Vindiciae Bellarminianae: De Verbo Dei

Vitus Erbermann, S.J.

Vindiciae Bellarminianae: De Verbo Dei

Vitus Erbermann, S.J. (1597–1675)

Vindiciae Bellarminianae in quatuor controversiarum tomos

Vitus Erbermann’s defense of Robert Bellarmine’s De Verbo Dei against William Ames and Johann Gerhard, organized by the four books of the first general controversy.


Vindiciae I: Pro libro primo De Verbo Dei

Ad caput I.

Ad caput II.

Ad caput IV.

Doctrina Bellarmini in hac controversia, est perspicue tradita in decreto synodi Tridentinae omnibus noto: Nec ille aliud principale fundamentum, praeter «publicum totius Ecclesiae iudicium» urget. Unde si quid Amesius hic «enervare» voluisset, unice auctoritatem Ecclesiae, infallibilem in definitionibus, labefactare debuisset. Nam argumenta, quae Ecclesiam ad statuendum divinorum librorum canonem (uti et alia quaevis dogmata controversa) impulerunt, non est necesse, ut singula per se sint apodictica et irrefragabilia; cum alioqui non opus foret Ecclesiae sententia definitiva. Facillimum ergo erit a cavillis consuetis hic se expedire, cum nihil producere vel ex Scriptura (quam alias unicam regulam in rebus fidei crepant) vel e ratione convincente queat, ut patebit in decursu. Certe pleraque ne probabilia quidem, sed plane falsa, aut etiam iniuriosa, assumuntur. Quam multa eiusmodi in prima mox Theodosi addensantur, ut fere plures numerari possint errores, calumniae, mendacia etc., quam versus! Nam 1. etsi «Scriptura S. contineatur illis libris, qui scripti fuerunt a sanctis Dei hominibus»: non tamen hi omnes, et singuli (quod contendit Amesius), «acti sunt infallibiliter a Spiritu S. tam quoad materiam, quam quoad formam scriptionis». Neque id affirmatur II. Petr. I. v. 21. universaliter, ut ille fingit post Witackerum; quem dudum ostendit P. Gretserus pag. 98. et seqq. dum suis argumentis quosdam libros canonicos eversum ivit, propemodum universos subruisse. Sane iuxta hos Novatores periclitarentur de magna parte suorum librorum Esaias, Ieremias etc. 2. Falsum est et improbabile, omnes «libros V. T. Ecclesiae veteri traditos esse a Prophetis» (stricte et κατ’ ἐξοχὴν ita nominatis, uti sunt Moses, David, 4. maiores, 12. minores), quod tamen unice contendit Amesius, ut iam etiam vidimus in notis ad cap. 1. Aequivocatione igitur et hic cavillatur. 3. Multiplex et decumana sycophantia est, cum sine ulla probatione pronunciat: «Quia alii quidam libri (praeter eos, quos cum Iudaeis in praesentia Ecclesiae reformatae recipiunt), in Graecis Bibliorum versionibus primo, et postea in Latinis post tempora Prophetarum cum istis temere coniuncti fuerunt ab imperitis et incautis hominibus, et in aliquo honore habiti; idcirco a Pontificiis nuper fuerunt canonizati, reclamantibus non paucis inter ipsos Papistas doctiores». Numquid hic singula prope verba turgent atrocibus calumniis? Pudeat Netthenum, et ceteros Amesii encomiastas, quod ita suspiciant «mirabile» hoc «Compendium», in quo tamen nihil apparet mirius effronte in sycophantando audacia. 4. Falsum est, «libros Tobiae, Iudith», et ceteros, quos reiiciunt cacodoxi, «non esse scriptos a Prophetis,» latius acceptis, ut paulo ante dictum, «nec ab iis probatos, non Hebraice, non Ecclesiae Iudaicae traditos, aut ab iis receptos, non a Christo aut Apostolis ulla ratione approbatos, sed a canone approbatos tacite seclusos». Rumpentur citius Puritani omnes, quam illa tam temere ab Amesio asserta, ulla irrefragabili auctoritate vel ratione probare valeant. 5. Denique blasphemia est: «Eos libros non referre maiestatem Scripturae sacrae: in plerisque eorum varia contineri, quae cum libris propheticis, cum semetipsis, et cum veritate manifeste pugnant». Recte pronuntiavit P. Thomas Baconus in analys. disp. 3. cap. 13. nu. 193. intolerabilem esse sectariorum impudentiam et iniquitatem, qui, cum tot alias concoquant in libris canonicis indubitatis occurrentes contradictiones (quarum nonnullae ibidem relatae humano ingenio apparent ita insolubiles, ut ex omnibus fidei nostrae articulis videatur esse difficillimus is ipse: quod in Scripturis nulla sit aut falsitas, aut contradictio), tamen cum ad deutero-canonicos, Iudith, Estheris, Machabaeorum etc. accedunt, ita moroso sunt stomacho, ut manifestis scatere falsitatibus et antilogiis clamitent. Quaenam vero, dicite, o lyncei, maiestas divina relucet magis in Ecclesiaste et Cantico Cantic. quam in Sapientia et Ecclesiastico? in libro Ruth, quam in Iudith? etc. Cur potius Epistola ad Philemonem, quam Iacobi, divinitatem redolet? cum haec omnium novatorum Patriarchae visa sit «straminea, et Apostolico spiritu destituta». Anne Christus et Apostoli magis approbarunt Addiam, Sophoniam, etc. quam Tobiam, Iudith, etc.? Unde ostenditur, hos sine Spiritus S. instinctu et assistentia scriptos? a nullo Prophetarum aut Apostolorum probatos? Num Neo-Evangelicis vice ἀποδείξεως est negativum argumentum, communi alias sapientum calculo explosum? Nempe sufficit ipsis recentiorum Iudaeorum testimonium! Producant, si possunt, vel unicum concilium, aut S. Patrem, qui canonem Lutheranum vel Calvinisticum ex asse approbet, nec ab ipsis plus minus dissentiat. Laodicenam synodum iactant? Sed haec Apocalypsim omittit, et Iudae Epistolam. Melitonem laudant? at Sapientiam is admittit. Hilarium? adnumerat is Canoni Epistolam Hieremiae, quam Protestantes tollunt. Hieronymum? probat iste cum Nicaenis Patribus Iudithae librum; uti vice versa omittit Athanasius Estherem, Epiphanius lib. Baruch, Gregorius Nazianzenus tam Estherem quam Apocalypsim. Nos vero Catholici, cum habeamus Tridentino decreto per omnia consentientes S. Innocentium I Papam, et Augustinum cum numeroso concilio Carthaginiensi (cuius ipse pars magna fuit), ex primis vero quatuor saeculis, pro singulis libris controversis, illustria patrum testimonia: quis proinde sive furor, sive impudentia est, dicere cum Amesio: «Idcirco a Tridentinis PP. canonizatos esse eos libros, quia temere ab incautis et imperitis fuerant in graecis et latinis versionibus bibliorum adiuncti?» Aut cum Titio, Helmstadiensi ostentatore pag. 23. «Quae sententia nulla e primis quatuor Nov. Test. Ecclesiae saeculis DD. suffragia pro se habet, ea non potest vocari sententia antiquae Ecclesiae, sed talis est, quam de canone librorum Vet. Test. novo et inaudito in Ecclesia ausu sub anathemate proposuit concilium Tridentinum, ergo etc.» Sane unicum istud Amesii effatum apud quemvis cordatum detrahit ei fidem omnem et existimationem: haec vero Titii minor propositio, aut est inscitiae intolerabilis, aut mendacium adipatum, aut certe cavillatio sycophantica, homini rabioso magis quam doctori conveniens: Eodem enim iure, vel iniuria potius, poterat damnare anathematismum Nicaeni pro ὁμοουσίῳ, Ephesini pro θεοτόκῳ etc. ut consideranti patebit. Alia in hanc materiam videantur ad calcem cap. 10.

Ad caput VII.

Ad caput IX.

Ad caput X.

Ad caput XI.

Ad caput XII.

Vindiciae II: Pro libro secundo De Verbo Dei

Vindiciae III: Pro libro tertio De Verbo Dei

Vindiciae IV: Pro libro quarto De Verbo Dei

↑ Top of work