On the Spirit and the Letter; An Epistle to Marcellinus
Augustine of Hippo (354–430)
De Spiritu et Littera
First published 412
Written for Marcellinus around 412, this treatise examines the relation of divine law, human freedom and grace, with particular attention to the Apostle Paul’s words that the letter kills but the Spirit gives life.
Caput I: Occasio scribendi huius libri. Aliquid posse fieri, tametsi factum sit numquam.
Caput II: Error eorum qui dicunt vivere hic hominem sine peccato, minus perniciosus. Error negantium gratiam necessariam gravior et acerrime confutandus.
Caput III: Gratia vera donum Spiritus sancti, quo fit in animo delectatio et dilectio boni.
Caput IV: Doctrina legis sine vivificante spiritu, littera est occidens.
Caput V: Quid hic tractandum.
Caput VI: Abundantia delicti per legem.
Caput VII: Bona opera ex quo fonte manent.
Caput VIII: Observatio legis, Iudaeorum gloriatio qualis. Timor poenae. Circumcisio cordis. Pelagiani in quo Deum nostrae iustificationis auctorem agnoscunt.
Caput IX: Iustitia Dei manifestata per Legem et Prophetas.
Caput X: Quomodo iusto non posita est lex.
Caput XI: Pietatem esse sapientiam. Iustitia Dei dicta quam Deus facit.
Caput XII: Cognitio Dei per creaturas. Lex sine gratia.
Caput XIII: Lex operum et lex fidei.
Caput XIV: Decalogus quoque occidit nisi adsit gratia.
Caput XV: Gratia in Vetere Testamento latens, in Novo revelatur.
Caput XVI: Spiritus sanctus cur dictus sit digitus Dei.
- Dominus autem Spiritus est; ubi autem Spiritus Domini, ibi libertas.1 Hic autem Spiritus Dei, cuius dono iustificamur, quo fit in nobis ut non2 peccare delectet, ubi libertas est; sicut praeter hunc Spiritum peccare delectat, ubi servitus, a cuius operibus abstinendum3 est: hic Spiritus sanctus per quem diffunditur caritas in cordibus nostris, quae plenitudo legis est, etiam digitus Dei in Evangelio dicitur4. Unde quia et illae tabulae digito Dei conscriptae sunt, et digitus Dei est Spiritus Dei per quem sanctificamur, ut ex fide viventes per dilectionem bene operemur; quem non moveat ista congruentia ibidemque distantia5? Dies enim quinquaginta computantur a celebratione Paschae, quae occisione figuratae ovis per Moysen fieri praecepta est (Exod. XII), in significationem utique futurae Dominicae passionis, usque ad diem qua Moyses legem accepit in tabulis digito Dei conscriptis: similiter ab occisione et resurrectione illius qui sicut ovis ad immolandum ductus est6, quinquaginta diebus completis, congregatos in unum fideles digitus Dei, hoc est, Spiritus sanctus implevit7.