De planctu naturae

Alan of Lille

De planctu naturae

Alan of Lille (1120–1202)

Alan of Lille's De planctu naturae ("The Complaint of Nature") is a twelfth-century Latin prosimetrum in which personified Nature laments human disorder and the misuse of sexuality and language. Probably composed around the 1160s–1170s, it joins Boethian consolation, Chartrian cosmology, Christian moral critique, and elaborate rhetoric. Its allegory helped shape later medieval representations of Natura, especially Jean de Meun's continuation of the Roman de la Rose and the tradition that reaches Chaucer. Schola presents the Latin text with an English translation.


Chapter I: In lacrymas risus

Chapter II: Cum hanc elegiam

Chapter III: Illic forma rosae

Chapter IV: Haec vestium ornamenta

Chapter V: Floriger horrentem Zephyrus

Chapter VI: Hac igitur amoenantis

Chapter VII: O Dei proles

"O Dei proles, genitrixque rerum, Vinculum mundi, stabilisque nexus, Gemma terrenis, speculum caducis, Lucifer orbis. Pax, amor, virtus, regimen, potestas, Ordo, lex, finis, via, dux, origo, Vita, lux, splendor, species, figura Regula mundi. Quae tuis mundum moderas habenis, Cuncta concordi stabilita nodo Nectis et pacis glutino maritas Coelica terris. Quae noys plures recolens ideas Singulas rerum species monetans, Res togas formis, chlamidemque formae Pollice formas. Cui favet coelum, famulatur aer, Quam colit Tellus, veneratur unda, Cui velut mundi dominae, tributum Singula solvunt. Quae diem nocti vicibus catenans Cereum solis tribuis diei, Lucido lunae speculo soporans Nubila noctis. Quae polum stellis variis inauras, Aetheris nostri solium serenans Siderum gemmis, varioque coelum Milite complens. Quae novis coeli faciem figuris Protheans mutas aridumque vulgus Aeris nostri regione donans, Legeque stringis. Cujus ad nutum juvenescit orbis, Silva crispatur folii capillo, Et tua florum tunicata veste, Terra superbit. Quae minas ponti sepelis, et auges, Syncopans cursum pelagi furori Ne soli tractum tumulare possit Aequoris aestus.

Alani prima quaestio. Tu viae causam resera petenti, Cur petis terras, peregrina coelis? Cur tuae nostris deitatis offers Munera terris?

Quaestio secunda. Ora cur fletus pluvia rigantur? Quid tui vultus lacrymae prophetant? Fletus interni satis est doloris Lingua fidelis.

Chapter VIII: Praefata igitur virgo

Chapter IX: Pax odio, fraudique

Chapter X: Heu, quam praecipiti

Chapter XI: Jam ex hoc

Chapter XII: Ad haec ergo

Chapter XIII: Postquam sacra fames

Chapter XIV: Ecce habes quomodo

Chapter XV: Ne te gulosae

Chapter XVI: Cum in hanc

Chapter XVII: Jam tuba terribili

Chapter XVIII: Igitur Hymenaeo mysticae

↑ Top of work