De Controversiis, Tertia Controversia Generalis: De Summo Pontifice

Robert Bellarmine

De Controversiis, Tertia Controversia Generalis: De Summo Pontifice

Robert Bellarmine (1542–1621)

This work is being completed — add a section.


Liber I: QUI EST DE ROMANI PONTIFICIS ECCLESIASTICA MONARCHIA

Liber II: DE SUCCESSIONE ROMANORUM PONTIFICUM IN PRIMATU

Liber III: UBI DE ANTICHRISTO

Liber IV: DE POTESTATE SPIRITUALI

Liber V: DE POTESTATE PONTIFICIS TEMPORALI

Caput I: Proponitur quaestio de potestate temporali

Caput II: Papam non esse Dominum totius Mundi

Quod ad primum attinet, tria ordine probabimus. Primo, Papam non esse Dominum totius Orbis. Secundo non esse Dominum totius Orbis Christiani. Tertio, non esse Dominum ullius provinciae, aut oppidi, nullamque habere iure divino iurisdictionem mere temporalem. Primum docet expresse Ioannes de Turrecremata lib. II Sum. de Eccles. cap. 113.: « Papa, inquit, non sic est dicendus habere iurisdictionem in temporalibus iure Papatus, ut dicendus sit totius orbis dominus ». Sic etiam Franciscus Victoria relect. 1. de pot. Eccles. quaest. 6.: « Papa, inquit, non est orbis Dominus ». Idem alii docent, et probatur. Papa non est Dominus earum provinciarum, quas obtinent Infideles; nam in primis Dominus Ioan. ult. solum oves suas Petro commisit: Infideles autem non sunt oves. Deinde, non potest Papa iudicare Infideles. I. Cor. V: Quid ad me de his, qui foris sunt, iudicare? Denique, Infideles Principes sunt veri et supremi Principes suorum regnorum; nam dominium non fundatur in gratia, aut Fide, sed in libero arbitrio et ratione: nec descendit ex iure divino, sed ex iure gentium; ut patet ex eo quod Deus approbat regna gentilium in utroque Testamento. Daniel II: Tu es Rex regum, et Deus caeli dedit tibi regnum et imperium etc. Matth. XXII: Reddite, quae sunt Caesaris, Caesari. Nota, Reddite, non donate, quae sunt Caesaris, id est, quae iure illi debentur: et Rom. XIII: Reddite omnibus debita: cui tributum, tributum; cui vectigal, vectigal etc. Et iubet ibidem etiam propter conscientiam obedire Principibus Ethnicis: at certe non tenemur in conscientia obedire illi qui non est verus Princeps.

Si igitur non est Papa Dominus earum provinciarum, quas obtinent Infideles; sequitur, eum non esse Dominum totius Mundi, nisi eae provinciae ad Mundum non pertinere dicantur. Dicent: tenemur obedire Principibus infidelibus, quia omnes Principes sunt Vicarii Papae. At contra: nam Papa non vellet habere tales vicarios, et si posset, libenter daret regna Infidelium Principibus fidelibus. Ridiculum autem est, dedisse Deum Papae ius in regna totius Mundi, et non dedisse illi unquam facultatem utendi eiusmodi iure.

At, inquient: Papa est Monarcha spiritualis in toto Orbe terrarum; et tamen nunquam potuit exercere hunc principatum in toto Orbe terrarum. Respondeo: Papam dici Monarcham spiritualem in toto Orbe, non quod praesit omnibus hominibus, qui sunt in toto Orbe, sed quod praesit omnibus Christianis toto Orbe diffusis. Et rursum etiam ex hypothesi, nimirum, quia si totus Mundus converteretur ad Fidem, toti Mundo plane spirituali iurisdictione Papa praeesset. Denique quod ius habeat mittendi per totum Orbem terrae praedicatores Evangelii.

At Alexander VI divisit Orbem nuper inventum Regibus Hispaniae et Lusitaniae. Respondeo: non divisit ad eum finem, ut Reges illi proficiscerentur ad debellandos Reges infideles novi Orbis, et eorum regna occupanda, sed solum ut eo adducerent Fidei Christianae praedicatores, et protegerent ac defenderent cum ipsos praedicatores, tum Christianos ab eis conversos: et simul ut impediret contentiones et bella Principum Christianorum, qui in illis novis regionibus negotiari volebant. Vide Caietanum 2. 2. qu. LXVI. art. P. Victoriam relect. de iure belli, et Sotum lib. IV de iust. et iure, qu. 2. art. 2. et in IV. sent. d. 5. q. un. art. 10. ad arg. 5.

Caput III: Papam non esse Dominum totius Orbis Christiani

Caput IV: Papam non habere ullam mere temporalem iurisdictionem directe iure divino

Caput V: Solvuntur argumenta contraria

Caput VI: Papam habere summam temporalem potestatem indirecte

Caput VII: Rationibus probatur Theologorum sententia

Caput VIII: Idem probatur exemplis

Caput IX: Non pugnare cum verbo Dei, ut unus homo sit Princeps Ecclesiasticus; et politicus simul

Caput X: Solvuntur argumenta contraria

↑ Top of work