De auxiliis divinae gratiae et humani arbitrii viribus et libertate

Diego Álvarez

De auxiliis divinae gratiae et humani arbitrii viribus et libertate

Diego Álvarez (1550–1631)

De auxiliis divinae gratiae et humani arbitrii viribus et libertate, ac legitima eius cum efficacia eorundem auxiliorum concordia

First published 1610

Diego Álvarez’s twelve-book treatise on divine grace and human free choice, written for the de auxiliis controversy. The first eight books treat God’s knowledge of future contingents, his motion of secondary causes, providence and predestination, the powers of fallen nature, the preparation for grace and the division of grace; books nine to twelve treat the help of efficacious grace, the gift of perseverance, reprobation, and the reconciliation of created free choice with the grace that infallibly moves it, and close with an epilogue of twenty propositions. Latin from the Rome 1610 edition, with a new English translation.


Liber Primus

Liber Secundus

Liber Tertius

Liber Quartus

Liber Quintus

Liber Sextus

Liber Septimus

Liber Octavus

Prooemium

Disputatio LXX: Utrum Gratia convenienter dividatur in operantem, et cooperantem; in excitantem, et adiuvantem; in praevenientem, et subsequentem.

Disputatio LXXI: Utrum Auxilium gratiae convenienter dividatur in auxilium sufficiens, et auxilium efficax.

Disputatio LXXII: Utrum in ea divisione, qua auxilium gratiae dividitur in auxilium efficax, et auxilium inefficax immediatum divisum, sit auxilium sufficiens.

Disputatio LXXIII: Utrum divisio auxilii praevenientis gratiae in auxilium efficax, et inefficax, solum ab effectu, qui simul a libera cooperatione arbitrii pendet, desumatur; an etiam ex reali virtute ipsius auxilii.

Disputatio LXXIV: Utrum gratia excitans, seu praeveniens sit formaliter aliquis actus vitalis liberi arbitrii; an vero aliquid antecedens omnem actum vitalem.

Disputatio LXXV: Quisnam sit proprius effectus gratiae excitantis, inquantum est formaliter excitans.

Disputatio LXXVI: Utrum gratia excitans sit idem, quod gratia sufficiens.

Disputatio LXXVII: Utrum Gratia excitans, quae secundum communem modum, hominibus confertur, dependeat a Ministris Ecclesiae.

Disputatio LXXVIII: Utrum Gratia excitans, quae regulariter hominibus confertur, dependeat a conatu, et industria eius, qui excitatur.

Utrum Gratia excitans, quae regulariter hominibus confertur, dependeat a conatu, et industria eius, qui excitatur.

I. ILLI doctores, qui sentiunt, vocationem, et excitationem Dei internam pendere, ut a conditione, sine qua non, ex industria, et conatu Ecclesiae, et ministrorum eius; docent consequenter, etiam pendere ex conatu, et industria eius, qui excitatur, et vocatur. Primum, et potissimum argumentum huius sententiae est illud, quod in confirmatione tertii argumenti disputationis praecedentis tetigimus, Quia Deus regulariter non infundit novas species, aut notitias credendorum iis, quos ad fidem vocat; sed supponit eas aliunde acquisitas: atqui ad acquirendas necessario requiritur propria industria, et conatus eius, qui vocatur, ut quod ad audiendum Verbum Dei, animo intendendi his, quae dicuntur, accedat, quod libros sacros, unde huiusmodi species, et notitias acquirat; attente legat: ergo.

Secundo arguitur: nam Deus regulariter non confert hominibus gratiam praevenientem, et excitantem, nisi ipsi prius faciant, quod in se est ex solis viribus naturae, ut disp. 56. nu. 2. et 3. contendebant probare: sed ad faciendum, quod in se est ex viribus naturae; requiritur propria industria, et conatus: ergo gratia excitans interior regulariter pendet ex propria industria, et conatu eius, qui vocatur, saltem ut a conditione, sine qua regulariter non vocaretur a Deo.

Tertio arguitur, destruendo fundamentum potissimum oppositae sententiae: ex eo enim probat, vocationem internam nullo modo pendere, etiam ut a conditione, sine qua non, a conatu, et industria eius, qui vocatur, quia tunc vocatio interior non esset gratuita, sed debita: quod est contra rationem gratiae; haec autem ratio est nulla: ergo. Minor probatur: nam conditio, sine qua non, nullo modo destruit, aut minuit rationem gratiae, quia talis conditio non est alicuius valoris, nec importat meritum, cui ex debito correspondeat gratia; alias usus rationis, qui in adultis praesupponitur ad infusionem gratiae, tolleret, aut minueret rationem gratiae: quia etiam est conditio, sine qua non iustificarentur.

II. Vocatio interior non dependet ab industria, et conatu naturali eius, qui vocatur.— Gratia primo praeveniens non pendet a conatu arbit. etiam ut a conditione, sine qua non.— Huius difficultatis resolutio facilis est, suppositis iis, quae disp. praecedenti, et disput. 56. dicta sunt. Si enim loquamur de conatu, et industria eius, qui vocatur, procedente ex solis naturae viribus; dicendum est, excitationem internam eius, qui vocatur, non pendere, etiam ut a conditione, sine qua non, ab illius industria: idque propter rationes, quibus disputatione 56. ostensum est, falsam esse eorum sententiam, qui dicunt, secundum communem modum, quem Deus servat, non dare alicui auxilia praevenientis gratiae, nisi prius ipse faciat, quod in se est ex facultate naturae. Eisdem quippe argumentis efficaciter probatur, vocationem internam non pendere, etiam ut a conditione, sine qua non, ab industria, et conatu eius, qui vocatur. Si autem loquamur de industria, et conatu procedente ex priori auxilio excitantis, et praevenientis gratiae; nullum est inconveniens fateri, quod sicut unus effectus gratiae dependet ab alio, ita una excitatio interior dependeat ex alia, et eam praesupponit secundum communem modum, quem Deus servat in excitandis hominibus, et vocandis. Sicut excitatio ad actum poenitentiae dependet ab excitatione ad actum timoris poenarum inferni, qui regulariter praecedit perfectam contritionem: et idem dicendum proportionabiliter de piis cogitationibus, desideriis, et petitionibus, quae antecedunt actum poenitentiae, vel caritatis. Excitationem enim ad hos actus praecedit excitatio divina, et motio per auxilium speciale ad pias cogitationes, desideria, et orationes, quibus peccator pulsat ad ostium divinae misericordiae. Omnes enim huiusmodi actiones procedunt ex auxilio speciali praevenientis gratiae, ut supra ostensum est. Unde perveniendum est tandem ad primam excitationem, sive ad gratiam praevenientem primam simpliciter, quae a conatu, et industria eius, qui vocatur, etiam ut a conditione, sine qua non, etiam secundum communem modum, quem in vocandis hominibus Deus servat, minime dependeat: ut sic primum initium salutis in ipsum Deum auctorem gratiae, et non in facultatem naturalem nostri arbitrii reducatur.

III. PER haec respondetur ad primum argumentum, quod illae notitiae, quae antecedunt actum credendi, procedunt ex speciali impulsu Spiritus Sancti, ut S. Augustinus, et S. Thomas probant ex illo 2. Corinth. 3. Non sumus sufficientes cogitare aliquid a nobis, quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est. Quibus verbis Apostolus, ipsum cogitare mysteria fidei, ut credantur, ex Deo esse contendit, atque ex motione illius speciali.

Ad secundum respondetur, antecedens non esse admittendum, ut disputatione 56. ostensum est.

IV. Rationis usus in quo sensu praesupponatur ad gratiam in adultis.— Ad tertium iam constat ex dictis eadem disputatione 56, qualiter ratio gratiae laedi videatur, si affirmet quis, vocationem internam pendere ab industria, et conatu eius, qui vocatur. Et ad instantiam propositam respondetur, quod, si loquamur de usu rationis actuali, ex sola facultate naturali procedente; eadem ratio est de usu rationis, et de industria, et conatu eius, qui vocatur. Si autem sermo sit de usu rationis, quasi in habitu; talis usus rationis tenet se ex parte subiecti: et ideo, quod praesupponatur ad iustificationem in adultis, non destruit rationem gratiae; quia ratio gratiae tunc tantum evertitur, quando datur propter aliquod opus naturae, secundum illud, quod dicit Apostolus: Si ex operibus, iam gratia non est gratia.

POst haec disputandum est de gratia sufficienti. Circa quam duo pro nunc sunt examinanda.

I. Quodnam auxilium dicatur vere sufficiens ad salutem.

II. Utrum omne auxilium sufficiens secundum aliquam rationem sit efficax.

Disputatio LXXIX: Quodnam auxilium gratiae dicatur vere sufficiens.

Disputatio LXXX: Utrum omne auxilium sufficiens, secundum aliquam rationem sit efficax.

Liber Nonus

Liber Decimus

Liber Undecimus

Liber Duodecimus

↑ Top of work