De visione Dei

Nicholas of Cusa

De visione Dei

Nicholas of Cusa (1401–1464)

De visione Dei sive de icona

De visione Dei, or De icona (On the Vision of God, 1453), addressed to the Benedictines of Tegernsee: seeing God through the icon that gazes on all. Latin transcribed from the 1514 Paris Opera; English translation new.


Epistola ad abbatem et fratres Tegernseos

Praefatio

Capitulum I: Perfectio apparentiae verificari de deo perfectissimo

Capitulum II: Visus absolutus complectitur omnes modos

Capitulum III: Quae de deo dicuntur realiter non differunt

Capitulum IV: Visio dei: prouidentia, gratia, et vita dicit aeterna

Capitulum V: O magna multitudo dulcedinis tuae

Capitulum VI: De visione faciali

Capitulum VII: Quis fructus facialis visionis

Capitulum VIII: Quomodo visio dei est amare

Capitulum IX: Quomodo est uniuersalis pariter et particularis

Capitulum X: Quomodo videtur deus ultra coincidentiam contradictoriorum

Capitulum XI: Quomodo videtur in deo successio sine successione

Capitulum XII: Ubi inuisibilis videtur, increatus creatur

Capitulum XIII: Deus videtur absoluta infinitas

deus videtur absoluta infinitas. Domine deus adiutor te quaerentium: video te in ortu paradisi, et nescio quid video, quia nihil visibilium video. et hoc scio solum: quia scio me nescire quid video, et numquam scire posse. et nescio te nominare: quia nescio quid sis. et si quis mihi dixerit quod nomineris hoc vel illo nomine: eo ipso quod nominat, scio quod non est nomen tuum. Terminus enim omnis modi significationis nominum: est murus ultra quem te video. et si quis expresserit conceptum aliquem quo concipi possis: scio illum conceptum, non esse conceptum tui. omnis enim conceptus terminat in muro paradisi. Et si quis expresserit aliquam similitudinem, et dixerit secundum illam te concipiendum: scio similiter illam similitudinem, non esse tuam. Sic si intellectum tui quis enarrauerit, volens modum dare ut intelligaris: hic longe adhuc a te abest. Separaris enim per altissimum murum ab omnibus his. separat enim murus omnia quae dici aut cogitari possunt, a te: quia tu es ab his omnibus absolutus quae cadere possunt in conceptum cuiuscumque. Unde dum altissime elevor: infinitatem te video. ob hoc es inaccessibilis, incomprehensibilis, innominabilis, immultiplicabilis, et invisibilis. et ideo oportet ad te accedentem: super omnem terminum et finem et finitum ascendere. Sed quomodo ad te perveniet, qui es finis ad quem tendit: si ultra finem ascendere debet: qui ultra finem ascendit: nonne hic subintrat in indeterminatum et confusum, et ita quoad intellectum ignorantiam et obscuritatem, quae sunt confusionis intellectualis! Oportet igitur intellectum ignorantem fieri et in umbra constitui: si te videre velit. Sed quid est deus meus haec intellectus ignorantia: nonne docta ignorantia! Non igitur accedi potes deus qui es infinitas: nisi per illum cuius intellectus est in ignorantia, qui scilicet scit se ignorantem tui. Quomodo potest intellectus te capere: qui es infinitas? Scit se intellectus ignorantem: et te capi non posse, quia infinitas es. Intelligere enim infinitatem: est comprehendere incomprehensibile. scit intellectus se ignorantem te: quia scit te sciri non posse, nisi sciatur non scibile, et videatur non visibile, et accedatur non accessibile.

Tu deus meus es ipsa infinitas absoluta: quam video esse finem infinitum. sed capere nequeo: quomodo finis fit finis sine fine. Tu deus es tui ipsius finis: finis. quia es quidquid habes. si habes finem: es finis. Es igitur finis infinitus: quia tui ipsius finis. quia finis tuus est essentia tua. Essentia finis, non terminat seu finitur in alio a fine sed in se. Finis igitur qui est sui ipsius finis: est infinitus. et omnis finis qui non est sui ipsius finis: est finis finitus. Tu domine quia es finis omnia finiens: ideo es finis, cuius non est finis. et sic finis sine fine seu infinitus: quod aufugit omnem rationem. complicat enim contradictionem. quando igitur assero esse infinitum: admitto tenebras lucem, ignorantiam scientiam, impossibile necessarium. et quia admittimus finem finiti esse: necessario infinitum admittimus, seu finem ultimum, seu finem sine fine. sed non possumus non admittere entia finita: ita non possumus non admittere infinitum. admittimus igitur coincidentiam contradictoriorum: super quam est infinitum. Coincidentia autem illa est contradictio sine contradictione: sicut finis sine fine. Et tu mihi dicis domine quod sicut alteritas in unitate, est sine alteritate, quia unitas: sic contradictio in infinitate est sine contradictione, quia infinitas. Infinitas est ipsa simplicitas: contradictio sine alteratione non est. alteritas autem in simplicitate sine alteratione est: quia ipsa simplicitas. omnia enim quae dicuntur de absoluta simplicitate, coincidunt cum ipsa: quia ibi habere est esse. oppositio oppositorum, est oppositio sine oppositione: sicut finis finitorum est finis sine fine. Es igitur tu deus oppositio oppositorum: quia es infinitus. et quia es infinitus: es ipsa infinitas. in infinitate: est oppositio oppositorum sine oppositione.

Domine deus meus fortitudo fragilium: video te, ipsam infinitatem esse. ideo nihil est tibi alterum vel diversum vel adversum. Infinitas enim non compatitur secum alteritatem. quia cum sit infinitas: nihil est extra eam. omnia enim includit, et omnia ambit infinitas absoluta. Ideo quando esset infinitas et aliud extra ipsam: non esset infinitas, neque aliud. Infinitas enim: non potest, esse nec maior, nec minor. Nihil igitur est extra eam. nisi enim omne esse includeret in se infinitas: non esset infinitas. quod si non esset infinitas: neque tunc esset finis. neque tunc aliud, nec diversum: quae sine alteritate finium et terminorum non possunt esse. sublato igitur infinito: nihil manet. est igitur infinitas, et complicat omnia: et nihil potest esse extra eam. hinc nihil ei alterum vel diversum.

Infinitas igitur sic omnia est: quod nullum omnium. Infinitati: nullum nomen convenire potest. omne enim nomen: potest habere contrarium. Infinitati autem innominabili: nihil potest esse contrarium. neque infinitas est totum: cui pars opponitur. neque esse potest pars. neque est magna, infinitas: neque parva. neque quidque omnium: quae sive in caelo, sive in terra nominari possunt. supra omnia illa: est infinitas. Infinitas: nulli est maior, nec minor. Nec aequalis. sed dum infinitatem considero non esse maiorem vel minorum cuiuscumque dabili: dico ipsam esse mensuram omnium, cum nec sit maior nec minor. et sic concipio eam: aequalitatem essendi. talis autem aequalitas, est infinitas: et ita non est aequalitas modo quo aequalitati opponitur inaequale, sed ibi inaequalitas est aequalitas. Inaequalitas enim in infinitate est sine inaequalitate: quia infinitas. sic et aequalitas in infinitate: est infinitas. Infinita aequalitas: est finis sine fine. Unde licet non sit nec maior nec minor: non tamen propterea est aequalitas, modo quo capitur aequalitas contracta, sed est infinita aequalitas quae non capit magis nec minus. et ita non est magis aequalis uni quod alteri: sed ita aequalis uni, quod omnibus. ita omnibus: quod nulli omnium. Infinitum enim non est contrahibile: sed manet absolutum. si esset contrahibile ab infinitate: non esset infinitum. non est igitur contrahibile ad aequalitatem finitam: licet non sit alicui inaequale. Inaequalitas enim quomodo conveniret infinito: cui non conuenit nec magis nec minus! Infinitum ergo: nec est dato quocumque aut maius, aut minus, aut inaequale. nec propter hoc est aequale finito: quia est supra omne finitum. hoc est per se ipsum: tunc infinitum est absolutum penitus, et incontrahibile. O quod excelsus es domine supra omnia: et cum hoc humilis, quia in omnibus. Si infinitas esset contrahibilis ad aliquod nominabile ut est linea, aut superficies, aut species: ad se attraheret id quod contraheretur. et implicat infinitum esse contrahibile: quia non contraheretur sed attraheret. si enim dixero infinitum contrahi ad lineam, ut cum dico infinitam lineam: tunc linea attrahitur in infinitum. definit enim linea esse linea: quando non habet quantitatem et finem. Infinita linea non est linea: sed linea in infinitate est infinitas. et sicut nihil addi potest infinito: ita infinitum non potest ad aliquid contrahi, ut sit aliud quod infinitum. Infinita bonitas non est bonitas: sed infinitas. infinita quantitas non est quantitas: sed infinitas. et ita de omnibus. tu es deus magnus: cuius magnitudinis non est finis. et ideo video te immensurabilem omnium mensuram: sicut infinitum omnium finem. Es igitur domine: quia infinitus sine principio et fine. es principium sine principio: et finis sine fine. es principium sine fine: et finis sine principio. et ita principium quod finis. et ita finis quod principium. et neque principium neque finis: sed supra principium et finem, ipsa absoluta infinitas semper benedicta.

MARG: Socrates

Capitulum XIV: Quomodo deus omnia complicat sine alteritate

Capitulum XV: Quomodo actualis infinitas est unitas

Capitulum XVI: Nisi deus esset infinitus non esset finis desiderii

Capitulum XVII: Deus non nisi unitrinus videri perfecte potest

Capitulum XVIII: Nisi deus trinus esset non esset felicitas

Capitulum XIX: Quomodo IESUS est unio dei et hominis

Capitulum XX: Quomodo intelligitur IESUS copulatio

Capitulum XXI: Sine IESU non sit possibilis felicitas

Capitulum XXII: Quomodo IESUS videat et operatus sit

Capitulum XXIII: Quomodo IESUS mortuus fuit, unione cum vita manente

Capitulum XXIV: Quomodo IESUS sit verbum vitae

Capitulum XXV: Quomodo IESUS sit consummatio

↑ Top of work