On the Divine Institution of The Papacy

Quatuor promissa esse Petro a Domino Matthaeus evangelista in supra allatis refert verbis: quorum duo ultima, quodcumque ligaveris et quodcumque solveris, communicata quoque a Domino aliis apostolis idem testatur: prima vero duo, super hanc petram aedificabo ecclesiam meam, et tibi dabo claves regni caelorum, propria Petro perseverarunt. In quibus promitti Petro totius ecclesiae pontificatum declarandum est: postquam ambae promissiones amplius dilucidatae fuerint. Quocirca in prima promissione notanda sunt sex: significantius enim vide primo ecclesiam meam, non ecclesias meas: secundo ecclesiam meam, non aliquam ecclesiam meam: tertio ecclesiam meam, non omnem ecclesiam meam: quarto ecclesiam meam, non indefinite: quinto ecclesiam meam, singulariter seu unica: sexto ecclesiam meam, sine additione aliqua. Attende sigillatim, non dixit ecclesias meas, sed ecclesiam meam: ut una ecclesia significaret: quae quamvis multas comprehendat partiales ecclesias, non propterea scinditur, dividitur, aut multiplicatur ecclesia, sed unitate numerali retenta multas habet partes, sicut unum corpus multa habet membra: iuxta verbum Apostoli ad Coloss. I. Ipse est caput corporis ecclesiae: et Cant. VI. Una est columba mea. Dixit non aliquam ecclesiam meam, sed ecclesiam meam ut non de parte ecclesiae, non de particulari aliqua ecclesia, sed de integra seu tota ecclesia intelligeres: neque enim decebat divinam sapientiam aliquam ecclesiam aedificare super unum Petrum, et aliquam non: Dei siquidem perfecta sunt opera. Non dixit omnem ecclesiam meam: tum quia multitudinem ecclesiarum supponeret distributivum signum: contra Domini sententiam, Ioan. X. Alias oves habeo, quae non sunt ex hoc ovili, et illas oportet me adducere, et fiet unum ovile et unus pastor. Tum quia singulare distribui universaliter implicat contradictoria: nisi universalitas referatur ad partes integrantes ipsum: quod est extra propositum: et inferius nihilominus declarabitur, quo partes ecclesiae aedificatae sunt super hanc petram. Dixit ecclesiam meam: non indefinite, vagum relinquendo intellectum ad quaerendum quae esset ecclesia Christi aedificanda super hanc petram: sicut dubium reliquit intellectum quum in cena dixit, unus vestrum me traditurus est: certificati enim sumus per haec verba quod unica tota Christi ecclesia aedificata est super hanc petram, et non sumus suspensi relicti. Dixit ergo ecclesiam meam: ut singularem, unicam, solamque suam ecclesiam integram (de qua in symbolo dicitur quod est una ecclesia catholica) intelligeres. Unde per solum pronomen meam determinavit illam: ut perciperemus quod de illa una ecclesia loquitur, quae est Christi ecclesia sine additione aliqua (quaelibet namque partialis ecclesia vocatur Christi ecclesia cum aliqua additione:) puta Romana, Antiochena, Constantinopolitana, et cetera. Et hoc non solum secundum modernum usum, sed secundum sacras scripturas: ut patet in principio utriusque epistolae ad Cor. ubi dicit ecclesiae quae est Corinthi: et in principio ad Gal. ecclesiis Galatiae: et ad Thess. ecclesiae Thessalonicensium, et cetera. Habes igitur quod intelligere debeas per ecclesiam meam: idem scilicet quod intelligis per unam ecclesiam catholicam.

Obiectio. Non desunt tamen sophisticae importunitates: ex eo quod quaelibet particularis ecclesia vere est Christi ecclesia arguentes. De illa ecclesia Christus loquitur, de qua verificatur quod est ecclesia mea, id est Christi: sed de qualibet particulari ecclesia verificatur quod est ecclesia mea: ergo de qualibet particulari ecclesia Christus loquitur, quum dixit: Super hanc petram aedificabo ecclesiam meam.

Solutio. Potest siquidem facile detegi fallacia argumenti, ad rem spectando: et dicendo quod quaelibet particularis ecclesia est quidem ecclesia Christi, sed non tota, nec sine additione aliqua: sed talis, puta Mediolanensis: nec ita est ecclesia quin sit pars ecclesiae: Christus autem loquitur de ecclesia integra, quae non est ecclesia talis, nec ecclesia aliqua, sed est absolute ipsius ecclesia. Nihilominus dicendum est quod eo modo quo quaelibet ecclesia est ecclesia mea, id est Christi, illo eodem modo verificatur de ea quod est aedificata super hanc petram.

Quod ut plenius intelligas, perspice differentiam in modo quo ecclesia catholica est Christi, et quo quaelibet particularis ecclesia est Christi: conveniunt siquidem omnes partiales ecclesiae cum ecclesia catholica in hoc quod sunt Christi (nam quaelibet partialis est Christi ecclesia, et ecclesia catholica est Christi ecclesia:) sed differunt in modo: quia ecclesia catholica est Christi ut totum, quaelibet autem ecclesia est Christi ut pars: et propterea ecclesia catholica est aedificata ut totum super hanc petram, quaelibet autem ecclesia partialis est aedificata super hanc petram ut pars. Illo igitur modo quo verificatur de ecclesia particulari quod est ecclesia mea, eodemmet modo verificatur de illa quod est aedificata super hanc petram: et propterea quia est ecclesia mea ut pars, est quoque aedificata ut pars super hanc petram: ecclesia vero catholica, quia est ecclesia mea ut tota, est quoque aedificata ut tota super hanc petram. Et quia totum comprehendit quamlibet partem, et ad partes se habet ut perfectum ad imperfecta, et unitas et integritas ecclesiae pari passu currunt: ideo verbum Christi ad litteram intelligitur de ecclesia una catholica: ratione cuius intelligitur quaelibet particularis ecclesia ut pars unius ecclesiae catholicae aedificata super Petrum: sicut ratione unius ecclesiae catholicae quaelibet partialis ecclesia vocari potest a Christo ecclesia mea, tanquam pars ecclesiae catholicae: nec aliter verificaretur: quoniam si ab unitate ecclesiae divisa esset, non esset ecclesia Christi.

Nec putes adversari haec sacris canonibus aut sanctorum dictis: quae sonare videntur ecclesiam Romanam aedificatam esse a Christo super hanc petram. Appellatione siquidem Romanae ecclesiae (ut multi putant, ex verbis concilii Constantiensis, in condemnatione articulorum Ioannis Wiclef,) intelligitur quandoque ecclesia catholica: et secundum hunc sensum nulla esset in proposito quaestio nisi de nomine. Sed quoniam sensus hic non consonat intentioni scribentium de Romana ecclesia, intelligentium ipsius nomine quandam particularem ecclesiam, distinctam contra alias particulares ecclesias: ideo aliter dicendum est Romanam ecclesiam aedificatam esse a Christo super hanc petram, verificari non per proprietatem, sed per appropriationem. Quod ex convenientia et differentia inter ecclesiam Romanam et alias manifestatur: commune siquidem est cuilibet particulari ecclesiae esse partem. Et hinc fit quod non per proprietatem verificatur de quacumque particulari ecclesia, sed tantummodo de ecclesia catholica quod est aedificata super hanc petram: de ipsa enim sola ad litteram loquitur Christus, dicens: Super hanc petram aedificabo ecclesiam meam: in qua tamen omnes partiales Christi ecclesiae clauduntur ut partes in toto. Differt autem Romana ecclesia ab aliis partialibus ecclesiis propinquitate ad caput ecclesiae catholicae: nam ecclesia Romana in suo proprio capite non solum proxima, sed eadem facta est cum capite ecclesiae catholicae: ex facto enim Petri, unus atque idem factus est pontifex Romanus et pontifex ecclesiae catholicae: secundum seipsam vero immediate haeret pontifici ecclesiae catholicae. Alia autem quaecumque partialis ecclesia nec secundum seipsam immediate iungitur pastori ecclesiae catholicae, nec secundum suum caput coincidit cum capite ecclesiae catholicae. Ob hanc igitur proximitatem et coniunctionem ecclesiae Romanae ad pastorem ecclesiae catholicae, appropriantur verba Christi ad Romanam ecclesiam potius quam ad alias: non quod illi sint propria, sed ecclesiae catholicae: ut dictum est. Promisit igitur Dominus Petro hac prima promissione: Super hanc petram aedificabo ecclesiam meam, futurum ipsum fundamentum ecclesiae catholicae.

Per secundam autem promissionem (tibi dabo claves regni caelorum) plenitudinem potestatis ecclesiasticae eidem promisit: quod tripliciter manifestatur. Primo ex ipsa re significata per claves regni caelorum: potestate scilicet aperiendi et claudendi caelorum regnum, non his vel illis, sed absolute: ut comprehendantur omnes viatores, quibus claudi vel aperiri regnum caelorum potest. Huiusmodi siquidem potestas, quadruplex potestatis genus sub se comprehendit: hoc est iudiciariam, tam in foro poenitentiae quam in foro ecclesiae: quoniam omnis ecclesiasticus iudex utriusque fori, solvendo vel ligando, aperit vel claudit regnum caelorum illi qui solvitur vel ligatur. Potestatem quoque gubernativam ecclesiae catholicae: nam providendo, gubernando, instituendo, disponendo, et cetera, eiusmodi faciendo, nihil aliud fit quam aperitur vel clauditur regnum caelorum. Potestatem etiam ad purgatorium extensam comprehendit: ubi nota quod licet Christus non dederit Petro iudiciariam potestatem super purgatorium, dedit tamen illi claves regni caelorum, aperiendi etiam vel claudendi his qui sunt in purgatorio. Et propterea de potestate iudiciaria loquens, apposuit locum scilicet super terram, dicens: quodcumque solveris super terram, et quodcumque ligaveris super terram: eximens per hoc eos qui super terram amplius non sunt, a iudiciali potestate Petri. Loquens autem de clavibus regni caelorum, nullum exemit viatorem cui per ecclesiam potest aperiri vel claudi regnum caelorum: sed absolute et illimitate dixit: tibi dabo claves regni caelorum: ut posset Petrus cuicumque viatori regnum caelorum aperire positive, claudere vero saltem negative.

Haec autem dicentes nequaquam Augustinum sacrosque canones potestate Petri ad excommunicandum etiam defunctos tuentes, oppugnamus: immo hinc quod diximus confirmamus. Nam ecclesiastica censura in defunctos, quatenus solvit aut ligat, ad id respicit quod super terram est, hoc est vivos: qui ligantur ne communicent, aut solvuntur ut communicent defuncto: quatenus vero aperit aut claudit regnum caelorum, ad defunctorum animas respicit: quibus vere hinc aperitur aut clauditur regnum caelorum. Terminatur ergo iudiciaria potestas super terram: claves autem regni caelorum ad omnes viatores se extendunt. Potestatem demum imperativam universis ad ecclesiam quomodolibet spectantibus, in ordine tamen ad regnum caelorum: exigit siquidem recta ratio ut potestas quae supremum sortita est finem, reliquis omnibus imperet in ordine ad supremum finem: ut facile manifestatur inducendo tam in artibus quam in rectoribus, ducibus, et principibus. Quilibet nempe artifex, rector, dux, princeps superiorem fortitus finem, ordinat alios artifices, rectores, duces, principes ad suum finem: ac per hoc illis, quatenus ad suum diriguntur finem, praecipit. Constat autem regnum caelorum supremum esse finem, potestatique clavium Petro promissarum respondere: reliqua vero omnia temporalia ad hunc finem quandoque oportere disponi. Sub hac igitur Petri potestate comprehenditur posse imperare regnis et principibus omnibus, in ordine ad regnum caelorum: nec enim huiusmodi imperium aliud est quam aperire et claudere regnum caelorum: ut de se patet. Ex re igitur promissa per claves regni caelorum, patet primo quod plenitudo potestatis ecclesiasticae Petro promissa est a Christo, dicente: tibi dabo claves regni caelorum.

Declaratur deinde idem ex modo loquendi sacrae scripturae: Isa. quidem XXII. de Eliachim summi sacerdotis plena potestate dicitur: et dabo clavem domus David super humerum eius, et aperiet, et non erit qui claudat, et claudet, et non erit qui aperiat. In novo quoque testamento, Apoc. III. de Christi potestate dicitur: qui habet clavem David, aperit, et nemo claudit, et claudit, et nemo aperit.

Exclusio obiectionis. Nec obstat si obiiciatur in textu evangelii non haberi quod, si Petrus aperiat, nemo claudit, et si claudat, nemo aperit: quia etsi non habentur haec verba, habetur tamen idem sensus. Ex eo siquidem quod de minoribus actibus clavium in evangelio habetur: quodcumque ligaveris super terram, erit ligatum et in caelis, et quodcumque solveris super terram, erit solutum et in caelis: manifeste habetur quod ita Petrus ligat quod nemo solvit, et ita solvit quod nemo ligat: quod enim in terra ligatum, in caelo quoque ligatum est, constat ita esse ligatum quod nemo solvit: et similiter quod in terra solutum, in caelis quoque solutum est, constat ita esse solutum quod nemo ligat. Ex hoc autem sufficienter habetur quod ita Petrus aperit regnum caelorum quod nemo claudit, et ita claudit quod nemo aperit: aequum est enim ut non minus, sed potiori modo, possint claves Petri adaequatos sibi actus quam actus minores exercere.

Primo. Et adverte quod verba illa Isa. XXII. dicta sunt de Eliachim in persona Christi: ut Glo. ibi dicit. In cuius signum Ioannes evangelista eadem repetit de Christo, tanquam monstrans illum esse in Eliachim significatum: et ipsemet Isaias IX. cap. de Christo scripserat: et factus est principatus super humerum eius: ut ostendatur clavis super humerum eius, principatus super humerum eius: ac per hoc undique percipiamus per claves regni caelorum plenitudinem potestatis significatam.

Secundo. Accedit autem ad hoc testimonium a consuetudine: in signum enim summae potestatis claves regni regi offeruntur. Quocirca iungendo ambas promissiones, quum ex prima Petrus futurus sit fundamentum ecclesiae catholicae (ubi in Petro officium sustinendi ecclesiam catholicam in fidei soliditate statuitur, et pariter ecclesiae catholicae necessitas inhaerendi Petro ut fundamento imponitur; aedificationis enim ratio exposcit ut aedificium necessitatem habeat inhaerendi petrae super quam fundatum est) ex altera vero Petro ecclesiae potestatis plenitudo pollicita sit: manifeste liquet promissum huiusmodi verbis Petro ecclesiae catholicae pontificatum esse: haec enim duo praecipua esse in totius christianae ecclesiae pontifice constat. Ex Matthaei evangelistae igitur verbis tu es Petrus et cetera, collatis cum aliis evangeliis ac discussis, manifestatum credimus soli Petro pontificatum ecclesiae catholicae esse promissum a Christo.