De inspiratione sacrae Scripturae: theologica disquisitio

Placet igitur huic qualicumque dissertationi cum verbis Irenaei imponere finem, ubi Scripturarum expositionem ab iis qui in Ecclesia catholica successionem habent ab apostolis, petendam esse significans, ait: « Quapropter eis qui in Ecclesia sunt presbyteris obaudire oportet, his qui successionem habent ab apostolis, sicut ostendimus; qui cum episcopatus successione charisma veritatis certum secundum beneplacitum Patris acceperunt; reliquos vero qui absistunt a principali successione, et quocumque loco colligunt, suspectos habere... Ubi igitur charismata Domini posita sunt, ibi discere oportet veritatem, apud quos est ea quae est ab apostolis Ecclesiae successio, et id quod est sanum et irreprobabile conversationis, et inadulteratum et incorruptibile sermonis constat. Hi enim et eam quae est in unum Deum fidem nostram custodiunt, et eam quae est in Filium Dei dilectionem adaugent, qui tantas dispositiones propter nos fecit, et Scripturas sine periculo nobis exponunt, neque Deum blasphemantes, neque patriarchas exhonorantes, neque prophetas contemnentes » ¹.

Porro ab hac traditionali expositione et recepto a maioribus sensu recedendum esse existimaverunt novi exegetae, altioris intelligentiae nomine, et progressus specie allecti. Cuiusmodi autem progressus ille sit qui eorum studiis et laboribus iam debetur, ex hactenus dictis satis apparuit. Antea securi dicebamus cum Psalmista: Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum, probatum terrae, purgatum septuplum. Nunc eadem illa divina eloquia, et plumbum et stannum et scoriam continere perhibentur, quae opere criticae oportebit ad purum excoquere. Antea firmiter persuasum habebatur, scripturam etiam veterem esse talem, quae humili sermonis modulo inexhaustam veritatis plenitudinem comprehendens, simul et parva nutriret, et magna oblectaret ingenia. Nunc inventum est quod infantili cogitatione concepta, soli infantili mentalitati antiquorum accommodabatur. Antea contra Protestantes asserebatur Scripturae ut in multis, sed absit ut in omnibus, mysteriosa obscuritas. Nunc ultima novae exegesis conclusio est, Scripturam esse atra a principio ad finem caligine perfusam, et longe longeque densioris obscuritatis in iis quae hactenus pro claris et perspicuis habita fuerant, quam in caeteris. Cui enim aenigmata sphyngis faciliora non viderentur, quam simplex Bibliorum historia qualem illam esse volunt? Et iam peius accidit nobis quam Iudaeis, de quorum futura circa prophetias obcaecatione vaticinans Isaias aiebat: Quoniam miscuit vobis Dominus spiritum soporis, claudet oculos vestros, prophetas et principes vestros qui vident visiones operiet. Et erit vobis visio omnium sicut verba libri signati, quem cum dederint scienti litteras, dicent: lege istum, et respondebit: non possum, signatus est enim.

Ergone, dices cum Lirinensi, nullus in Ecclesia Dei profectus habebitur quoad intelligentiam Scripturarum? « Habeatur plane et maximus. Nam quis est tam invidus hominibus, tam exosus Deo, qui istud prohibere conetur? Sed ita tamen ut vere profectus sit ille fidei, non permutatio... in eodem sensu, eademque sententia ». Ad huiusmodi autem profectum multa forsitan requireretur quae desunt. Requireretur studium in sacras illas disciplinas impensum, quarum Ecclesia est auctrix et magistra; nunc autem nimiae litterae orientales eos insanire faciunt. Requireretur praesertim aliqua in Deum reverentia et in sacra oracula eius; nunc autem ad quamlibet opinionis levitatem quotidie torquent et flectunt Scripturam, quasi experimento facto in anima vili. Requireretur adhuc depositio omnis arrogantiae de clave scientiae, pro qua contra fas usurpata reprobantur in evangelio a Christo Pharisei; nunc autem clavem hanc sibi ita propriam esse volunt, ut seipsos competentes, caeteros quoscumque incompetentes soleant appellare. Oporteret etiam destruere ridiculum illud idolum animae modernae, cui aras extruxerunt, et thus adolescent, et amatoria carmina canunt. Nam de illa anima moderna hucusque nescitur cuius speciei sit, et si vera sunt exposita, extra universalem Christi redemptionem posita videtur, quandoquidem omnibus iis quae Christus ad suae religionis aedificationem providit, utputa miraculis et prophetiis, non movetur. In summa, oporteret redire ad nidum illum quem eleganter signat Augustinus l. 12 Confess. c. 27, cum de iis loquens quibus fastidio incepit esse Scripturarum simplicitas, ait: « Quorum si quispiam quasi vilitatem dictorum aspernatus, extra nutritorias cunas superba imbecillitate se extenderit, heu! cadet miser. Et, Domine Deus, miserere, ne implum pullum conculcent qui transeunt viam, et mitte angelum tuum qui eum reponat in nido, ut vivat donec volet ».