione nominis.
Caput XVIII: Explicatur secunda praerogativa ex modo quo ab Evangelistis Apostoli numerantur.
Caput XIX: Explicantur quatuor aliae praerogativae ex Evangelio S. Matthaei.
Caput XX: Explicantur tres aliae praerogativae ex Evangelio S. Lucae.
Caput XXI: Explicantur aliae duae ex Evangelio Sancti Ioannis.
Decima est, quod Petrus primus fuit, cui Dominus pedes lavit, ut exponit Augustinus in cap. XIII Io. Et quamquam Chrysostomus, et Theophylactus in eumdem locum putant, primum fuisse Iudam, secundum Petrum : tamen etiam ipsi ex hoc loco colligunt primatum Petri. Dicunt enim nullum alium praeter Iudam passurum fuisse, ut sibi ante Principem Apostolorum pedes lavarentur : Iudam autem impudenter ante Petrum se constituisse. At nihilominus probabilior Augustini sententia videtur.
Undecima est Io. XXI, ubi Petro soli mortem Christus praedixit, et mortem crucis, ut sicut ei nomen suum donaverat, et officium suum imposuerat, ita et in morte socium illum haberet : Cum senueris, inquit Dominus, extendes manus tuas, et alius cinget te et ducet quo non vis. Hoc autem dixit, addit Evangelista, significans qua morte clarificaturus esset Deum 1. Deinde ibidem subiungit Dominus loquens ad Petrum : Sequere me ; quae verba quidam accipiunt de officio pastorali, ut Theophylactus, qui exponit : Sequere me, qui educo te ad praedicandum, et totum orbem in manus tuas trado. Alii accipiunt de similitudine mortis, ut Euthymius qui exponit : Sequere me, id est, crucem patiendo me imitare.
Sed plenus commentarius erit, si utramque sententiam coniungamus. Cum enim Dominus oves Petro commendasset, et mortis genus praedixisset, quasi concludens omnia uno verbo ait : Sequere me, id est, esto id quod fui, et vivens et moriens : age Pastorem animarum dum vivis, et postea per crucis mortem transi de hoc Mundo ad Patrem. Et ne suspicaremur haec dici omnibus, diserte Dominus excludit Ioannem, qui tunc corporaliter sequebatur : Sic eum, inquit, volo manere, quid ad te ? tu me sequere 2.