De auxiliis divinae gratiae et humani arbitrii viribus et libertate
Diego Álvarez (1550–1631)
De auxiliis divinae gratiae et humani arbitrii viribus et libertate, ac legitima eius cum efficacia eorundem auxiliorum concordia
First published 1610
Diego Álvarez’s twelve-book treatise on divine grace and human free choice, written for the de auxiliis controversy. The first eight books treat God’s knowledge of future contingents, his motion of secondary causes, providence and predestination, the powers of fallen nature, the preparation for grace and the division of grace; books nine to twelve treat the help of efficacious grace, the gift of perseverance, reprobation, and the reconciliation of created free choice with the grace that infallibly moves it, and close with an epilogue of twenty propositions. Latin from the Rome 1610 edition, with a new English translation.
Liber Primus
Liber Secundus
Liber Tertius
Liber Quartus
Liber Quintus
Liber Sextus
Liber Septimus
Liber Octavus
Liber Nonus
Prooemium
IN QUO AGITUR DE AUXILIO GRATIAE Operantis, et Cooperantis, Adiuvantis, seu Efficacis.
CONSIDERATIS auxiliis gratiae excitantis, et sufficientis; restat, ut de auxiliis gratiae adiuvantis, operantis, et cooperantis, seu efficacis disputemus. Cum autem haec auxilia possint dupliciter considerari, videlicet secundum se, et per comparationem ad auxilia gratiae excitantis, et sufficientis; primo agendum est de his auxiliis secundum se; postea considerandum de illis per comparationem ad auxilia gratiae excitantis, et sufficientis. Circa primum 14. sunt examinanda.
I. Quid sit gratia operans, quid cooperans, et quomodo a gratia operante distinguatur.
II. Utrum gratia cooperans, inquantum cooperans, seu adiuvans sit praeveniens, seu praemovens liberum arbitrium ad consensum; an solum simultanee cum libero arbitrio in eumdem consensum influat.
III. Quid sit auxilium efficax, et in quo eius efficacia consistat.
IIII. Quotuplex sit auxilium efficax.
V. Utrum auxilium gratiae adiuvantis, cooperantis, vel efficacis, et liberum arbitrium in ordine ad piam operationem sint duae causae partiales, sicut duo trahentes navim.
VI. Utrum Deus per auxilium efficax praeoperantis gratiae, faciat efficienter proprie, sive ad modum causae physicae, quod liberum arbitrium suum adhibeat influxum in consensum; an solum moraliter id efficiat, suadendo, invitando, alliciendo.
VII. Utrum auxilium efficax actuale subiaceat nostri arbitrii potestati, quantum ad usum, sicut subiacent habitus, quibus utimur, cum volumus.
VIII. Utrum in eo, qui habet habitus infusos ad eliciendum actum supernaturalem, sit necessarium auxilium speciale non solum excitantis, sed etiam adiuvantis gratiae, ab auxilio habitus infusi realiter distinctum.
IX. Utrum liberum arbitrium creatum sit prima causa, vel prima radix suae determinationis.
X. Utrum auxilium gratiae in ratione efficacis auxilii dependeat ex libero influxu arbitrii creati cum illo: an vero sit efficax secundum se, et ut venit a Deo antecedenter ad liberum consensum eiusdem arbitrii. Ubi expenduntur quidam modi loquendi circa naturam auxilii efficacis.
XI. Utrum Deus per auxilium efficax praeoperantis gratiae praedeterminet liberum arbitrium ad consensum.
XII. Utrum liberum arbitrium, motum a Deo auxilio efficaci, possit etiam in sensu composito idem auxilium abiicere1, dissentire, et non converti. Ubi expenduntur, et explicantur quaedam decreta Concilii Tridentini, et Senonensis.
XIII. Utrum possit liberum hominis arbitrium resistere efficaci auxilio.
XIV. Quomodo explicandus sit, et intelligendus sensus compositus, et divisus, cum asseritur, liberum hominis arbitrium, a Deo motum auxilio efficaci, non posse in sensu composito dissentire, aut non converti, sed solum in sensu diviso.