De Controversiis, Tertia Controversia Generalis: De Summo Pontifice
Robert Bellarmine (1542–1621)
✦ This work is being completed — add a section.
Liber I: QUI EST DE ROMANI PONTIFICIS ECCLESIASTICA MONARCHIA
Liber II: DE SUCCESSIONE ROMANORUM PONTIFICUM IN PRIMATU
Liber III: UBI DE ANTICHRISTO
Caput I: Proponitur disputatio de Antichristo
Caput II: Antichristum certum quemdam hominem futurum
Caput III: Ostenditur Antichristum nondum venisse
Caput IV: Explicatur prima demonstratio, quod nondum venerit Antichristus
Caput V: Explicatur secunda Demonstratio
Caput VI: Explicatur tertia Demonstratio
Caput VII: Explicatur quarta Demonstratio
Caput VIII: Explicatur quinta demonstratio
Caput IX: Explicatur sexta demonstratio
Caput X: De nomine Antichristi
Caput XI: De charactere Antichristi
Caput XII: De generatione Antichristi
Caput XIII: De sede Antichristi
Caput XIV: De doctrina Antichristi
Caput XV: De miraculis Antichristi
Caput XVI: De Regno et praeliis Antichristi
De Regno et praeliis Antichristi, quatuor in Scripturis legimus. Primo, Antichristum ex humillimo loco prodeuntem per fraudes et dolos Regnum Iudaeorum adepturum. Secundo, pugnaturum cum tribus Regibus, nimirum Aegypti, Lybiae, atque Aethiopiae, et eorum regna, illis devictis, occupaturum. Tertio, subacturum sibi alios septem Reges, et eo modo Monarcham totius Mundi evasurum. Quarto, cum innumerabili exercitu toto Orbe Christianos persecuturum, et hoc esse praelium Gog, et Magog. Quorum omnium, cum nihil in Pontificem Romanum conveniat; sequitur manifeste, eum Antichristum nullo modo vocari posse.
De primo sic loquitur Daniel. cap. XI: Stabit, inquit, in loco eius despectus, et non tribuetur ei honor regius, et veniet clam, et obtinebit Regnum in fraudulentia.1 Quem in locum Hieronymus scribit, quod etsi haec intelliguntur aliquo modo de Antiocho Epiphane; tamen longe perfectius implenda sunt in Antichristo, quemadmodum quae dicuntur in Psal. LXXI de Salomone, intelliguntur quidem de ipso Salomone, sed perfectius impleta sunt in Christo. Propterea ibidem Hieronymus, posteaquam exposuerat hunc locum de Antiocho, secutus Porphyrium, ita subiungit: « Nostri autem et melius interpretantur et rectius, quod in fine mundi haec sit facturus Antichristus. Qui consurgere habet de modica gente, id est, de populo Iudaeorum, et tam humilis erit atque despectus, ut ei non detur honor regius, et per insidias et fraudulentiam obtineat principatum etc ». Ubi Hieronymus significat, hanc esse communem Christianorum expositionem. Qua etiam de causa cap. VII. comparat Daniel Antichristum cum cornu parvulo, nimirum, propter ipsius vile et obscurum principium.
Et certe hoc primum nullo modo convenit Romano Pontifici; oporteret enim dicere, Romanum Pontificem usque ad annum 600, fuisse obscurissimum, et nullius nominis, et tunc repente, ac per fraudes locum aliquem excelsum occupasse: at hoc est aperte falsum. Nam ut Augustinus epist. 162. ait: « In Romana Ecclesia semper viguit Apostolicae Cathedrae principatus ». Et Prosper lib. II de Vocat Gent. cap. 6: « Roma, inquit, per sacerdotii principatum amplior facta est arce religionis, quam solio potestatis ». Et Concilium Chalcedonense in epist. ad Leonem, asserit, Romae lucere Apostolicos radios, qui inde se ad omnes expandunt, et bona sua cum caeteris communicant. Denique, ipse etiam Ethnicus scriptor Ammianus Marcellinus lib. XXVII scribens de schismate Damasi et Ursicini, dicit: se non mirari, si homines tanto studio contendunt pro Romano Pontificatu, cum tantae sint eius opes, et amplitudo.
De secundo sic loquitur idem Daniel cap. VII: Considerabam, inquit, cornua, et ecce cornu aliud parvulum ortum est de medio eorum, et tria de cornibus primis evulsa sunt a facie eius. Et infra explicans: Porro, inquit, cornua decem, decem Reges erunt, et alius consurget post eos, et ipse potentior erit prioribus, et tres Reges humiliabit. Et cap. XI explicans qui sint isti Reges tres: Mittet, inquit, manum suam in terras, et terra Aegypti non effugiet, et dominabitur thesaurorum auri et argenti, et in omnibus pretiosis Aegypti. Per Lybiam quoque et Aethiopiam transibit.2 In quae loca Hieronymus scribens, ac praecipue in cap. VII. inquit: « Dicamus, quod omnes scriptores Ecclesiastici tradiderunt, in consummatione mundi, quando Regnum destruendum est Romanorum, decem futuros Reges, qui orbem Romanum inter se dividant, et undecimum surrecturum esse Regem parvulum (Antichristum) qui tres Reges de decem Regibus superaturus sit, id est, Aegyptiorum, et Africae, et Aethiopie, quibus interfectis, etiam alii septem Reges victori colla submittent ». Idem docent de tribus Regibus ab Antichristo occidendis, Irenaeus lib. V, Lactantius lib. VII, cap. 16 et Theodoretus in cap. VII. et XI Dan.
Hoc autem maxime refellit insaniam haereticorum, qui Pontificem Antichristum faciunt. Dicant enim si possunt; quandonam Pontifex Romanus occiderit Reges Aegypti, Libyae, et Aethiopie, et eorum occupaverit regnum. Theodorus Bibliander in suo Chron. dicit, Romanum Pontificem tanquam cornu parvulum excussisse primum cornu de illis decem, quando Gregorius II excommunicavit Leonem Imperatorem Graecum Iconomachum, et prohibuit, tributa illi ab Italis reddi, et paulatim principatum eius, id est, Exarchatum Ravennae obtinuit. Secundum cornu dicit excussisse, quando Zacharias Papa deposuit Childericum Regem Francorum, et Pipinum pro eo creari iussit. De Tertio non aperte loquitur, sed videtur indicare, tunc fuisse excussum tertium cornu, quando Gregorius VII excommunicavit, et deposuit Henricum IV Imperatorem. Exstat etiam epistola quaedam Frederici II Imperatoris contra Pontificem scripta, in qua asserit, tria cornua ab Antichristo evulsa, esse regnum Italiae, Germaniae, et Siciliae, quae sibi potissimum Romanus Pontifex servire coegit.
At haec vanissima sunt. Nam in primis Daniel non de regno Galliae vel Germaniae loquitur, sed de regno Aegypti, Lybiae et Aethiopie. Deinde nullum eorum Regum Papa occidit: Antichristus autem tres illos Reges interficiet, ut Hieronymus dicit. Praeterea Antichristus sibi illa regna vendicabit, non aliis tradet: at Pontifex regnum Galliae non sibi, sed Pipino tradidit: et Imperatore deposito, alium creari iussit, non sibi Imperium usurpavit. Et similiter quando privavit Leonem Imperatorem principatu Ravennae, non sibi vendicavit principatum illum, sed Regibus Longobardorum permisit: quem tamen postea Pipinus, devictis Longobardis, Pontifici donavit. Denique, si deponere Principes est cornua excutere, non erunt tria, sed multo plura ab Antichristo evulsa: constat enim, a Pontificibus fuisse depositos, praeter Leonem III Graecum, et Childericum Francum, etiam Henricum IV a Gregorio VII, Othonem IV ab Innocentio III, Fridericum II ab Innocentio IV, qui omnes reipsa Imperium amiserunt.
De tertio habemus testimonia Veterum apertissima. Lactantius lib. VII, cap. 16. et Irenaeus lib. V dicunt, Antichristo, posteaquam occiderit tres Reges ex decem, reliquos continuo subiiciendos, et tum ipsum omnium Principem futurum. Hieronymus in cap. XI Dan. in illud Et faciet, quae non fecerunt patres eius: « Nullus, inquit, Iudaeorum absque Antichristo in toto unquam orbe regnavit ». Chrysostomus in II. Thess. II asserit, Antichristum Monarcham futurum, et successurum Romanis in Monarchia, sicut Romani successerunt Graecis, Graeci Persis, Persi Assyriis.
Denique Cyrillus Catech. 15. dicit, Antichristum Monarchiam adepturum, quae antea fuerat Romanorum. Et satis aperte deducitur haec Patrum sententia, ex Apoc. c. XVII, ubi legimus: Et decem cornua, quae vidisti, decem Reges sunt. Hi unum consilium habent, et virtutem, et potestatem suam bestiae tradent.3 Hoc autem nullo modo convenire Romano Pontifici, certum est: nec enim unquam Pontifex Rex fuit totius Orbis terrarum.
De quarto loquitur Ioannes Apoc. XX: Et cum consummati fuerint mille anni, solvetur Satanas de carcere suo, et exibit, et seducet Gentes, quae sunt super quatuor angulos terrae Gog et Magog, et congregabit eos in praelium, quorum numerus est sicut arena maris. Et ascenderunt super latitudinem terrae, et circuerunt castra Sanctorum et civitatem dilectam. Et descendit ignis de caelo, et devoravit eos, et diabolus, qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis, et sulphuris, ubi et bestia et Pseudoprophetae cruciabuntur die ac nocte in saecula saeculorum.4 His verbis describitur ultima persecutio, et finis eius. De qua re sic loquitur Augustinus lib. XX de Civit. Dei, cap. 11: « Haec erit novissima persecutio novissimo imminente iudicio, quam sancta Ecclesia toto terrarum orbe patietur, universa scilicet civitas Christi ab universa diaboli civitate, quantacumque erit utraque super terram ». Similia habentur Ezechielis XXXVIII, XXXIX, quae sunt breviter exponenda propter multos, qui de hac re extiterunt errores.