De Vocatione Omnium Gentium
Prosper of Aquitaine (390–463)
First published 1846
*De Vocatione Omnium Gentium* is a theological treatise devoted to the difficult relationship between divine grace, human freedom, election, and God’s will that all men should be saved. Beginning from the controversy over whether the primacy of grace abolishes free will, the work argues that grace does not destroy human volition but heals, directs, and perfects it, while every genuinely salvific good ultimately originates in God. Through sustained engagement with Scripture, it examines the meaning of universal biblical expressions concerning salvation, the distinction between general and special gifts of grace, the mysterious diversity of God’s dealings with peoples and individuals, and the gradual calling of the nations into the Church. Particular attention is given to the history of salvation, from the earliest ages and Israel’s election to the worldwide preaching of the Gospel, while repeatedly insisting that the hidden reasons for divine election and the differing times of vocation remain beyond human scrutiny. The result is a careful attempt to uphold simultaneously the universality of God’s saving goodness, the necessity and gratuity of grace, human responsibility, and reverence before the inscrutable judgments of divine providence.
Liber I: Liber Primus
Caput I: Materiam hoc libro tractandam proponit, ostenditque non recte sentire eos qui praedicatione gratiae liberum negari arbitrium contendunt
Caput II: Omni animae humanae naturaliter inesse qualemcumque voluntatem, quae aut sensualis, aut animalis, aut spiritalis est
Caput III: De voluntate sensuali
Caput IV: De voluntate animali, qua nihil supra mercedem temporalis gloriae acquiritur, etiam si dono Dei in ea sublimius sapiatur
Caput V: Omnes gentes in elementis accepisse praecepta legalia, ut inexcusabiles sint in idololatria
Caput VI: Quod absque divina gratia voluntas tanto citius propinquat iniquitati, quanto acrius intenditur actioni, quia non in gloriam Dei vivit
Caput VII: In homine, cum ad pietatem redit, non aliam in eo creari substantiam, sed eamdem quae fuerat labefactata reparari; nec aliud ab eo auferri nisi vitium, priore voluntate correcta
Caput VIII: Gratiam sic reparare opus Dei, ut liberum arbitrium non auferat, sed potius per ipsummet illud sanet
Caput IX: Quod Scriptura sive de bonis, sive de malis loquatur, sive de electis, sive de reprobis, ita meminit unius partis, quasi neminem hominum praetermittat
Caput X: Quod Scriptura de electis et reprobis ejusdem populi loquitur, tamquam de iisdem
Caput XI: Quod Scriptura de diversorum temporum hominibus loquitur, quasi de ejusdem temporis generatione
Caput XII: Quod illud Apostoli, Vult omnes homines salvos fieri, de omni genere hominum intelligitur
Sed cum haec legerint vel audierint qui amant calumniosa certamina, dicent nos per huiusmodi disputationes Apostolo contradicere definienti, quod Deus omnes homines velit salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire (I Tim. II, 4). Quam particulam verborum Apostoli, ita nos integre pleneque suscipimus, ut nihil ei de praecedentibus sive subiectis quae ad ipsam pertinent subtrahamus. Quoniam, ut caetera divinorum eloquiorum testimonia sequestremus, hic locus sufficit ad evacuandum quod calumniose obiiciunt, et ad defendendum quod impie diffitentur. Scribens itaque ad Timotheum Paulus apostolus, ait: Obsecro igitur primo omnium fieri obsecrationes, postulationes, gratiarum actiones pro omnibus hominibus, pro regibus, et omnibus qui in sublimitate sunt: ut quietam et tranquillam vitam agamus in omni pietate et castitate. Hoc enim bonum est et acceptum coram Salvatore nostro Deo, qui omnes homines vult salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire. Unus enim Deus, et unus mediator Dei et hominum, homo Christus Iesus, qui dedit redemptionem semetipsum pro omnibus (Ibid., 1 et seq.).
De hac ergo doctrinae apostolicae regula, qua Ecclesia universalis imbuitur, ne in diversum intellectum nostro evagemus arbitrio, quid ipsa universalis Ecclesia sentiat, requiramus: quia nihil dubium esse poterit in praecepto, si obedientia concordet in studio. Praecepit itaque Apostolus, immo per Apostolum Dominus, qui loquebatur in Apostolo, fieri obsecrationes, postulationes, gratiarum actiones pro omnibus hominibus, pro regibus, ac pro his qui in sublimitate sunt. Quam legem supplicationis ita omnium sacerdotum, et omnium fidelium devotio concorditer tenet, ut nulla pars mundi sit in qua huiusmodi orationes non celebrentur a populis Christianis. Supplicat ergo ubique Ecclesia Deo, non solum pro sanctis et in Christo iam regeneratis, sed etiam pro omnibus infidelibus et inimicis crucis Christi, pro omnibus idolorum cultoribus, pro omnibus qui Christum in membris ipsius persequuntur, pro Iudaeis quorum caecitati lumen Evangelii non refulget, pro haereticis et schismaticis, qui ab unitate fidei et charitatis alieni sunt. Quid autem pro istis petit, nisi ut, relictis erroribus suis, convertantur ad Deum, accipiant fidem, accipiant charitatem, et de ignorantiae tenebris liberati, in agnitionem veniant veritatis? Quod quia ipsi praestare sibi nequeunt, male consuetudinis pondere oppressi, et diaboli vinculis alligati, neque deceptiones suas evincere valent, quibus tam pertinaciter inhaeserunt, ut quantum amanda est veritas, tantum diligant falsitatem: misericors et iustus Dominus pro omnibus sibi vult hominibus supplicari: ut cum videmus de tam profundis malis innumeros erui, non ambigamus Deum praestitisse quod ut praestaret oratus est; et gratias agentes pro his qui salvi facti sunt, speremus etiam eos qui necdum illuminati sunt, eodem divinae gratiae opere eximendos de potestate tenebrarum, et in regnum Dei, priusquam de hac vita exeant, transferendos.