De Controversiis, Tertia Controversia Generalis: De Summo Pontifice
Robert Bellarmine (1542–1621)
✦ This work is being completed — add a section.
Liber I: QUI EST DE ROMANI PONTIFICIS ECCLESIASTICA MONARCHIA
Caput I: Proponitur quaestio : Quodnam sit optimum regimen?
Caput II: Probatur prima propositio , quod Monarchia simplex simplici Aristocratiae et Democratiae praestet.
Caput III: Quod Monarchia Aristocratiae et Democratiae admixta, utilior sit in hac vita, quam simplex Monarchia.
Caput IV: Quod circumstantiis seclusis, Monarchia simplex absolute et simpliciter excellat.
Caput V: Proponitur secunda quaestio : Debeatne Ecclesiasticum regimen esse Monarchicum.
Caput VI: Quod Ecclesiae gubernatio non sit Democratia.
Caput VII: Quod non sit Ecclesiasticum regimen penes Principes saeculares.
Caput VIII: Quod non sit Ecclesiasticum regimen praecipue penes Episcopos.
Caput IX: Quod regimen Ecclesiasticum praecipue Monarchicum esse debeat.
Caput X: Proponitur tertia quaestio, et probatur Petri Monarchia ex loco Evangelii, Matth. XVI.
Caput XI: Quid sit super petram aedificari Ecclesiam, Matth. XVI.
Caput XII: Quis sit ille, cui dicitur : Tibi dabo claves, Matth. XVI.
Caput XIII: Quid intelligatur per claves, Matth. XVI.
Caput XIV: Soli Petro esse a Christo dictum : Pasce oves meas, Io. XXI.
Caput XV: Quid significet Pasce Io. XXI.
Caput XVI: Quod illis verbis Io. XXI. Oves meas, universa Ecclesia significata sit.
Caput XVII: Explicatur prima praerogativa S. Petri ex mutatione nominis.
Caput XVIII: Explicatur secunda praerogativa ex modo quo ab Evangelistis Apostoli numerantur.
Caput XIX: Explicantur quatuor aliae praerogativae ex Evangelio S. Matthaei.
Caput XX: Explicantur tres aliae praerogativae ex Evangelio S. Lucae.
Caput XXI: Explicantur aliae duae ex Evangelio Sancti Ioannis.
Caput XXII: Explicantur aliae novem praerogativae ex Actis Apostolorum et epistola ad Galatas.
Caput XXIII: Proponuntur aliae praerogativae ex variis Auctoribus.
Caput XXIV: Tres ultimae praerogativae in medium adferuntur.
Caput XXV: Testimoniis Patrum Graecorum et Latinorum confirmatur primatus Petri.
Caput XXVI: Diluitur argumentum ex comparatione Petri cum Iacobo.
Caput XXVII: De comparatione Petri cum Paulo.
Caput XXVIII: Refellitur obiectio ex quindecim peccatis S. Petri a Magdeburgensibus concinnata.
Liber II: DE SUCCESSIONE ROMANORUM PONTIFICUM IN PRIMATU
Caput I: Proponitur quaestio : An B. Petrus Romae fuerit ibidemque Episcopus existens mortuus sit.
Caput II: Quod Petrus Romae fuerit.
Caput III: S. Petrum Romae mortuum esse.
Caput IV: Petrum Romae usque ad mortem Episcopum fuisse.
Caput V: Solvitur argumentum primum haereticorum.
Caput VI: Solvitur secundum argumentum.
Caput VII: Solvuntur alia quinque argumenta.
Caput VIII: Solvuntur alia octo argumenta.
Caput IX: Solvitur argumentum decimumsextum.
Caput X: Solvitur decimum septimum argumentum.
Persuasio 17. Scriptura et Patres aperte docent, Petrum et Paulum Hierosolymis, non Romae, a Scribis et Pharisaeis, non ad Imperatoribus Romanis occisos. Nam Matthaei XXIII, Dominus ait : Ecce ego mitto ad vos Prophetas, et Sapientes, et Scribas, et ex illis occidetis, et crucifigetis, et eis flagellabitis in Synagogis vestris 1. In quem locum Chrysostomus : « Intelligit, inquit, Apostolos, et qui cum Apostolis fuerunt. » Et Hieronymus in hunc eumdum locum : « Observa, inquit, iuxta Apostolum, varia esse dona discipulorum Christi, alios Prophetas, qui ventura praedicebant, alios Sapientes, qui noverunt, quando debebant proferre sermonem, alios Scribas in lege doctissimos, ex quibus lapidatus est Stephanus, Paulus occisus, crucifixus Petrus, flagellati in Actibus Apostolorum discipuli. » Item Nicolaus Lyranus in hunc locum : « Ex eis, inquit, occidetis, sicut Iacobum fratrem Ioannis, Act. XII, et Stephanum, Actor. VII, et multos alios, et crucifigetis, ut Petrum, et Andream fratrem eius etc. »
Respondeo : ex verbis Domini Matth. XXIII et Chrysostomi expositione, nihil colligi adversus sententiam nostram. Dominus enim et Chrysostomus non dicunt, omnes Apostolos occidendos fuisse a Iudaeis in Hierusalem, sed tantum aliquos : id enim significat illa sententia : Ex illis occidetis, et crucifigetis etc. idque impletum est in Stephano, quem lapidaverunt, Act. VII, et in Iacobo maiore, quem Herodes in Iudaeorum gratiam occidit, Act. XII, et in Iacobo minore, quem Iudaei ipsi in Hierusalem necaverunt, teste Iosepho lib. XX Antiq. cap. 16., et in Simeone Iacobi successore, qui in Hierusalem crucifixus est, ut docet Eusebius in Chron., Matthiam quoque in Iudaea crucifixum, multi probabiliter existimant.
Quod si de omnibus Apostolis Dominum loqui Velenus contendat ; negandae erunt omnes historiae, quae Andream in Achaia, Philippum et Ioannem in Asia, Thomam in India, Bartholomaeum in Armenia, Matthaeum in Aethiopia, Simonem et Iudam in Perside obiisse testantur.
S. vero Hieronymus non voluit significare, Petrum et Paulum Hierosolymis occisos, cum diserte doceat lib. de vir. illustr., eos Romae a Nerone interfectos : sed ex verbis Domini deducit, varia fuisse dona, et mortes diversas discipulorum Christi. Quia enim Dominus dixerat, se missurum Prophetas, Sapientes, et Scribas ; observat Hieronymus varia esse dona discipulorum : quia rursum Dominus ait : Quosdam occidetis, quosdam crucifigetis ; observat idem Hieronymus diverso mortis genere discipulos de hac vita migraturas fuisse, et exempla ponit, Stephani lapidati, Pauli capite caesi, Petri crucifixi. Itaque exempla haec non tendunt ut intelligamus, quosnam ex discipulis Iudaei occisuri erant, sed tantum eo ut discamus, varia futura fuisse martyriorum genera.
Porro Nicolaus Lyranus non tantae auctoritatis est, ut opponi debeat omnibus antiquis Patribus et Historicis, qui Petrum Romae a Nerone, Andream in Achaia ab Egaea necatos tradunt. Accedit, quod sine dubio Lyranus Hieronymum sequitur, et solum dicere voluit, Petrum et Andream propter Christum crucifixos fuisse, quamquam minus caute locutus est.