De Controversiis, Tertia Controversia Generalis: De Summo Pontifice

Robert Bellarmine

De Controversiis, Tertia Controversia Generalis: De Summo Pontifice

Robert Bellarmine (1542–1621)

This work is being completed — add a section.


Liber I: QUI EST DE ROMANI PONTIFICIS ECCLESIASTICA MONARCHIA

Liber II: DE SUCCESSIONE ROMANORUM PONTIFICUM IN PRIMATU

Liber III: UBI DE ANTICHRISTO

Caput I: Proponitur disputatio de Antichristo

Caput II: Antichristum certum quemdam hominem futurum

Caput III: Ostenditur Antichristum nondum venisse

Caput IV: Explicatur prima demonstratio, quod nondum venerit Antichristus

Caput V: Explicatur secunda Demonstratio

Caput VI: Explicatur tertia Demonstratio

Caput VII: Explicatur quarta Demonstratio

Caput VIII: Explicatur quinta demonstratio

Caput IX: Explicatur sexta demonstratio

Caput X: De nomine Antichristi

Caput XI: De charactere Antichristi

Caput XII: De generatione Antichristi

Caput XIII: De sede Antichristi

Caput XIV: De doctrina Antichristi

Caput XV: De miraculis Antichristi

Caput XVI: De Regno et praeliis Antichristi

Caput XVII: De Gog et Magog

Caput XVIII: Refelluntur deliramenta haereticorum, quibus non tam probant, quam impudenter affirmant, Papam esse Antichristum

Etsi sufficere poterant, quae hactenus disseruimus de Antichristo; siquidem evidenter ostendimus, nihil eorum summo Pontifici convenire, quae Antichristo Scripturae divinae attribuunt: tamen ne aliquid desideretur, et impudentia adversariorum manifesta fiat, proponam breviter, ac refellam, quae Lutherus, libellus Smalchaldicus, Calvinus, Illyricus, Tilmannus, et Chytraeus adferunt, ut probent Papam esse Antichristum.

Ac primum Lutherus, etsi passim Pontificem summum Antichristum vocet, ac praesertim in lib. de Captiv. Babyl. in lib. cont. execrab. Bullam Antich. in Assert. artic. in lib. cont. Ambros. Catharin. tamen unum dumtaxat argumentum eius reperire potui, quo id probare conatur. Nam in Assert. art. 27. ita loquitur: « Daniel praedixit VIII cap. Antichristum fore regem impudentem facie, hoc est, sicut Hebraeus habet, potentem speciebus, pompis, et caeremoniis externorum operum, extincto interim spiritu Fidei, sicut vidimus impletum tot religionibus, ordinibus, collegiis, ritibus, vestibus, gestibus, aedificiis, statutis, regulis, observantiis, ut numerum nominum eorum vix recites ». Atque has easdem Antichristi, ut ipse loquitur, facies enumerat, et fusissime explicat in libro contra Ambros. Catharin. de vision. Dan.

Sed hoc Lutheri argumentum in tribus peccat. Primum in ipso fandamento: nam verba Hebraea שפנם ad verbum sonant, Robustus facie, et phrasi Hebraica significant hominem perfrictae frontis, qui non novit erubescere. Nam in primis ita verterunt 70: ἀναιδὴς προσώπῳ inverecundus facie: ita Hieronymus vertit: ita Theodoretus legit: ita ex Rabbinorum regulis explicat Franciscus Vatablus: Fortis facie, inquit, est qui non erubescit, et quem non pudet.

Denique idem colligitur ex verbis similibus Ezech. III: Domus Israel attrita fronte est, et duro corde, ecce dedi faciem tuam valentiorem faciebus eorum, et frontem tuam duriorem frontibus eorum. Ubi in Hebraeo est: Domus Israel robusti fronte sunt, et dedi faciem tuam robustiorem faciebus eorum. Quae non habent alium sensum quam istum: (ut Hieronymus recte explicat) illi quidem impudentes sunt, sed tu non cedas impudentiae illorum; etsi illi audacter et sine pudore faciunt mala, tu audacter et sine pudore reprehendas. Quae cum ita sint, videat Lutherus, ne ipse impudens facie sit, si suam interpretationem Rabbinis, Theodoreto, Hieronymo, 70 Interpretibus, et ipsi Ezechieli anteponere velit.

Secundo peccat Lutheri argumentum, quia ex hac sententia, quidquid tandem significet, non recte colligitur, Papam esse Antichristum. Nam etiamsi constaret, Antichristum futurum potentem in pompis et caeremoniis externis; non tamen continuo colligi posset, esse Antichristum quicumque est potens in pompis et caeremoniis externis. Nam, ut Dialectici docent, ex particularibus affirmativis nihil colligitur; alioqui etiam Moses fuit Antichristus, qui tot caeremonias in Exodo et Levitico instituit, ut vix earum numerus iniri possit. Et cum ibidem de Antiocho, et in eius figura de Antichristo dicitur, illum fore intelligentem aenigmatum, si ratiocinatio Lutheri valeret; sequeretur, eos omnes qui aenigmata solvere possent esse Antichristos: quod certe falsum, et ridiculum est.

Tertio peccat in eo, quod Pontifici Romano tribuit institutionem omnium Ordinum, et caeremoniarum Ecclesiasticarum; cum tamen constet, plurimas earum, non a Pontifice Romano, sed ab aliis sanctis Patribus institutas. Nam Ecclesia Graeca semper habuit, et adhuc habet monasteria, ritus, observationes, caeremonias, quas a sanctis Basilio, Pachomio, et caeteris Graecis Patribus, non a Romano Pontifice acceperat. Vide lib. Cassiani de Instit. renunt. et S. Basilii Constit. In Occidente quoque S. Benedicti, S. Rom. S. Brunonis, S. Dominici et S. Francisci Ordines a Papa quidem approbati, sed ab illis sanctis viris Spiritu sancto docente excogitati et instituti sunt: ut si eiusmodi Ordines ad Antichristi faciem pertineant, potius sancti illi Patres Antichristi dicendi sunt, quam Papa.

Adde ultimo, verba Danielis nulli hominum (vero Antichristo suo tempore revelando excepto) aptius convenire quam Luthero. Ipse enim supra omnes impudens facie fuit: nam Presbyter et Monachus palam uxorem sanctimonialem duxit, cuius rei nullum exemplum in tota antiquitate demonstrari potest. Item mendacia sine ullo numero scripsit, quae a multis annotata, et litteris prodita sunt. Scribit Ioannes Cochlaeus in act. Luth. anni 1523, a quodam notata ex uno Lutheri libro mendacia 50. Ab alio quodam eumdem Lutherum convictum mendaciorum 874. Qualis denique impudentia illa fuit, cum in lib. cont. Bullam Leonis X idem Lutherus excommunicare ausus est Pontificem suum cum universa Ecclesia, quae illi adhaeret? Quis unquam audivit, a Presbytero Episcopum excommunicari potuisse?

Exhorruit quondam Chalcedonense Concilium Dioscori audaciam, qui in Concilio Ephesino II praesidens, Leonem Pontificem excommunicare praesumpserat: at quae comparatio esse potest inter Dioscorum Patriarcham secundae sedis, in Concilio generali praesentem, et Lutherum simplicem Monachum in suo cubiculo scribentem? Sed iam Luthero dimisso, ad Melanchthonem veniamus.

Caput XIX: Refutantur nugae Synodi Smalchaldicae Lutheranorum

Caput XX: Refelluntur Calvini mendacia

Caput XXI: Refelluntur mendacia Illyrici

Caput XXII: Refelluntur ineptiae Tilmanni

Caput XXIII: Refelluntur mendacia Chytraei

Caput XXIV: Refutantur argumenta Calvini et Illyrici, qui probare conantur, Papam non esse amplius Episcopum, ubi etiam refellitur fabula de Ioanne Papa femina

Liber IV: DE POTESTATE SPIRITUALI

Liber V: DE POTESTATE PONTIFICIS TEMPORALI

↑ Top of work