Liber contra Collatorem

Prosper of Aquitaine

Liber contra Collatorem

Prosper of Aquitaine (390–463)

First published 1846

Liber contra Collatorem is a theological treatise by St. Prosper of Aquitaine written in defense of St. Augustine’s doctrine of grace against the views associated with John Cassian’s thirteenth Conference. Prosper examines a series of propositions concerning grace, free will, the origin of good intentions, merit, perseverance, and human cooperation with divine assistance, arguing that Cassian’s position departs from Catholic teaching whenever it attributes the beginnings of saving willing or action to unaided human nature. Throughout the work, he appeals extensively to Scripture, ecclesiastical authority, conciliar decisions, and earlier anti-Pelagian controversies, presenting Augustine’s theology as continuous with the doctrinal judgments of the Church. The treatise culminates in a systematic recapitulation of Cassian’s principal definitions and a broader defense of the primacy of divine grace in every stage of the Christian life, while affirming that grace does not abolish human freedom but restores, directs, and strengthens it.


CAPUT I

CAPUT II

CAPUT III

CAPUT IV

CAPUT V

CAPUT VI

CAPUT VII

CAPUT VIII

CAPUT IX

CAPUT X

CAPUT XI

CAPUT XII

CAPUT XIII

CAPUT XIV

CAPUT XV

CAPUT XVI

CAPUT XVII

CAPUT XVIII

CAPUT XIX

CAPUT XX

CAPUT XXI

CAPUT XXII

Conclusio operis. Etsi Augustini reprehensores satis sint convicti, tamen tolerandi sunt, nec de correctione eorum desperandum est. Interim amandi quidem semper, sed vitandi: Deusque orandus, ut in omnibus nostris primas teneat.

Sufficienter, ut arbitror, demonstratum est, reprehensores sancti Augustini et vana obicere, et recta impugnare, et prava defendere; peremptorumque armis intestinum bellum moventes, dictis divinis, atque humanis constitutionibus rebellare. Quorum tamen, dum adhuc non sunt a fraterna societate divisi, toleranda magis est intentio, quam desperanda correctio: ut donec Dominus per Ecclesiae principes, et legitimos iudiciorum suorum ministros, haec quae per paucorum superbiam et quorumdam imperitiam sunt turbata, componat; nobis Deo adiuvante sit studium, quieta modestaque patientia odiis dilectionem reddere, et ineptorum vitare conflictos, veritatem non deserere, nec cum falsitate certare; semperque a Deo petere ut in omnibus cogitationibus, in omnibus voluntatibus, in omnibus sermonibus atque actionibus nostris, ipse teneat primatum, qui dixit se esse principium. Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia: ipsi gloria in saecula, Amen. (Ioan. VIII, 23; Rom. XI, 36).

↑ Top of work