De Ecclesia Christi

« Sicut Christus a Patre, ita Apostoli a Christo missi sunt Io. XX. 21: quapropter haec missio Apostolorum intelligenda est in complexu continere munus et potestatem ad Ecclesiam nomine ac vice Christi visibiliter regendam, docendam, sanctificandam. »

Consideranda nobis est vis propria magnae huius missionis Apostolorum primum generalius, quatenus Christus ipse eam declarat ex sua missione a Patre; deinde ex ipsa hac comparatione missionis principalis in Christo cum missione derivata in Apostolis intelligere conabimur specialius munera in hac missione inclusa et per eam in Apostolis instituta

I. Manifestum in primis est, verba Domini non theoreticam solum doctrinam vel promissionem continere, sed legiferam et efficacem institutionem; adeoque id quod significant, actu conferunt et efficiunt.

1°. Propositiones Io. XX. 21-23. duae sunt, una praemissa instar principii, « sicut misit me Pater, et ego mitto vos; » altera per modum consequentis, quae in illo principio implicite contenta ex eo deducitur, et ponitur explicite: « accipite Spiritum Sanctum, quorum remiseritis peccata, remittuntur eis, et quorum retinueritis, retenta sunt. » Atqui propositio haec consequens evidenter practica est continens institutionem legiferam et conferens potestatem; ergo practica est etiam propositio praemissa, in qua illa ut in principio continetur, ex qua instar consequentis deducitur. Nimirum actu et ipso effectu confertur Apostolis missio a Christo, sicut ipse missus est a Patre.

2°. Missio haec Apostolorum a Christo facta est ad similitudinem missionis Christi ipsius a Patre: « sicut misit me Pater, et ego mitto vos. » In missione, adeoque etiam in similitudine missionis hic expressa a Christo, tria consideranda sunt, relatio et communicatio mittentis ad missum, est enim missio (ut ait s. Thomas 1. q. 43. a. 1.) «quaedam processio;» tum id quod communicatur, auctoritas scilicet et potestas missi derivata a mittente; finis denique ac terminus missionis seu opus, ad quod mittitur. Exprimit igitur Dominus in primis similitudinem in habitudine communicationis: sicut Pater me, ita ego vos mitto; a Patre in me, a me in vos missio et communicatio derivatur. «Hic verba mediatoris agnoscimus; medium quippe se ostendit dicendo: ille me, et ego vos» August. in Io. tract. 121. Porro ex hac ipsa mediatione, quod a Patre Christus, vicissim a Christo Apostoli mittuntur, non quidem identitas propter diversitatem infinitam subiecti, sed similitudo necessario intelligitur in re ipsa missionis, in potestate inquam, quae communicatur mittendo, et in opere ad quod mittuntur. Nisi hoc ita esset, verbum mittere in priori inciso, Pater mittit, et in posteriori, ego mitto, significatione ex toto diversa seu aequivoca sumendum foret, quod iam per se absurdum est, et excluditur ipsa comparatione, qua diserte exprimitur similitudo seu analogia in ipsa missione, in opere (ut diximus) ad quod mittuntur, et hoc ipso etiam in potestate necessaria ad opus missionis: sicut misit me Pater, et ego mitto vos. «Cum igitur iam omnia sublata sint impedimenta, inquit, et victoriam splendidam statuerim, et omnia sint restaurata (per mortem crucis); inde tandem ait; sicut misit me Pater, et ego mitto vos... Hic eorum animos erigit, et fide eos dignissimos exhibet, siquidem ipsius opus suscepturi erant; nec iam invocatio Patris est, sed sua propria auctoritate dat eis potestatem» ¹ Chrys. in Io. hom. 86.

3°. Ex his ipsis constat, propositionem qua missio impertitur Apostolis, esse universalem, nec posse restringi ad illam particularem dumtaxat potestatem remittendi vel retinendi peccata, quae in consequenti enuntiatur et confertur. Neque enim dictum est, ego mitto vos, ut quorum remiseritis peccata, remittantur eis; sed longe alius est sermo Christi redemptoris et fundatoris Ecclesiae. Duae sunt in sermone partes distinctae, quarum unaquaeque sensum completum continens per se consistit, quod quidem Evangelista eo clarius ostendit unius sententiae ab altera divisione. «Dixit ergo eis iterum, pax vobis; sicut misit me Pater, et ego mitto vos. Haec cum dixisset, insufflavit et dixit eis, accipite Spiritum Sanctum; quorum remiseritis peccata, remittuntur eis.» In priori illa sententia potestas et opus missionis Apostolorum non alio modo determinatur nisi secundum missionem ipsius Christi a Patre. Atqui haec sane generalis est ad salutem generis humani, ergo etiam missio Apostolorum, quam Christus suae missioni respondere et similem esse dicit, debet intelligi generalis, quae potestatem particularem remissionis peccatorum in altera parte institutam comprehendit quidem implicitam, sed non hanc solam, nec ad hanc restricta est. Si cui sophisma obscuritatem iniiceret, quod ex nostro ratiocinio Apostoli etiam ad redemptionem mundi, ad meritum et largitionem gratiarum missi viderentur, patet responsio. Redemptio et merita Christi supponuntur completa, et sunt fundamentum ipsius missionis Apostolorum, quae pertinet ad applicationem redemptionis ac meritorum Christi (vide superius doctrinam Chrysostomi), ad applicationem nempe meritorum et gratiarum ministerialem, adeoque modis ac mediis a Christo institutis et totam vim suam mutuantibus ab ipso Christo Redemptore; neque enim aequalis sed similis dicitur missio Apostolorum. Sed haec paulo post distinctius explicabuntur.

4°. Subiectum missionis sunt omnes et soli illi, qui pertinebant et quatenus pertinebant ad collegium Apostolicum, et (quod de potestate perenniter in regno Christi exercenda ideoque ordinaria semper valet) ad legitimos eiusdem collegii successores. Ioannes distincte narrat (XX. 19. 24.) apparitionem factam esse, «ubi erant discipuli congregati» (οἱ μαθηταὶ συνηγμένοι), sed Thomas «unus ex duodecim» (εἷς ἐκ τῶν δώδεκα) non erat cum eis, unus scilicet ex collegio Apostolorum, quamvis tunc exciso iam proditore non duodecim sed undecim essent numero (th. VIII.) Lucas (XXIV. 33.) nominat «congregatos undecim et eos, qui cum illis erant» (συνηθροισμένους² τοὺς ἔνδεκα καὶ τοὺς σὺν αὐτοῖς). Quamvis alii velut concomitanter fuerint apparitioni praesentes, ipse tamen modus dicendi demonstrat, collegium Apostolorum directe spectari (οἱ ἔνδεκα καὶ οἱ σὺν αὐτοῖς) in epiphania; verba autem quibus missio, sicut ipse Christus missus est, enuntiatur, et potestas in regno Dei per missionem confertur, non posse pertinere ad alios quam ad «congregatos undecim,» constat ex ipso fine electionis Apostolorum et instituti collegii Apostolici, ut sit auctoritas missionis seu apostolatus a Christo derivata ex una parte, et obedientia fidei ex parte altera, de qua re in superiori thesi satis dictum est. Paulus Iesum appellat «Apostolum et Pontificem confessionis nostrae» (Heb. III. 1.), et quemadmodum penes Ioannem Christus missionem impertit sicut ipse missus est a Patre, ita Paulus declarat apostolatum seu missionum (ἀποστολήν) eiusque potestatem acceptam per Iesum Christum: «per quem accepimus gratiam et apostolatum ad obediendum fidei in omnibus gentibus pro nomine eius» ³ Rom. I. 5. Porro hanc missionem pertinere ad omnes, qui sunt et quatenus sunt in collegio Apostolico et ad eorum successionem in communi spectatam, ex eo etiam patet, quod verba Christi certe non minus pro Thoma tunc absente valent quam pro reliquis praesentibus, referuntur enim ad illos undecim (πρὸς τοὺς ἔνδεκα). Explicat id lucide s. Cyrillus Alexandrinus. «Quomodo ergo Thomas, non immerito quaeret aliquis, si vere tunc aberat, Spiritus Sancti factus est particeps, cum discipulis Dominus apparuit, et insufflavit dicens: accipite Spiritum Sanctum? Respondemus, Spiritus Sancti virtutem in omnes, qui gratiam (Apostolatus) acceperunt, permanasse, et largientis scopum adimplevisse. Dedit autem Christus non aliquibus seorsum, sed omnibus in communi (in uno toto spectatis) discipulis. Quapropter eum (Spiritum) accipiunt, tametsi aliqui non aderant, dantis liberalitate non ad solos praesentes restricta, sed in totum sanctorum Apostolorum chorum permeante» ⁴ Cyrill. Alex. in Io. l. XII. T. IV. p. 1100. Eundem in sensum ratiocinatur Augustinus (ad Hesych. ep. 199. n. 10.), qui in re alia demonstrans verba a Christo Apostolis dicta etiam ad Paulum pertinere, hanc affert rationem: «quamvis enim nondum inter eos erat, quando eis hoc dictum est, ad eorum tamen collegium atque societatem etiam ipsum non ambigimus pertinere.»

II. Quoniam missio Apostolis confertur a Christo, sicut ipse missus est a Patre, hoc ipso iubemur primum considerare proprias rationes huius missionis Christi a Patre, atque deinde in his constituere normam, ut missionem Apostolorum a Christo illi similem plenius intelligamus.

1°. Cum missio sit processio a mittente ad aliquem terminum, in missione Christi utrumque considerandum est.

a) Missio supponit et includit originem a Patre mittente (vide Tract. de Trinitate). «A me ipso non veni, sed est verus, qui misit me... ego scio eum, quia ab ipso sum, et ipse me misit» Io. VII. 28. Quoniam vero haec processio est Filii a Patre per generationem, et proinde Filius consubstantialis est et unum cum Patre secundum naturam divinam; ideo omnia quae sunt Patris mittentis, sunt Filii missi sed ab illo huic communicata. «Nunc cognoverunt, quia omnia quae dedisti mihi, abs te sunt..... et cognoverunt vere, quia a te exivi, et crediderunt, quia tu me misisti... et mea omnia tua sunt, et tua mea sunt» ibid. XVII. 7-10. Ergo etiam doctrina, opera, auctoritas, et potestas in misso sunt a mittente. «Mea doctrina non est mea, sed eius qui misit me» ibid. VII. 16. «qui verbum meum audit, et credit ei, qui misit me, habet vitam aeternam..... non possum ego a me facere quidquam; sicut audio, sic iudico... Opera quae dedit mihi Pater, ut perficiam ea, ipsa opera testimonium perhibent de me, quia Pater misit me... Et verbum eius non habetis in vobis manens, quia, quem misit ille, huic vos non creditis» ibid. V. 24-38.

b) Ut terminus ad quem mittitur, spectanda sunt munera in missione Filii. Haec licet propria Filio secundum humanitatem, in qua formaliter missus intelligitur, habent tamen modum excellentiae incommunicabilis ex divinitate personae, quae in assumpta natura mittitur, et per hanc naturam hisce muneribus fungitur. Munera haec simulque excellentia eorundem in Filio misso universim sunt α) potestas imperii: «dedit ei potestatem iudicium facere, quia Filius hominis est;» «dedit ei potestatem omnis carnis;» «data est mihi omnis potestas in coelo et in terra;» «donavit illi nomen, quod est supra omne nomen, ut in nomine Iesu omne genu flectatur coelestium, terrestrium, et infernorum;» β) auctoritas magisterii: «magister vester unus est Christus;» «docens eos, sicut potestatem habens;» «novissime locutus est nobis in Filio, quem constituit heredem universorum;» «unigenitus Filius qui est in sinu Patris, ipse enarravit;» «quod vidimus, testamur» (Io. III. 11.); «creditis in Deum, et in me credite;» «erunt omnes docibiles Dei;» γ) sanctificatio sacerdotii, in quo se ipsum obtulit hostiam, proprioque merito infinito et propria potestate est redemptor et sanctificator: «non semet ipsum clarificavit, ut pontifex fieret, sed qui locutus est ad eum, Filius meus es tu, ego hodie genui te;» «fidelis pontifex ad Deum, ut repropitiaret delicta populi;» «ingrediens mundum dicit, hostiam et oblationem noluisti, corpus autem aptasti mihi... tunc dixi, ecce venio, ut faciam, Deus, voluntatem tuam... in qua voluntate sanctificati sumus per oblationem corporis Christi semel;» «qui per Spiritum Sanctum semet ipsum obtulit immaculatum Deo, emundabit conscientiam nostram ab operibus mortuis:» «una oblatione consummavit in sempiternum sanctificatos;» «et pro eis ego sanctifico me ipsum, ut sint et ipsi sanctificati in veritate.» δ) Munera haec Filii missi a Patre simul sumpta comprehenduntur, et in sua excellentia intelliguntur, quatenus imperio, magisterio et sacerdotio suo constituit Ecclesiam sibi et Ecclesiam suam, «animam pono pro ovibus meis, oves meae vocem meam audiunt, et ego cognosco eas, et sequuntur me, et ego vitam aeternam do eis;» «aedificabo Ecclesiam meam;» «dilexit Ecclesiam, et semet ipsum tradidit pro ea.... ut exhiberet ipse sibi gloriosam Ecclesiam;» «Ecclesiam Dei, quam (sibi) acquisivit sanguine suo» (τὴν περιεποιήσατο διὰ τοῦ ἰδίου αἵματος); «Christus caput est Ecclesiae, ipse salvator corporis eius» (σωτὴρ τοῦ σώματος).

c) Ex his etiam patet finis missionis Iesu Christi. Finis proximus et opus Filii Dei missi in mundum est redemptio, sanctificatio et salvatio in regno et per regnum Dei constituendum in terris. «Oportet me evangelizare regnum Dei, quia ad hoc missus sum» Luc. IV. 43.⁵ «Sicut dedisti ei potestatem omnis carnis, ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam; haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te solum Deum verum, et quem misisti Iesum Christum... opus consummavi, quod dedisti mihi, ut faciam» Io. XVII. 2. sqq.

Demum finis ultimus missionis est glorificatio Patris in Filio, et Filii a Patre. «Ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem, qui misit illum» Io. V. 23. «Pater venit hora, clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te..... ego te clarificavi super terram, opus consummavi, quod dedisti mihi, ut faciam; et nunc clarifica me tu Pater apud temetipsum claritate, quam habui, priusquam mundus esset, apud te» ibid. XVII. 1. sqq.

2°. Iam vero huic praecellenti missioni Christi a Patre respondet, ex disertis verbis ipsius, missio Apostolorum a Christo, ut superius ostensum est, non quidem secundum aequalitatem in essentia, sed secundum similitudinem per participationem: «sicut misit me Pater, et ego mitto vos.»

a) In primis ergo missio Apostolorum necessario aliquam originem et processionem dicit a Christo mittente, verum pro differentia subiecti non per communicationem naturae sicut inter Patrem et filium, sed sicut inter supremum Dominum eiusque legatum per participationem potestatis, et communicationem donorum quae ad eius administrationem requiruntur. Eo fere modo quo Filius unigenitus est per generationem in unitate naturae, et tamen primogenitus inter multos fratres, qui filii sunt adoptionis «consortes divinae naturae,» et per donum gratiae supernaturaliter ei assimilati; «voluntarie enim (βουληθεὶς non naturaliter) nos genuit verbo veritatis.»

b) Hanc processionem Apostolorum a Christo, et assimilationem ad missionem Christi a Patre nunc consideramus in communicatione sacri imperii, magisterii, sacerdotii, quae vidimus in Filio misso esse originaliter et praecellenter, in missis Apostolis sunt derivata et ministerialiter. Ducem habemus, in re aliunde certa, s. Doctorem Ecclesiae Cyrillum. «Sicut misit me Pater, et ego mitto vos. His verbis D. N. Iesus Christus ordinavit orbis duces, et doctores, et divinorum mysteriorum suorum dispensatores ⁶, quos etiam luminarium instar lucere iam et illuminare iubet non solum Iudaeorum regionem.... sed omnem potius quae sub sole est..... Columnae et firmamentum veritatis facti sunt beati discipuli, quos enim misisse se dicit, sicut Pater ipsum misit, simul quidem Apostolatus dignitatem ostendens et traditae eis potestatis incomparabilem gloriam, una vero, ut par erat, Apostolicorum munerum viam demonstrans. Nam si suos ipse discipulos ita mittendos esse censuit, sicut ipsum Pater misit, quomodo necesse non erat, ut qui similium imitatores esse deberent, dispicerent, ad quid perficiendum Pater Filium miserit?... Postquam magna apostolatus dignitate eos claros effecit, et sicut modo dixi, divinorum altarium ministros ac sacerdotes constituit ⁷, statim eos sanctificat manifesto sufflatu proprium suum spiritum eis largiens» Cyrill. Alex. in h. l. T. IV. p. 1093-1095.

α) Quoniam missio est tamquam legatorum pro Christo in regno et ad regnum Dei, propterea sicut potestas imperii a Patre communicatur Filio secundum humanitatem in ipsa missione⁸, sed propter divinitatem personae in eo est principalis ut in fonte; ita Christus ipsa missione hanc suam potestatem⁹ communicat, verum ita, ut manens in ipso principaliter in Apostolos tamquam eius legatos derivetur participata et ministerialis. Christus suam propriam potestatem imperii in regno suo exercet et applicat per legatos Apostolos; Apostoli missi nullam habent potestatem nisi exercendam vice ac nomine Christi mittentis.

Sanctus et verus, qui accepit a Patre et habet clavem David, qui aperit et nemo claudit, claudit et nemo aperit (Apoc. III. 7. cf. II. 28.); is pro hoc suo regno David promisit Apostolis: «si autem Ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus: amen dico vobis, quaecumque alligaveritis super terram, erunt ligata et in coelo, et quaecumque solveritis super terram, erunt soluta et in coelo.» Nunc autem actu eos mittit pro regno suo super terram, sicut ipse missus est a Patre; unde profecto missio haec ab eo¹⁰, qui aperit et nemo claudit, claudit et nemo aperit, continet illam promissam potestatem (et in potestate officium) quaecumque alligandi et solvendi in Ecclesia (pertinentia ad propriam rationem et finem Ecclesiae) super terram sententiis iudicialibus, quae ratae habeantur in coelo. Hinc luculentius patet, quomodo Dominus ex generali illa missione inferat ac determinet potestatem specialem iudicii ad remittenda¹¹ vel retinenda peccata; vicissim vero haec collatio potestatis¹² specialis iudiciorum confirmat, quod diximus de comprehensione iurisdictionis (seu sacri imperii) generalis in missione Apostolorum a Christo analoga missioni Christi a Patre. Quando igitur Apostolus protestatur, exercitium suae iurisdictionis valere in nomine ac virtute Domini nostri Iesu Christi, hoc ipsum significat, virtutem scilicet esse participatam ex missione Christi et exercendam vice ac nomine Christi. «Iudicavi ut praesens.... in nomine Domini nostri Iesu Christi, congregatis vobis et meo spiritu ¹³, cum virtute Domini nostri Iesu tradere huiusmodi Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus sit » 1. Cor. V. 4. « Si venero non parcam; an experimentum quaeritis eius, qui in me loquitur Christus? » 2. Corinth. XIII. 3.

β) Missio in regno veritatis, ad cuius testimonium Iesus venit in mundum (Io. XVIII. 37.), includit communicationem magisterii a Christo mittente in Apostolos missos, sicut doctrina in magisterio ipsius Christi est doctrina Patris mittentis. At personae Verbi secundum divinitatem communicatur sapientia generando, secundum humanitatem communicatur ipsa missione, quae est assumptio hypostatica humanae naturae; Apostolis vero Christus mittens communicat suam doctrinam verbo externo, multoque magis per Spiritum Sanctum illuminatione interna. Ex ipsa porro ratione missionis patet, istam communicationem doctrinae non esse personalem dumtaxat pro ipsis Apostolis, sed constituere formam internam publici muneris apostolatus ad docendas omnes gentes. Quare Apostolorum hoc magisterium sicut totum exercetur auctoritate et nomine Christi mittentis, ita Christus mittendo ipse docet per suos legatos, atque hac ratione manet « magister unus Christus, » et in Ecclesia « omnes sunt docibiles Dei. » Missus a Patre de se ait: « mea doctrina non est mea, sed eius qui misit me; » missi a Christo protestantur: « pro Christo legatione fungimur, tamquam Deo exhortante per nos; obsecramus pro Christo, reconciliamini Deo » 2. Cor. V. 20.

Eadem est ratio signorum missionis. Sicut in magisterio Filii missi a Patre includitur demonstratio et confirmatio auctoritatis divinae per opera divina; ita eadem demonstratio pertinet ad missionem Apostolorum. Ille ait: « opera quae dedit mihi Pater, ut perficiam ea; ipsa opera quae ego facio, testimonium perhibent de me, quia Pater misit me » Io. V. 36. Apostoli dicunt: « non audeo aliquid loqui eorum, quae per me non efficit Christus in obedientiam gentium (εἰς ὑπακοὴν ἐθνῶν), verbo et factis, in virtute signorum et prodigiorum, in virtute Spiritus Sancti » Rom. XV. 18. Sed Christus ea facit ut Filius et virtus Patris, adeoque virtute sua: Apostoli operantur ut legati tantummodo, non sua sed mittentis virtute. « Nos quid intuemini, quasi nostra virtute aut potestate fecerimus hunc ambulare?... in fide nominis eius hunc, quem vos vidistis et nostis confirmavit nomen eius » Act. III. 12. 16.

γ) Missio in regno sanctificationis et in ministerio novi testamenti sine dubio comprehendit sacerdotium; neque enim sanctificatio perficitur sine sacerdotio (Heb. IX. 22. 23.), et testamentum divinum inter homines essentialem cum sacerdotio connexionem habet (ibid. VII-12; VIII. 6.) Christus sacerdos magnus et conditor novi testamenti missus est a Patre, ut salvaret mundum redemptione aeterna per unum sacrificium cruentum; « una enim oblatione consummavit (τετελείωκεν) in sempiternum sanctificatos » (Heb. X-14.); pariterque ut hanc redemptionem semel completam (ἐφάπαξ) ipse sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech iugiter in effectum deduceret per suum perenne sacrificium incruentum et per sua sacramenta in Ecclesia suo sanguine sacrificii sibi acquisita, et visibilibus institutis ac invisibilibus donis Spiritus Sancti a se fundata.

Haec redemptionis applicatio et membrorum Ecclesiae sanctificatio commissa est Apostolis in sua missione tamquam ministris magni et aeterni sacerdotis, licet adhuc in confuso et modo ex aliis Christi mandatis distinctius determinato vel determinando. Si enim ipsorum missio nihil pertineret ad has praecipuas et intimas rationes missionis Christi a Patre, quomodo quaeso integra maneret significatio verbi et institutionis Christi Salvatoris: « sicut misit me Pater, et ego mitto vos? »

Missi itaque sunt, ut sacrificium redemptionis a magno sacerdote sine ministro in cruce oblatum, ministerio suo iugiter applicarent per sacrificium incruentum (explicite iam institutum ipsisque mandatum in ultima coena) et per sacramenta (a Christo instituta vel instituenda); verum per sacrificium et sacramenta non sua sed Christi, quoniam sicut ab ipso ex meritis sui sacrificii cruenti sunt instituta, ita ab ipso principaliter sacrificium incruentum offertur et sacramenta peraguntur ministerio legatorum suorum (Tract. de Sacram. in genere th. X.). Sunt missi ad sanctificandam Ecclesiam non suam sed Christi Redemptoris et fundatoris, idque potestate quae in Christo principalis ad ipsos per missionem derivatur participata. Potestas ergo haec sacerdotii in eis est ministerialis, per quam magnus sacerdos suum aeternum sacerdotium iugiter in sua Ecclesia exsequitur. « Sic nos existimet homo ut ministros Christi et dispensatores mysteriorum Dei » 1. Cor. IV. 1. « Numquid Paulus crucifixus est pro vobis, aut in nomine Pauli baptizati estis?..... Quid igitur est Apollo, quid vero Paulus? ministri eius cui credidistis » ibid. I. 13; III. 5. « Omnia autem ex Deo, qui nos reconciliavit sibi per Christum; et dedit nobis ministerium reconciliationis » 2. Cor. V. 18. 19.

c) Nunc facile apparet, quomodo sacrum imperium, magisterium, et sacerdotium ex ipsa ratione missionis sit totum ad laudem et gloriam mittentis. Quemadmodum Filius missus (in humanitate sua) clarificatio est Patris mittentis, isque de se ipso testatus est: « qui quaerit gloriam eius, qui misit illum, hic verax est » Io. VII. 17; ita de Apostolis ait: « verba quae dedisti mihi, dedi eis... et clarificatus sum in eis.... sicut tu me misisti in mundum, et ego eos misi in mundum... ego in eis et tu in me, ut sint consummati in unum, ut cognoscat mundus, quia tu me misisti » ibid. XVII. 8. sqq. Et Apostoli protestantur: « illuminatio gloriae Christi, qui est imago Dei; non enim nosmet ipsos praedicamus, sed Iesum Christum Dominum nostrum, nos autem servos vestros per Iesum » 2. Cor. IV. 1-6.

Est igitur missio Apostolorum ex ipsa missione Iesu Christi velut emanatio, qua iam glorificatus nec amplius visibili praesentia nobiscum versaturus eos sibi in regni sui super terram sacro imperio, magisterio, sacerdotio assumit ministros, sibique substituit, ut ipsi pro ipso et ipse per ipsos ad regendam, docendum, et sanctificandam Ecclesiam eius sanguine acquisitam hisce muneribus fungantur, quamdiu Ecclesia in terris est perstitura.