Why God Became Man
Anselm of Canterbury (1033–1109)
Cur Deus Homo
First published 1098
Anselm's dialogue with Boso on the fittingness and necessity of the Incarnation and Christ's satisfaction for humanity.
Praefatio I: Preface
Book I
Chapter I
Chapter II
Chapter III
Chapter IV
Chapter V
Chapter VI
Chapter VII
Chapter VIII
Chapter IX
Chapter X
Chapter XI
Chapter XII
Chapter XIII
Chapter XIV
Chapter XV
Chapter XVI
Chapter XVII
Chapter XVIII
Chapter XIX
Chapter XX
Chapter XXI
Chapter XXII
Chapter XXIII
Chapter XXIV
Chapter XXV
Book II
Chapter I
Chapter II
Chapter III
Chapter IV
Chapter V
Chapter VI
Chapter VII
Chapter VIII
Chapter IX
Chapter X
Chapter XI
ANS. Nunc autem restat indagare utrum possit mori secundum humanam naturam: nam secundum divinam incorruptibilis semper erit.
BOS. De hoc cur dubitare debemus; cum ipse vetus homo futurus sit, et omnis homo naturaliter mortalis sit?
ANS. Non puto mortalitatem ad puram, sed ad corruptam hominis naturam pertinere. Quippe si nunquam peccasset homo, et immortalitas ipsius immutabiliter firmata esset; non tamen minus homo esset verus: et quando mortales in incorruptibilitate resurgent, non minus erunt veri homines: nam si pertineret ad veritatem humanae naturae mortalitas, nequaquam posset esse homo, qui esset immortalis: non ergo pertinet ad sinceritatem humanae naturae corruptibilitas, sive incorruptibilitas: quoniam neutra facit aut destruit hominem; sed altera valet ad ejus miseriam, altera ad beatitudinem. Sed, quoniam nullus homo est, qui non moriatur: idcirco mortale ponitur in hominis diffinitione a philosophis, qui non crediderunt totum hominem aliquando potuisse aut posse esse immortalem. Quare non sufficit, ad demonstrandum illum hominem debere mortalem esse, hoc quia verus homo erit.
BOS. Quaere ergo tu aliam rationem, quia ego illam nescio si tu nescis, qua ille probetur posse mori.
ANS. Dubium non est quia sicut Deus erit, ita omnipotens erit.
BOS. Verum est.
ANS. Si ergo volet, poterit animam suam ponere, et iterum sumere.
BOS. Si hoc non potest, non videtur quod sit omnipotens.
ANS. Poterit igitur nunquam mori, si volet; et poterit mori et resurgere. Sive autem animam suam ponat nullo alio faciente, sive alius hoc faciat ut eam ponat ipso permittente; quantum ad potestatem nihil differt.
BOS. Non est dubium.
ANS. Si igitur voluerit permittere, poterit occidi: et, si noluerit, non poterit.
BOS. Ad hoc nos indeclinabiliter perducit ratio.
ANS. Ratio quoque nos docuit quia oportet eum majus aliquid habere, quam quidquid sub Deo est; quod sponte det, et non ex debito, Deo.
BOS. Ita est.
ANS. Hoc autem nec sub illo, nec extra illum inveniri potest.
BOS. Verum est.
ANS. In ipso igitur inveniendum est.
BOS. Sic sequitur.
ANS. Aut igitur seipsum, aut aliquid de se dabit.
BOS. Non possum aliter intelligere.
ANS. Quaerendum est nunc cujusmodi haec datio debebit esse. Dare namque se non poterit Deo, aut aliquid de se quasi non habenti, ut suus sit: quoniam omnis creatura Dei est.
BOS. Sic est.
ANS. Sic ergo intelligenda est haec datio: Quia aliquo modo ponet se ad honorem Dei, aut aliquid de se quo modo debitor non erit.
BOS. Ita sequitur ex supradictis.
ANS. Si dicimus quia dabit seipsum ad obediendum Deo, ut perseveranter servando justitiam subdat se ejus voluntati; non erit hoc dare, quod Deus ab illo non exigat ex debito. Omnis enim rationalis creatura debet hanc obedientiam Deo.
BOS. Hoc negari nequit.
ANS. Alio itaque modo oportet ut det se ipsum Deo, aut aliquid de se.
BOS. Ad hoc nos impellit ratio.
ANS. Videamus si forte hoc sit vitam suam dare, sive ponere animam suam, sive tradere seipsum morti ad honorem Dei. Hoc enim ex debito Deus non exiget ab illo: quoniam namque non erit peccatum in illo, non debebit mori, ut diximus.
BOS. Aliter nequeo intelligere.
ANS. Consideremus adhuc utrum sic rationabiliter conveniat.
BOS. Dic tu; et ego libenter audiam.
ANS. Si homo per suavitatem peccavit, an non convenit ut per asperitatem satisfaciat? Et si tam facile victus est a diabolo, ut Deum peccando exhonoraret, ut facilius non posset, nonne justum est ut homo satisfaciens Deo pro peccato, tanta difficultate vincat diabolum ad honorem Dei, ut majori non possit? An non est dignum quatenus, qui se sic abstulit Deo peccando, ut se plus auferre non posset, sic se det Deo satisfaciendo, ut magis se non possit dare?
BOS. Non est aliquid rationabilius.
ANS. Nihil autem asperius aut difficilius potest homo ad honorem Dei sponte et non ex debito pati, quam mortem: et nullatenus seipsum potest homo magis dare Deo, quam cum se morti tradit ad honorem illius.
BOS. Vera sunt omnia haec.
ANS. Talem ergo oportet eum esse, qui pro peccato hominis satisfacere volet, ut mori possit, si velit.
BOS. Video hominem illum plane, quem quaerimus, talem esse oportere, qui nec ex necessitate moriatur, quoniam erit omnipotens; nec ex debito, quia nunquam peccator erit; et mori possit ex libera voluntate, quia necessarium erit.
ANS. Sunt et alia multa, cur eum valde conveniat hominum similitudinem et conversationem absque peccato habere; quae facilius et clarius per se patent in ejus vita et operibus, quam velut ante experimentum sola ratione monstrari possint. Quis enim explicet, quam neccessarie, quam sapienter factum est, ut ille, qui homines erat redempturus, et de via mortis et perditionis ad viam vitae et beatitudinis aeternae docendo reducturus, cum hominibus conversaretur; et in ipsa conversatione, cum eos doceret verbo qualiter vivere deberent, seipsum exemplum praeberet? Exemplum autem seipsum quomodo daret infirmis et mortalibus, ut propter injurias, aut contumelias, aut dolores, aut mortem, a justitia non recederent; si ipsum haec omnia sentire non agnoscerent?