Liber contra Collatorem

Prosper of Aquitaine

Liber contra Collatorem

Prosper of Aquitaine (390–463)

First published 1846

Liber contra Collatorem is a theological treatise by St. Prosper of Aquitaine written in defense of St. Augustine’s doctrine of grace against the views associated with John Cassian’s thirteenth Conference. Prosper examines a series of propositions concerning grace, free will, the origin of good intentions, merit, perseverance, and human cooperation with divine assistance, arguing that Cassian’s position departs from Catholic teaching whenever it attributes the beginnings of saving willing or action to unaided human nature. Throughout the work, he appeals extensively to Scripture, ecclesiastical authority, conciliar decisions, and earlier anti-Pelagian controversies, presenting Augustine’s theology as continuous with the doctrinal judgments of the Church. The treatise culminates in a systematic recapitulation of Cassian’s principal definitions and a broader defense of the primacy of divine grace in every stage of the Christian life, while affirming that grace does not abolish human freedom but restores, directs, and strengthens it.

CAPUT I

CAPUT II

CAPUT III

CAPUT IV

CAPUT V

CAPUT VI

Cum ea quaestio, quae est de sanctarum origine voluntatum, contra Pelagianos clare definita sit; male Cassianus, errantium arma colligens, contendit liberum arbitrium auferri per gratiam: cum per eam potius formetur, regatur et ordinetur.

1. Cum enim de sanctarum origine voluntatum, et fidei charitatisque principiis, inter nostros et Pelagianos quaestio versaretur, non ancipiti victoria, nec dubio diremptum est fine certamen; ut adhuc nobis de iniquissima huius foederis tui pace tractandum sit. Prostrata est inimica acies, bellum confectum est, victores sumus per illum qui fecit potentiam in brachio suo, qui dissipavit superbos mente cordis ipsorum, deposuit potentes de sede, et exaltavit humiles, esurientes implevit bonis, et divites dimisit inanes (Luc. I, 52 et 53): per illum, qui faciens misericordiam cum patribus nostris, memor fuit testamenti sancti sui, et iurisiurandi quod iuravit ad Abraham patrem nostrum, daturum se nobis, ut sine timore de manu inimicorum nostrorum liberati, serviamus ipsi in sanctitate et iustitia in conspectu eius omnibus diebus nostris (Ibid., 71); per illum, qui dedit nobis victoriam per Iesum Christum Dominum nostrum (II Cor. XV, 57): per illum, a quo non spiritum huius mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis (I Cor. II, 12). Quid de elisarum argumentationum ratiunculis fracta studes arma colligere? Quid cineres exstincti dogmatis refovendo, deficientis fumi nidorem in redivivam flammam conaris accendere? Non est periculum liberi arbitrii ex gratia Dei, nec voluntas aufertur, cum in ipsa bene velle generatur. Nam si ideo non putanda est nostra, quia formatur, regitur, ordinatur, imbuitur: spoliantur libertate filii Dei qui aguntur Spiritu Dei (Rom. VIII, 14); perdunt vigorem rationalis animi, et omni voluntariae devotionis laude privantur, quibus datur Spiritus sapientiae et intellectus, consilii et fortitudinis, scientiae ac pietatis, et timoris Domini (Isai. XI, 2). Prorsus qui his reformationibus se non putant indigere, de veteris morbi consuetudine in phrenesim transierunt: respuunt remedium, clamant, insaniunt, reluctantur; sed si promissionis sunt filii, quiescent, et sanabuntur.

CAPUT VII

CAPUT VIII

CAPUT IX

CAPUT X

CAPUT XI

CAPUT XII

CAPUT XIII

CAPUT XIV

CAPUT XV

CAPUT XVI

CAPUT XVII

CAPUT XVIII

CAPUT XIX

CAPUT XX

CAPUT XXI

CAPUT XXII

↑ Top of work