De visione Dei

Nicholas of Cusa

De visione Dei

Nicholas of Cusa (1401–1464)

De visione Dei sive de icona

De visione Dei, or De icona (On the Vision of God, 1453), addressed to the Benedictines of Tegernsee: seeing God through the icon that gazes on all. Latin transcribed from the 1514 Paris Opera; English translation new.


Epistola ad abbatem et fratres Tegernseos

Praefatio

Capitulum I: Perfectio apparentiae verificari de deo perfectissimo

Capitulum II: Visus absolutus complectitur omnes modos

Capitulum III: Quae de deo dicuntur realiter non differunt

Capitulum IV: Visio dei: prouidentia, gratia, et vita dicit aeterna

Capitulum V: O magna multitudo dulcedinis tuae

Capitulum VI: De visione faciali

Capitulum VII: Quis fructus facialis visionis

Capitulum VIII: Quomodo visio dei est amare

Capitulum IX: Quomodo est uniuersalis pariter et particularis

Capitulum X: Quomodo videtur deus ultra coincidentiam contradictoriorum

Capitulum XI: Quomodo videtur in deo successio sine successione

Capitulum XII: Ubi inuisibilis videtur, increatus creatur

Capitulum XIII: Deus videtur absoluta infinitas

Capitulum XIV: Quomodo deus omnia complicat sine alteritate

Capitulum XV: Quomodo actualis infinitas est unitas

Capitulum XVI: Nisi deus esset infinitus non esset finis desiderii

Capitulum XVII: Deus non nisi unitrinus videri perfecte potest

Capitulum XVIII: Nisi deus trinus esset non esset felicitas

Capitulum XIX: Quomodo IESUS est unio dei et hominis

Capitulum XX: Quomodo intelligitur IESUS copulatio

Capitulum XXI: Sine IESU non sit possibilis felicitas

Capitulum XXII: Quomodo IESUS videat et operatus sit

Capitulum XXIII: Quomodo IESUS mortuus fuit, unione cum vita manente

Capitulum XXIV: Quomodo IESUS sit verbum vitae

Contemplor tuo dono utique optimo atque maximo te IESUM meum, praedicam te verba vitae, et largiter divinum semen in corda audientium seminantem: et video eos abire: qui non perceperunt ea quae spiritus sunt. sed manentes video discipulos: qui iam gustare coeperunt dulcedinem doctrinae animam vivificantis. pro quibus omnibus princeps ille atque summus omnium apostolorum Petrus confessus est, quomodo tu IESU haberes verba vitae: et vitam quaerentes, admiratus est a te abire. Paulus a te IESU verba vitae in raptu audivit: et tunc neque persecutio, neque gladius, neque fames corporis, eum a te separare potuit: nemo omnium umquam te deserere potuit: qui verba vitae gustavit. Quis potest ursum separare a melle: postque dulcedinem eius degustavit! Quanta est dulcedo veritatis quin vitam praestat delectabilissimam ultra omnem corporalem dulcedinem! absoluta enim dulcedo est: unde manat omne quod omni gustu apparet. Quid fortius amore, ex quo omne amabile habet quod ametur! Si contracti amoris nexus aliquando tanta est, quin timor mortis eum rumpere nequit: qualis tunc est nexus gustati illius amoris a quo omnis amor: nihil miror ego crudelitatem poenarum pro nihilo habitam ab aliis militibus tuis IESU: quibus te vitam praegustabilem praebuisti. O IESU amor meus, seminasti semen vitae in agro credentium, et testimonio sanguinis irrigasti: morte corporali ostendisti veritatem esse vitam spiritus rationalis. crevit semen in terra bona: et fecit fructum. ostendis mihi domine quomodo anima mea est spiraculum vitae quoad corpus, in quod vitam spirat et influit: et non est vita quoad te deum, sed quasi potentia ad vitam. et quia non potes non concedere quin petunt, si attentissima fide petant: influis mihi in puero esse animam quae habet vim vegetativam in actu. crescit enim puer. habet et vim sensitivam in actu. sentit enim puer. habet et vim imaginativam: sed nondum in actu. habet et vim ratiocinativam: cuius actus est adhuc distantior. habet et vim intellectivam: sed in remotiori potentia. Ita animam unam experimur quoad potentias inferiores esse in actu prius, et postea quoad superiores: ut prius sit animalis homo quod spiritualis. Sic experimur vim quandam mineralem quae et spiritus dici potest in visceribus terrae esse: et illum in potentia esse, ut fiat minera lapidis, aut in potentia esse ut fiat minera salis, et alium ut fiat minera metalli, et varios esse tales spiritus secundum varietatem lapidum, salium, et metallorum. unum tamen esse spiritum minerae auri: qui ex influentia solari seu caeli continue plus et plus depuratus, tandem figitur in aurum tale, quod non est per aliquod elementum, corruptibile. et in eo: plurimum caelestis incorruptibilis lucis resplendet. multum enim corporali luci solis assimilat. sic quidem de spiritu vegetabili et sensibili experimur. Nam spiritus sensibilis in homine multum se conformat virtuti caelesti motivae et influentiali: et sub caeli influentia

MARG: Petrus. MARG: Paulus.

capit successive augmentum usquequo ponatur in perfecto actu. educitur autem de potentia corporis: ideo cessat perfectio eius deficiente perfectione corporis a qua dependet. Est deinde spiritus intellectualis qui in actu perfectionis non dependet a corpore, sed unitur ei mediante virtute sensitiva: hic spiritus quia non dependet a corpore, non subest influentiae corporum caelestium. nec dependet a spiritu sensibili: sic non dependet a virtute motiva caeli. sed sicut motores orbium caelestium subsunt primo motori: sic et hic motor qui est intellectus. Sed quia unitus est corpori per medium sensitiva: tunc sine sensibus non perficitur. omne enim quod ad eum pervenit de mundo sensibili: per medium sensuum ad ipsum pergit. Unde nihil tale potest esse in intellectu: quod prius non fuerit in sensu. quanto autem sensus fuerit purior et perfectior, et imaginatio clarior, et discursus melior: tanto intellectus in suis intellectualibus operationibus minus impeditus, perspicacior existit. Pascitur autem intellectus per verbum vitae: sub cuius influentia constituitur, sicut motores orbium. differenter tamen: uti etiam spiritus qui subsunt influentiis caeli differenter perficiuntur. et non perficitur nisi per accidens a sensibili spiritu. sicut imago non perficit: licet excitet ad inquirendam veritatem exemplaris. velut imago crucifixi: non influit devotionem, sed excitat memoriam ut influetur devotio. Et quoniam non necessitatur per influentiam caeli spiritus intellectualis, sed est penitus liber: tunc nisi se influentiae verbi dei per fidem subiiciat, non perficitur. sicut discipulus liber qui sui iuris est: nisi se verbo magistri subiiciat per fidem, non perficitur. oportet enim quod confidat et audiat magistrum. Perficitur autem intellectus per verbum dei et crescit: et fit continue capacior et aptior atque verbo similior. et haec perfectio quae venit sic a verbo a quo habuit esse: non est perfectio corruptibilis, sed est deiformis. Sicut perfectio auri: non est corruptibilis, sed caelestiformis. Oportet autem omnem intellectum per fidem verbo dei se subiicere: et attentissime internam illam summi magistri doctrinam audire. et audiendo quid in eo loquatur dominus: perficietur. Quapropter tu IESU magister unice, praedicasti fidem esse omni accedenti ad vitae fontem necessariam: et secundum gradum fidei adesse influxum virtutis divinae ostendisti. Duo tantum docuisti CHRISTE salvator: fidem et dilectionem. per fidem: accedit intellectus ad verbum. per dilectionem: unitur ei. quantum accedit: tantum in virtute augetur. et quantum diligit: tantum figitur in luce eius. Verbum autem dei: intra ipsum est. et non est opus ut quaerat extra se: quia intus reperiet, et accedere poterit per fidem. et ut propius accedere possit: poterit precibus obtinere. nam verbum adaugebit fidem: per communicationem luminis sui. Tibi IESU gratias ago: quoniam ad hoc tuo lumine perveni. In lumine tuo video lumen vitae meae: quo modo tu verbum in suis omnibus credentibus vitam, et perficis omnes te diligentes. quae unque quod brevior et efficacior doctrina tua IESU bone: non suades nisi credere: et non praecipis nisi amare. Quid facilius: quod credere deo! Quid dulcius: quod ipsum amare! quod suave est iugum tuum: et quod leve est onus tuum praeceptor unice! Promittis, hanc doctrinam servantibus, omne desideratum. nihil enim astrus credenti difficile: et nihil amanti denegabile. Talia sunt promissa quae tuis discipulis spondes. et verissima sunt: quia tu es veritas, qui non nisi vera promittere potes. immo non nisi te ipsum promittis: qui es perfectio omnis perfectibilis. tibi laus, tibi gloria, tibi gratiarum actio per aeterna saecula. AMEN.

Capitulum XXV: Quomodo IESUS sit consummatio

↑ Top of work