De visione Dei
Nicholas of Cusa (1401–1464)
De visione Dei sive de icona
De visione Dei, or De icona (On the Vision of God, 1453), addressed to the Benedictines of Tegernsee: seeing God through the icon that gazes on all. Latin transcribed from the 1514 Paris Opera; English translation new.
Epistola ad abbatem et fratres Tegernseos
Praefatio
Capitulum I: Perfectio apparentiae verificari de deo perfectissimo
Capitulum II: Visus absolutus complectitur omnes modos
Capitulum III: Quae de deo dicuntur realiter non differunt
Capitulum IV: Visio dei: prouidentia, gratia, et vita dicit aeterna
Capitulum V: O magna multitudo dulcedinis tuae
Capitulum VI: De visione faciali
Capitulum VII: Quis fructus facialis visionis
Capitulum VIII: Quomodo visio dei est amare
Capitulum IX: Quomodo est uniuersalis pariter et particularis
Capitulum X: Quomodo videtur deus ultra coincidentiam contradictoriorum
Capitulum XI: Quomodo videtur in deo successio sine successione
Quomodo videtur in deo successio sine successione. Experior bonitatem tuam deus meus: quae me miserum peccatorem non solum non spernit, sed quandam desiderio dulciter pascit. Inspirasti similitudinem mihi gratam circa unitatem verbi mentalis seu conceptus tui, et varietatem eiusdem in successive apparentibus. nam simplex conceptus horologii perfectissimi: me ducit, ut sapidius rapiar ad visionem conceptus et verbi tui. Conceptus enim simplex horologii: complicat omnem successionem temporalem. et esto quod horologium sit conceptus: tunc licet prius audiamus sonum sextae horae quod septimae: non tamen auditur septima nisi quando iubet conceptus. neque sexta est prius in conceptu quod septima aut octava: sed in unico conceptu horologii, nulla hora est prior aut posterior
MARG: Horologium
alia, quia horologium numquam horam sonet, nisi quando conceptus iubet. et verum est dicere quando audimus sextam sonare: quod tunc sexta sonat, quia conceptus magistri sic vult. Et quia horologium in conceptu dei, est conceptus: tunc aliquantulum videt quo modo successio in horologio est sine successione in verbo seu conceptu, et quod in simplicissimo illo conceptu complicantur omnes motus et soni, et quidquid in successione experimur. et quod omne illud quod successive evenit: non exit quovis modo conceptum, sed est explicatio conceptus, ita quod conceptus dat esse cuilibet. et quod propterea nihil prius fuit quod eveniat: quia prius non fuit conceptum ut esset. Sit igitur conceptus horologii quasi ipsa aeternitas: tunc motus in horologio est successio. complicat igitur aeternitas successionem et explicat. Nam conceptus horologii qui est aeternitas: complicat pariter et explicat omnia. Benedictus igitur sis domine deus meus, qui me lacte similitudinum pascis et nutris: quousque solidiorem tribuas mihi cibum. deduc me domine deus: per has semitas ad te. quia nisi me duxeris: subsistere in via nequeo, propter fragilitatem naturae corruptibilis, et futilis vasis quod circumfero. Redeo iterum confisus adiutorio tuo domine: ut te ultra murum coincidentiae complicationis et explicationis reperiam. et cum per hoc ostium verbi et conceptus tui, intro et exeo: simul pascua repperio dulcissima. cum te repperio virtutem complicantem omnia: intro. cum te repperio virtutem explicantem: exeo. cum te repperio virtutem complicantem pariter et explicantem: intro pariter et exeo. Intro de creaturis ad te creatorem, de effectibus ad causam: exeo de te creatore ad creaturam, de causa ad effectus. Intro et exeo simul: quando video quomodo exire est intrare, et intrare exire simul. sicut qui numerat explicat pariter et complicat. explicat virtutem unitatis: et complicat numerum in unitate. exire enim creaturae a te: est creaturam intrare. et explicare: est cum plicare. et quando video te deum in paradiso, quem illic murus coincidentia oppositorum cingit: video te nec complicare nec explicare disiunctive vel copulative. disiunctio enim pariter et coniunctio est murus coincidentia: ultra quem exsistis absolutus ab omni eo quod aut dici aut cogitari potest.