On the Divine Institution of The Papacy

Non longe a prioribus recedunt affirmantes claves regni caelorum non Petro sed ecclesiae a Christo promissas, dicente: Tibi dabo claves regni caelorum: tanquam diceret tibi, hoc est, ecclesiae significatae per te, non tibi dabo claves regni caelorum. Nam istis cum prioribus commune est et eximere Petrum ab hac Domini promissione, et nulli singulari homini datas esse claves, sed dono Dei promissas esse claves: solum in hoc differentes, quod priores dono Dei in quolibet iusto aut saltem in quolibet sacerdote, isti dono Dei in ecclesia invento claves datas asseverant: eo quod Petro non ut uni homini, sed ut personam gerebat ecclesiae, Christus dixisse contendunt: Tibi dabo claves regni caelorum: nitunturque hoc multis argumentis astruere.

Primo arguitur. Christus exponit seipsum in Evangelio cui loquatur et cui tradat claves, dicens: Beatus es Symon Bariona, caro et sanguis non revelavit sed pater meus qui est in caelis. Vbi autem Petrus in hac persona non est Petrus, non est caro neque sanguis, non Simon Bariona: omnino Petrus extra hominem ponitur, et iam non est ulla persona per se, sed revelantis patris auditor cui dantur claves. Nulli ergo priuato homini datae sunt claves, sed soli ecclesiae: quia de nullo priuato homine certi sumus habeat necnc revelationem patris: ecclesia autem ipsa est de qua dubitare non licet: ipsa est ergo ille Petrus auditor revelationis et acceptator clauium.

Secundo. Secundo ex cohaerentibus. Christus enim post gloriosam istam Petri commendationem, cum ei Petrus prohibuit ne moreretur, reprehendit Petrum: Vade post me Satana, non sapis ea quae Dei sunt. Vt ex subsecuta post commendationem vituperatione clarum fiat illum superiorem Petrum qui claves accepit, non fuisse Petrum filium Bariona, sed ecclesiam filiam Dei, quae verbum Dei audit et confitetur perseveranter in finem, non aliquando non sapiens quae Dei sunt, nec unquam retro abire iussa sicut Petrus.

Tertio. Tertio ex eo quod Christus dixit: Super hanc petram aedificabo ecclesiam meam: hoc est supra fidem a Petro totius ecclesiae persona confessam: ac per hoc in qualibet ecclesia ubi est fidei petra illic et claves.

Confirmatio. Firmatur autem hoc: quia nec ipse Petrus petra fuit in eadem perseverans confessione: quoniam mox post acceptas claves erravit: et tamen non sunt ei claves rursum allatae: quare non in sua sed ecclesiae persona eas accepit.

Quarto. Quarto, quando papa eligitur, an secum affert claves vel non? si affert, ergo erat papa antequam eligeretur: si non affert, a quo accepit? numquid ab angelo de caelo? nonne ab ecclesia? Item quando papa moritur cui relinquit claves, nisi ecclesiae a qua accepit? quid igitur potest dici contra hanc evidentissimam experientiam, optimam evangelii interpretem, claves nec Petro nec successori sed soli ecclesiae datas: a qua tanquam minister accepit futuras eis sacerdos in qualibet ecclesia.

Quinto. Quinto formatur argumentum similis formae argumento quo Paulus Rom. iiii. et Gala. iiii. utitur dicens: quod sicut Abrahae ex fide reputata est iustitia, ita et omnibus qui credunt reputabitur ad iustitiam. Quare etiam hic similiter: si Petro habenti revelationem patris et Christum confitenti claves dantur: ita necesse est homini similiter confitenti et revelationem habenti claves donatas esse: quod nulli nisi ecclesiae conuenire potest: cum nullus singularis fidelis constanter certo ac perseveranter habere possit hanc confessionem: ut etiam de ipso Petro patet.

Sexto. Sexto: quia non solum (ut Aug. lib. De doctrina christiana cap. xvii. testatur) has claves Christus dedit ecclesiae suae, ut quaecunque solveret in terra, soluta essent et in caelis: sed etiam ut ipse testatur super Io. Petrus apostolus propter apostolatus sui primatum ecclesiae gerebat figurata generalitate personam: in persona ergo non sua sed ecclesiae claves accepit.

Quod ex Aug. verbis ibidem amplius firmatur: cum dicit: Quod enim ad ipsum Petrum confirmat proprie pertinet, natura unus homo erat, gratia unus Christianus, abundantiore gratia unus idemque primus apostolus: sed quando ei dictum est, tibi dabo claves regni caelorum, universam significabat ecclesiam.

Prima. Confirmaturque eadem sententia ex verbis eiusdem Aug. Psal. cviii. Sicut quaedam dicuntur quae ad apostolum Petrum pertinere uidentur, neque tamen habent illustrem intellectum nisi cum referuntur ad ecclesiam, cuius ille agnoscitur in figura gessisse personam propter primatum quem in discipulis habuit: sicut est, tibi dabo claves regni caelorum: ita Iudas personam sustinet inimicorum Christi.

Ex his verbis apparet Petrum non in sua sed ecclesiae figurata persona claves suscepisse, dum hic dicitur non habere illustrem intellectum nisi ad ecclesiam referatur: et ibi contra personales conditiones Petri adversatiua coniunctione subditur: sed quando ei dictum est, tibi dabo, ecclesiam significabat.

Secunda. Et confirmatur rursus auctoritate evangelistae describentis interroganti Christo quem dicunt homines esse filium hominis: nullum certum discipulum respondisse, opiniones quae de eo erant: interroganti ... vero de se apostolos unum certum Petrum respondere et constanter absolvere ac pronunciare fidei confessionem: ut veram Christi cognitionem in unitate et firmitate confiteri, non multorum opinionibus velut arundinem agitari doceret. Tenet ergo Petrus ecclesiae unitatis figuram.

Quarta confirmatio. Accedit ad haec Cypriani auctoritas habita xxiiii. q. i. loquitur his dicens: Quis apostolis omnibus post resurrectionem suam parem tribuat potestatem, tamen ut unitatem manifestaret, unitatis eiusdem originem ab uno incipientem auctoritate sua disposuit: hoc utique erant caeteri apostoli quod Petrus fuit, pari consortio praediti et honoris et potestatis: sed exordium ab unitate proficiscitur, ut ecclesia Christi una monstretur. Unde non unus sed unitas claves accepit: ut attestantur etiam capitula Omnibus et Quodcunque, xxiiii. q. i. ex Hieronymo et Augustino.

Ad evidentiam horum considerandum est unum dici a sanctis: scilicet Petrum significasse ecclesiam cum claves accepit. Duo autem exponi seu deduci. Primum est: ecclesia accepit claves cum Petrus claves accepit. Secundum est: quod persona Petri non accepit claves. Unde dupliciter contingit hic errare: vel negando primum, vel affirmando secundum. Et negare quidem Petrum ecclesiam significasse est contradicere expositioni sanctorum. Affirmare autem ecclesiam sic accepisse claves quod persona Petri non acceperit, error est plusquam haereticus: quoniam evangelica per hoc negatur historia, et historia in parabolam vertitur. Parum dixi: quoniam omnis etiam veteris testamenti historia in parabolam verteretur.

Declaro singula: si enim Petro non in persona propria sed solummodo in persona significata per eum ecclesiae promissae sunt claves cum dictum est ei: Tibi dabo claves, etc., parabolicus Petrus inducitur, et non narratur historia sed parabola, cum dicitur: Venit Iesus in partes Caesareae Philippi et interrogavit discipulos suos, cum reliquis quae sequuntur. Et eadem licentia qua haec historia vertitur in parabolam, omnis alia historia non solum novi sed etiam ... veteris testamenti in parabolam verti potest: scriptum est enim: Omnia in figura contingebant illis. Si enim quia Petrus figuram gerebat ecclesiae, parabolicus ponitur et non in propria persona circa claves, parabolam quoque necesse est fateri de Martha et Maria, quae figuram gerebant vitae activae et contemplativae: parabolae quoque erunt resurrectiones trium mortuorum a Christo, quia figuram gerebant trium generum peccatorum spiritualiter resurgentium: quinimo et mors Christi et resurrectio parabola erit: quia illa nos mortuos peccato, ista nos in novitate vitae significat: et breviter universa ruit rerum gestarum fides in sacra scriptura ex hac licentia.

Vera autem et probata sententia est, dupliciter aliquid significari: uno modo per modum parabolae: sicut filius prodigus significat peccatorem, et operarii conducti ad vineam significant cultores Dei in Christi ecclesia, et sic de aliis. Alio modo per modum rei gestae: ita quod res vere gesta significat rem aliam: sicut transitus Hebraeorum per mare rubrum significat transitum nostrum de vitiis ad virtutem: et adventus magorum adorantium Christum significat viatorum progressum ad caelestem patriam.

Inter hos autem significandi modos haec est ad propositum disparitas: quod in parabolica significatione nulla est cura de significantibus personis secundum seipsas: quoniam ad significandum tantum describuntur: quemadmodum apud poetas fit in comoediis et tragoediis. Cum autem res gesta significat, oportet primo omnem curam adhibere ad rem quae geritur et ad personas secundum seipsas: quia sensus literalis in hoc consistit: ex quo solo secundum Dionysium et Augustinum efficax trahitur argumentum.

Unde oportet primo verificare in historiis res gestas et dicta de personis secundum seipsas ad veritatem fidei: et deinde potest superaddi sensus spiritualis, quo res gesta significat aliam, quo persona historica figurat aliquid aliud: et hoc ad aedificationem Christi fidelium, non ad comprobandum ea fidei quae in controversiam veniunt.

Quocirca oportet primo ad veritatem fidei salvandam sensum historicum tenere: et personam Petri non vertere in personam parabolicam cum de fide agitur historiae, et sensus literalis investigatur evangelicae historiae cum venit Iesus in partes Caesareae Philippi et interrogavit primo ac secundo, audivit responsiones primo discipulorum, deinde Petri: respondit Petro, dixit promisitque claves regni caelorum. Et firmata veritate sensus literalis quod proprie Petro dictum promissumque est, superaddere licet sensum mysticum quo Petrus figurat ecclesiam: sicut apparet in similibus, puta in significatione vitae activae per Martham (cui dictum est: sollicita es et turbaris erga plurima) et contemplativae per Mariam: de qua dictum est: optimam partem elegit quae non auferetur ab ea: et sic de aliis. Patet ergo quod Petro in persona ecclesiae promissae esse claves verum est, sic ut personae ipsius Petri primo et ad litteram promissae sint: quia illud verificatur secundum sensum mysticum, hoc autem secundum sensum litteralem.

Ad primum. Ad primum ergo in oppositum dicitur clarum ex antedictis esse verba illa Domini (Beatus es Simon Bariona, quia caro et sanguis non revelavit sed Pater meus) non ad Petri primatum sed ad ipsius confessionem et confessionis fructum spectare: et propterea tanquam impertinentia longe sunt a proposito secundum litteralem sensum. Has autem Petri conditiones trahere mystica interpretatione ad ecclesiam, quis sustineri possit? Intollerabile tamen est ut sensus mysticus excludat litteralem, Petrus excludat seipsum, auditor excludat eum qui audit, et Simon Ioannis vertatur in parabolicam personam.

Ad secundum. Ad secundum vero dicitur falso interpretari, si ne cur post tantam commendationem Petrus reprehensus fuerit: nam secundum planum litterae sensum commendatur primo persona Petri ratione divini doni, deinde reprehenditur ratione proprii sensus: neutrum autem secundum historiae fidem spectat ad alium quam ad Petrum: quoniam tam commendatio quam reprehensio personalis fuit. Secus autem est secundum sensum mysticum: quo quilibet proprii ... sensus et affectus in Petro reprehenditur, et quilibet divinae revelationis sectator in Petro commendatur.

Ad tertium. Ad tertium dicitur per hanc petram demonstrari ad litteram fidem in ipso Petro, ut ex dictis patet. Et propterea non sequitur quod cuilibet particulari ecclesiae ubi est fides aequaliter datae sint claves: sed sufficit cuilibet fideli ecclesiae datas esse in totius ecclesiae capite, quod est haec petra, super quam Christus aedificat ecclesiam suam.

Ad confirmationem. Et ad confirmationem dicitur quod licet Petrus erraverit, non tamen desiit esse petra: tum quia per illa verba quae obiiciuntur, Absit a te, Domine, non erit tibi hoc, Petrus nec fidem nec caritatem perdidit. Unde et Dominus non dixit ei: Vade Satana (ut tentatori dixerat), sed modificavit dicens: Vade post me, Satana: tanquam diceret: Sequere tu me debes, non ego affectum tuum. Tum quia, ut praedictum est, cum postea Christum negavit, fidem non perdidit, sed petra fidei perseveravit in corde. Et tunc, ut Theophylactus notavit super Luc. xxii, Christus iterum ipsum in apostolico gradu restituit dicens: Confirma fratres tuos.

Ad quartum. Ad quartum dicitur quod cum papa eligitur, neque secum claves affert neque ab ecclesia illas accipit, sed a Christo, non nova traditione, sed antiqua illa met qua tradidit Petro. Ecclesia siquidem ministerio electionis personam deputat quae Petro succedat: Christus autem ipse in beato Petro cuilibet successori claves tradidit. Et propterea vana est quaestio a quo accipit aut cui relinquit moriens: verbum enim Christi semper vivum dat claves cuilibet succedenti, et non unus alteri relinquit.

Ad quintum. Ad quintum dicitur argumentum esse similis formae, sed dissimilis materiae, et propterea non tenere. Iustitia siquidem et fides bona sunt animae ad utilitatem ipsius credentis et iusti: claves autem praeterea significant ad aliorum regimen ordinatam potestatem. Et ideo licet cuilibet credenti imitanti Abraham reputetur fides ad iustitiam sicut Abrahae, non tamen cuilibet credenti et confitenti Christum, immo nec cuilibet Petri imitanti Petrum in fide, dari oportet claves, id est potestatem aperiendi et claudendi aliis: sicut nec cuilibet imitanti fidem Abrahae datur quod sit pater ... multarum gentium, quod in semine suo benedicantur omnes gentes: quae tamen Abrahae credenti data sunt. Quod autem additur, nulli nisi ecclesiae convenire posse constanter certo ac perseveranter habere Petri confessionem, si ad singulas res personas referatur: Paulus apostolus ad Rom. viii. confutat dicens: Quis nos separabit a caritate Christi? Tribulatio, an angustia? etc. et subdit: Certus sum enim etc., loquens ad litteram de electis. Quod si non contra rem sed contra notitiam nostram arguitur, quia nos nescimus quis perseverabit: facile satisfit per hoc quod Deus suaviter disponens omnia non exigit ab homine maiorem certitudinem ea quae est fidei et humani moris: a fructibus scilicet eorum cognoscendo homines.

Ad sextum. Ad sextum dicitur verum esse et quod ecclesiae datae sunt claves, et quod Petrus personam ecclesiae figuratae gerebat, et quod unitas Petri unitatem ecclesiae significabat. Sed in hoc falluntur argumenta quod ex his veritatibus in aliam veritatem insurgunt: hae siquidem veritates non contrariantur huic alii veritati quod Petrus in propria persona accepit claves: sunt haec enim omnia simul vera. Et primum quidem et ultimum ut vi. parebit cap. ad veritatem sensus litteralis spectant: quoniam ad litteram Petrus in propria persona sic accepit claves quod etiam ecclesia accepit easdem. Reliqua autem ad mystici sensus veritatem spectant: secundum spiritualem siquidem sensum unus Petrus unitatem ecclesiae significat, et ulterius ecclesiam repraesentat.

Ad confirmationem. Unde Cypriani, Hieronymi et Augustini dicta quae obiiciendo allata sunt verissima sunt, sed iuxta sensum mysticum. Sed non adversantur sensui litterali: quo (ut evangelica testatur historia) ipse Petrus in propria persona cui revelatio facta est respondit, claviumque promissionem accepit.

Clarificatio verborum Augustini. Ad clariorem tamen notitiam habendam verborum Augustini, scito duplicem evangelii sensum hoc est litteralem (quo verificatur tibi, id est Petro, dabo claves regni caelorum) et mysticum (quo verificatur tibi, id est ecclesiae significatae per te, dabo claves regni caelorum) esse ab Augustino comparatum: non penes verum vel falsum, sed penes clarum vel minus ... vel minus clarum. Ad sensum siquidem mysticum spectat quod Petrus gerat in figura personam ecclesiae: sicut ad sensum mysticum pertinet quod Iudas gerat personam inimicorum Christi: ad litteram autem ipse Iudas erat Christi inimicus, et ipse Petrus est cui promissae sunt claves.

Unde Augustinus, quia sensus mysticus clarior est quam sensus litteralis in proposito (ut testantur tot quaestiones quae circa sensum litteralem emergunt), et sensus mysticus ita est omnibus manifestus ut etiam vulgares sciant claves esse ecclesiae, comparavit sensum litteralem (iuxta quem claves promissae sunt personae Petri futuri pastoris totius ecclesiae) ad sensum mysticum, iuxta quem claves promissae sunt Petro in figura ecclesiae: et dixit quod mysticus sensus est clarior: hoc enim sonant illa verba: non habent illustrem intellectum nisi ad ecclesiam referantur, cuius ille gessit in figura personam. Negavit siquidem illustrem, et non negavit verum intellectum nisi ad ecclesiam referantur: constat enim illustre ad claritatem pertinere.

Et hoc intendere Augustinum patet ex contextu: volens enim exponere Psalmum Deus, laudem meam, partim de Iuda, partim de populo Iudaeorum inimico Christi, praemittit: Si autem de tali genere malorum, id est inimicorum Christi, ingratorum Iudaeorum, omnia mihi videntur posse clarius aperiri: et statim subdit verba allata. Ubi clare videre quilibet potest non derogari veritati sensus litteralis (quo personae Petri sunt claves promissae) ex hoc quod sensus iste non est ita clarus sicut mysticus: neque enim solus est textus iste talis, sed innumeros habet in sacra Scriptura consodales, quorum sensus illustris non nisi mysticus est.

Allata quoque verba Augustini super Ioannem non negant Petro secundum propriam personam dictum esse: Tibi dabo claves: sed affirmant Petro in persona ecclesiae significatae super Ioannem dictum esse: Tibi dabo claves. Ex hac autem vera affirmatione non sequitur negatio illius alterius veritatis, satis patet.

Ad vim autem quae fit in coniunctione adversativa respondetur quod coniunctio illa augmentativa est, iuxta frequentissimum loquendi usum, quo dicimus aliquem virtute bonum ... virum sed officio bonum civem, et similia. Tanquam enumeratis Augustinus quibusdam personalibus Petri conditionibus auxerit conditionem Petri, transfundendo ad extensionem eius in universam ecclesiam significative: cum qua figurativa conditione stat quod per proprietatem pastoralis officii idem Petrus ad universam se extendat ecclesiam: quinis hoc non sit ibi ab Augustino explicatum, qui de Petro et Ioanne mystice tractabat, ut ille activae, iste contemplativae vitae personam gerebat.

Unde cum infertur quod non unus sed unitas claves accepit, pro quanto affirmatur unitatem claves accepisse, verum dicitur, sicut verum est ecclesiam accepisse claves: quatenus vero negatur unum Petrum accepisse claves, aut falsum dicitur aut pie exponendum est. Nam si ideo negatur unus ut negetur Petrus, falsum dicitur contra evangelicam historiam: si autem ideo negatur unus ut negetur solitudo personalis, hoc est ut Petrus non acceperit claves secum sepeliendas, sed ut in ipso ecclesia usque ad finem saeculi duratura claves acceperit, verum dicitur: sic enim non unus, id est pro se tantum, sed unitas ecclesiae in illo uno claves accepit.

In nullo tamen citatorum locorum habetur negativa illa: Non unus claves accepit. Et ex his quae diximus, solvendas similes obiectiones relinquimus: ut non sit opus omnia quae obiici possunt afferre. Reliqua ex Cypriano allata de paritate apostolorum inferius loco suo patebunt.