De Vocatione Omnium Gentium

Adhibita enim semper est universis hominibus quaedam supernae mensura doctrinae quae, etsi parcioris occultiorisque gratiae fuit, sufficit tamen, sicut Dominus iudicavit, quibusdam ad remedium, omnibus ad testimonium: ut non dubie, sed evidenter appareat, quod nisi ubi abundavit peccatum, superabundaret et gratia; nunc quoque universum genus humanum similis obcaecaret impietas. Aut forte, ut plerique garriunt, meliora quam veterum ingenia nostris saeculis orta sunt, et aptiores divinis donis animas tempora extrema pepererunt? Quod etiam si ita esset, ad bonitatem id referendum esset auctoris, qui vocandis ad vitam aeternam populis, ea quae non reniterentur, corda finxisset. Sed nihil prorsus novatum est in generatione carnali, nec generosior avis minorum orta successio est: cum potius in hominibus illius temporis quo mundi Redemptor advenit, quanto erat propago tardior, tanto sit iniquitas inventa robustior. Probavit hoc Iudaici furoris impietas; et quam apta Evangelio Christi fuerit illa generatio, non solum populi, sed etiam scribarum et principum ac sacerdotum corda docuerunt. Quibus parum fuit in Agnum Dei tollentem peccatum mundi (Ioan. I, 29), contra testificationem legis, contra oracula prophetarum, contra divinarum experimenta virtutum, seditionibus, contumeliis, sputis, alapis, colaphis, lapidibus, flagris, et ad postremum crucis atrocitate saevisse; nisi etiam testes resurrectionis eius eadem persequerentur insania. Quam Apostoli quando a pontificibus flagellati sunt, ostenderunt in psalmo Davidico prophetatam, dicentes: Domine, tu es qui fecisti coelum, et terram, et mare, et omnia quae in eis sunt, qui Spiritu sancto per os patris nostri David pueri tui dixisti (Ps. II, 4): Quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania? Astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in unum adversus Dominum, et adversus Christum eius. Convenerunt enim vere in civitate ista adversus sanctum Filium tuum Iesum, quem unxisti, Herodes et Pontius Pilatus cum gentibus et populis Israel, facere quae manus tua et consilium decreverunt fieri (Act. IV, 24 seqq.). Igitur ad manifestandam gratiam Dei quae ex aeterno eius incommutabilique consilio in salutem omnium gentium disponebatur, non priora, quasi incapacia, declinata sunt tempora; sed ista electa, quae tales populos ediderunt, quorum ferox et voluntaria iniquitas non consulendi affectu, sed intentione saeviendi persisteret facere quae manus Dei et consilium decreverunt fieri: ut mirabilior esset gratia et potentia Dei, quae de tam duris animis, tam tenebrosis mentibus, tam inimicis cordibus fecit sibi populum fidelem, subditum, sanctum, qui non per sapientiam huius mundi pervenit ad lumen sapientiae Dei: sed per illius donum, de quo testatur Ioannes apostolus, dicens: Scimus quia Filius Dei venit, et dedit nobis sensum, ut cognoscamus verum Deum, et simus in vero Filio eius (I Ioan. V, 20). Cui testimonio apostolus Paulus consonat dicens: Gratias agentes Patri, qui dignos nos fecit in partem sortis sanctorum in lumine, qui eripuit nos de tenebris et de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii dilectionis suae (Coloss. I, 12). Et iterum idem: Eramus enim, inquit, aliquando insipientes, increduli, errantes, servientes desideriis et voluptatibus variis, in malitia et invidia agentes, odibiles, odientes invicem. Cum autem benignitas et humanitas apparuit Salvatoris nostri, non ex operibus iustitiae quae fecimus nos, sed secundum suam misericordiam salvos nos fecit, per lavacrum regenerationis Spiritus sancti, quem effudit in nos abunde per Iesum Christum Salvatorem nostrum, ut iustificati gratia ipsius, haeredes simus secundum spem vitae aeternae (Titi III, 3 seqq.).

Potuitne plenius, luculentius, verius explicari, quae merita hominum Christus invenerit, et quos sibi mores subiecerit, quae ad se corda converterit, quando venit mederi non sanis, sed male habentibus, et vocare non iustos, sed peccatores (Matth. IX, 13)? Quoniam gentium populus, qui sedebat in tenebris, lucem vidit magnam, et sedentibus in tenebris et umbra mortis, lux orta est illis (Isa. IX, 2). Fremebant gentes, irascebantur populi, saeviebant reges, et potestates contradicebant, superstitiones et totius mundi reluctabantur errores. Sed de resistentibus, furentibus, persequentibus, populum suum Christus augebat, et per vincula ac supplicia mortesque sanctorum roborabatur fides, vincebat veritas, perque universum mundum Dominicae segetis multiplicabatur ubertas. Tanta enim desuper praebebatur constantia fidei, fiducia spei, fortitudo tolerantiae, ut ille ignis dilectionis, quem in cordibus fidelium Spiritus sanctus accenderat, nullo modo ab opprimentibus posset exstingui: cum et qui cruciabantur, vehementius inardescerent, et qui saeviebant, eamdem quam persequebantur flammam saepe conciperent, qua beatus apostolus Paulus ignitus, fidenter ferventerque dicebat: Iustificati igitur ex fide, pacem habeamus ad Deum per Dominum nostrum Iesum Christum, per quem et accessum habemus fide in gratiam istam in qua stamus, et gloriamur in spe gloriae filiorum Dei. Non solum autem, sed et gloriamur in tribulationibus; scientes quod tribulatio patientiam operatur, patientia autem probationem, probatio vero spem, spes autem non confundit: quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis (Rom. V, 1 et seqq.). Et iterum: Quis nos separabit a charitate Christi? tribulatio, an angustia, an persecutio, an fames, an nuditas, an periculum, an gladius? Sicut scriptum est (Psal. XLIII, 24), Quia propter te mortificamur tota die: existimati sumus sicut oves occisionis. Sed in his omnibus superamus per eum qui dilexit nos. Certus sum enim quia neque mors, neque vita, neque angeli, neque principatus. neque instantia, neque futura, neque fortitudo, neque altitudo, neque profundum, neque creatura alia poterit nos separare a charitate Dei, quae est in Christo Iesu Domino nostro (Rom. VIII, 35). Haec charitas diffusa per Spiritum sanctum, fecit ut mundus fidelium mundum vinceret impiorum. Haec Neronis crudelitatem, Domitiani furorem, multorumque post eos Principum rabiem glorioso innumerabilium martyrum fine confudit, donante Christo imitatoribus suis, de persecutionibus regum aeternarum stemmata coronarum.