De Vocatione Omnium Gentium

Multiformitas autem et magnitudo divinae gratiae probat istos contra veritatem, etiam quod de maiorum voluntatibus loquuntur, astruere, eorumque persuasioni divinorum eloquiorum testimonia repugnare. Quae si omnia sermoni nostro velimus annectere, modus non erit disserendi. Quae tamen se recordationi offerunt, non omittentur: ut, quantum satis est, manifestetur, hominis bonum meritum, ab initio fidei usque ad perseverantiae consummationem, donum atque opus esse divinum. Igitur fides, quae bonae voluntatis et iustae actionis est genitrix, quo ipsa fonte nascatur, apostolus Paulus exponat, qui pro Romanorum fide Deo gratias agit, dicens, Primum quidem gratias ago Deo meo per Iesum Christum pro omnibus vobis, quia fides vestra annuntiatur in universo mundo (Rom. I, 8). Ad Ephesios quoque scribens, Propterea, inquit, et ego audita fide vestra, quae est in Domino Iesu, et dilectione in omnes sanctos, non cesso gratias agens pro vobis, memoriam vestri faciens in orationibus meis, ut Deus Domini nostri Iesu Christi Pater gloriae, det vobis spiritum sapientiae et revelationis in agnitionem eius, illuminatos oculos cordis vestri, ut sciatis quae sit spes vocationis eius, quae divitiae gloriae haereditatis eius in sanctis (Ephes. I, 16 et seq.). De fide etiam Colossensium similiter Deo gratias agens. Gratias agimus, inquit, Deo et Patri Domini nostri Iesu Christi, semper pro vobis orantes, audientes fidem vestram in Christo Iesu, et dilectionem quam habetis in sanctos omnes, propter spem quae reposita est vobis in coelis (Coloss. I, 3, 4 seq.). Et ut alia bona ab eodem bonorum auctore percipiant, quid pro eis oret enarrans, Ideo, inquit, et nos ex qua die audivimus, non cessamus pro vobis orantes, et postulantes ut impleamini agnitione voluntatis eius, in omni sapientia et intellectu spiritali, ut ambuletis digne, Deo per omnia placentes, in omni opere bono fructificantes, et crescentes in scientia Dei, in virtute confortati secundum potentiam claritatis eius, in omni potientia et longanimitate cum gaudio (Coloss. I, 11). Item ad Thessalonicenses qui spiritu fidei dilectionisque fervebant: Gratias agimus, inquit, Deo semper pro omnibus vobis, memoriam vestri facientes in orationibus nostris sine intermissione, memores operis fidei vestrae, et laboris, et charitatis, et sustinentiae spei Domini nostri Iesu Christi ante Deum et Patrem nostrum (I Thes. I, 2). Et infra, Ideo et nos gratias agimus Deo sine intermissione, quoniam cum accepissetis a nobis verbum auditus Dei, accepistis non ut verbum hominum, sed, sicut est vere, verbum Dei, qui operatur in vobis, qui credidistis (I Thes. II, 13). Potuitne plenius aut evidentius demonstrari, Dei esse donum credentium fidem, quam ut ideo agerentur gratiae Deo, quoniam hi quibus verbum Dei per homines praedicabatur, non quasi de hominum sermone dubitarunt, sed tamquam Deo loquenti per homines crediderunt, qui in ipsis est operatus ut crederent? In secunda quoque ad eosdem Thessalonicenses Epistola de fide in Christo proficientium ita Apostolus loquitur: Gratias agere debemus Deo semper pro vobis, fratres, ita ut dignum est, quoniam supercrescit fides vestra, et abundat charitas uniuscuiusque vestrum in invicem: ita ut et nos ipsi in vobis gloriemur in Ecclesiis Dei, pro patientia vestra et fide in omnibus persecutionibus vestris et tribulationibus, quas sustinetis in exemplum iusti iudicii Dei, ut digni habeamini regno Dei pro quo et patimini (II Thess. I, 3 et seq.). Petrus quoque apostolus ex Deo haberi fidem praedicans, ita scribit: Scientes quod non corruptibilibus auro et argento redempti estis de vana conversatione vestra paternae traditionis, sed pretioso sanguine quasi agni incontaminati et immaculati Christi Iesu, praecogniti quidem ante constitutionem mundi, manifestati autem novissimis temporibus propter vos, qui per ipsum fideles estis in Deum, qui suscitavit eum a mortuis, et gloriam ei dedit, ut fides vestra et spes esset in Domino (I Petri I, 18 et seq.). Item idem in secunda Epistola de fidei perceptione sic loquitur: Simon Petrus servus et apostolus Iesu Christi, his qui coaequalem nobis adepti sunt fidem per iustitiam Domini et Salvatoris nostri Iesu Christi (II Petri I, 1).

Unde autem habeatur spiritus fidei, Ioannes apostolus manifestissime docet dicens: Omnis spiritus qui confitetur Iesum in carne venisse, ex Deo est; et omnis spiritus qui solvit Iesum, ex Deo non est, et hic est Antichristus (I Ioan. IV). Item idem dicit ab eo recipi Evangelium, in quo est spiritus veritatis: Nos, inquit, ex Deo sumus. Qui novit Deum, audit nos; qui non est ex Deo, non audit nos. In hoc cognoscimus spiritum veritatis, et spiritum erroris (Ibid., 6). Item in Actibus Apostolorum Petrus apostolus fidem esse per Dominum Iesum pronuntians: Hunc, inquit, quem videtis et nostis, confirmavit nomen eius, et fides quae per eum est, dedit integram sanitatem istam in conspectu omnium vestrum (Act. III, 16). De fide quoque Lydiae, cuius inter alias mulieres quae Evangelium pariter audiebant, Dominus cor aperuit, ita in eadem narratur historia: Die autem sabbatorum egressi sumus extra portam iuxta flumen, ubi videbatur esse oratio; et sedentes loquebamur mulieribus quae convenerant. Et quaedam mulier nomine Lydia, purpuraria civitatis Thyatirenorum, colens Deum, audivit, cuius Dominus cor aperuit, ut intenderet his quae dicebantur a Paulo (Act. XVI, 14, 13 et 14). Non autem ex humana sapientia esse fidem, sed ex inspiratione divina ipsius Veritatis voce firmatur. Dicente enim Domino ad discipulos suos, Vos autem quem me esse dicitis? Respondens Simon Petrus dixit, Tu es Christus Filius Dei vivi. Respondens autem Iesus, dixit ei, Beatus es, Simon Bar Iona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui in coelis est (Matth. XVI, 15 et seq.). Paulus vero apostolus hanc ipsam fidem secundum mensuram dari pro arbitrio largientis ita praedicat: Dico enim per gratiam, quae data est mihi, omnibus qui sunt inter vos, non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem, sicut unicuique divisit Deus mensuram fidei (Rom. XII, 3). Item idem unitatem rectae fidei, et consensionem in honorem Dei a Deo esse commendans: Deus autem, inquit, patientiae et consolationis det vobis idipsum sapere in alterutrum, secundum Iesum Christum; ut unanimes uno ore honorificetis Deum et Patrem Domini nostri Iesu Christi (Rom. XV, 5 et 6). Et infra: Deus autem spei repleat vos omni gaudio et pace in credendo, ut abundetis in spe, in virtute Spiritus sancti (Ibid. 13). Quo testimonio non solum fides, sed etiam gaudium, et pax, et abundantia spei, docentur nisi in virtute sancti Spiritus non haberi. Ad Ephesios vero scribens Apostolus de divitiis gratiae pro malis bona retribuentis, et de fide quae non ex nobis, sed ex Dei dono habetur, haec loquitur: Deus autem, qui dives est in misericordia, propter nimiam charitatem suam qua dilexit nos, et cum essemus mortui peccatis, convivificavit nos Christo, cuius gratia salvi facti sumus, et conresuscitavit et consedere fecit in coelestibus in Christo Iesu. Gratia enim estis salvati per fidem, et hoc non ex vobis, Dei enim donum est; non ex operibus, ne quis glorietur. Ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo Iesu in operibus bonis, quae praeparavit Deus ut in illis ambulemus (Ephes. II, 4 et seq.). Proprium ergo hoc habet nova creatura per gratiam, ut qui figmentum Dei sunt, qui nativitate coelesti conduntur in Christo, non otio torpeant, nec desidia resolvantur; sed de virtute in virtutem, per viam bonorum operum ambulando proficiant. Hoc est enim fingi, hoc de vetere creatura novam fieri, hoc de imagine terreni hominis ad imaginem coelestis hominis reformari. Quod totum sive palam per cooperatores gratiae, sive occulte per subministrationem Spiritus, ille inchoat, ille auget et perficit, cuius agricultura, cuius aedificatio, et cuius figmentum sumus.