De visione Dei

Quomodo IESUS sit consummatio.

Sed quid est hoc domine: quod immittis in spiritum hominis quem perficis! Nonne spiritum tuum bonum qui penitus est in actu virtus omnium virtutum et perfectio perfectorum: quoniam ille est: qui omnia operatur. Sicut enim vis solaris descendens in spiritum vegetabilem movet ipsum ut perficiatur, et sit gratissima et naturalissima decoctione caelestialis caloris fructus bonus medio bonae arboris: ita spiritus tuus deus venit in spiritum intellectualem boni hominis, et calore divinae caritatis decoquit virtualem potentiam ut perficiatur, et fiat ei gratissimus fructus. Experimur domine simplicem spiritum tuum virtute infinitum: capi multipliciter. capitur enim aliter in uno ubi efficit spiritum propheticum, aliter in alio ubi peritum efficit interpretem, et alio ubi docet scientiam: ita in aliis aliter. varia enim sunt dona eius. et illae sunt perfectiones intellectualis spiritus: sicut idem calor solaris in variis arboribus varios perficit fructus. Video domine spiritum tuum nulli spiritui deesse posse: quia spiritus est spiritui, et motus motuum, et est replens omnem orbem. sed disponit omnia quae non habent spiritum intellectualem per naturam intellectualem quae movet caelum: et per eius motum omnia quae ei subsunt. Dispositionem vero atque dispensationem in natura intellectuali: non nisi sibi ipsi reservavit. desponsavit enim sibi hanc naturam, in qua elegit quiescere tamquam in domo mansionis, et caelo veritatis. nullibi enim capi potest veritas per se: nisi in intellectuali natura. Tu domine qui omnia propter temetipsum operaris: universum hunc mundum creasti propter intellectualem naturam. quasi pictor qui diversos temperat colores: ut demum seipsum depingere possit: ad finem ut habeat sui ipsius imaginem in qua delectetur ac quiescat ars eius. ut cum ipse unus sit immultiplicabilis: saltem modo quo fieri potest in propinquissima similitudine multiplicetur. Multas autem figuras facit: quia virtutis suae infinitae similitudo non potest nisi in multis perfectiori modo explicari. et sunt omnes intellectuales spiritus: cuilibet spiritui opportuni. Nam nisi essent innumerabiles: non posses tu deus infinitus meliori modo cognosci. quisque enim intellectualis spiritus videt in te deo meo aliquid: quod nisi aliis revelaretur, non attingerent te deum suum meliori quo fieri posset modo. revelant igitur sibi mutuo secreta sua: amoris pleni spiritus. et auget ex hoc cognitio amati: et desiderium ad ipsum, et gaudii dulcedo inardescit. Neque adhuc domine deus sine IESU filio tuo quem prae consortibus suis unxisti, qui CHRISTUS est: complementum operis tui perfecisses. In cuius intellectu quiescit perfectio creabilis naturae. nam est ultima et perfectissima immultiplicabilis dei similitudo. et non potest esse: nisi una suprema talis. omnes autem alii spiritus intellectuales: sunt illo spiritu mediante similitudines. et quanto perfectiores: tanto huic similiores. Et quiescunt omnes in illo spiritu, ut in ultimo perfectionis imaginis dei, cuius imaginis assecuti sunt similitudinem et gradum aliquem perfectionis. habeo igitur dono tuo deus meus totum hunc visibilem mundum, et omnem scripturam, et omnes administratorios spiritus in adiutorium: ut proficiam in cognitione tui. omnia me excitant: ut ad te convertar. non aliud scripturae omnes facere nituntur: nisi te ostendere. neque omnes intellectuales spiritus aliud habent exercitii: nisi ut te quaerant, et quantum de te reppererit, revelent. Dedisti mihi super omnia IESUM magistrum, viam, vitam, et veritatem: ut penitus mihi nihil deesse possit. confortas me: spiritu sancto tuo. spiras per eum: electiones vitae desideria sancta. allicis: per praegustationem dulcedinis vitae gloriosae, ut te bonum infinitum amem. rapis me, ut sim supra meipsum: et provideam locum gloriae ad quem me invitas. multa mihi saporosissima fercula odore suo optimo me attrahentia ostendis: thesaurum divitiarum, vitae, gaudii, pulchritudinis, videre sinis fontem ex quo effluit omne desiderabile: tam in natura quam arte discooperis.¹ nihil secreti tenes. venam amoris non occultas: neque pacis, neque quietis. omnia offers mihi miserrimo: quae de nihilo creasti. quid igitur moror: cur non curro in odore unguentorum CHRISTI mei: cur non intro in gaudium domini mei: quid me tenet: si tenuit me ignorantia tui domine, et vana sensibilis mundi delectatio: amplius non tenebit. Volo enim domine quia tu das ut velim, ista linquere, quae huius mundi sunt: quia me linquere vult mundus. propero ad finem: cursum pene consummavi. praevenio vale facere ipsi: quia anhelo ad coronam. Trahe me domine: quia nemo pervenire poterit ad te, nisi a te tractus. ut attractus absolvar ab hoc mundo: et iungar tibi deo absoluto in aeternitate vitae gloriosae. Amen. Libri de visione dei sive de icona R. P. Nicolai de Cusa. Finis.